Η αύξηση 6,3% στις τιμές υπηρεσιών κρατά ψηλά τον πληθωρισμό
Οι υπηρεσίες αποτελούν τον βασικό παράγοντα που διατηρεί τον πληθωρισμό στην Ελλάδα σε υψηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με την ευρωζώνη. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), οι τιμές των υπηρεσιών αυξήθηκαν τον Οκτώβριο κατά 6,3% σε ετήσια βάση, έναντι 3,3% στην ευρωζώνη. Η διαφορά αυτή αποτυπώνει μια επίμονη τάση ακρίβειας, η οποία επηρεάζει τόσο τον γενικό όσο και τον δομικό πληθωρισμό.
Η εξέλιξη των τιμών υπηρεσιών, σε συνδυασμό με την ενέργεια και άλλες κατηγορίες αγαθών, οδήγησε τον συνολικό πληθωρισμό στην Ελλάδα στο 5,7% τον Οκτώβριο, από 5,1% τον Σεπτέμβριο. Στην ευρωζώνη, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 4%, γεγονός που διεύρυνε την απόσταση μεταξύ της Ελλάδας και του μέσου όρου των χωρών που χρησιμοποιούν το ευρώ.
Οι τιμές υπηρεσιών διατηρούν τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα
Στο τελευταίο δελτίο παρακολούθησης του πληθωρισμού (Inflation Monitor), η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η επίμονη άνοδος των τιμών υπηρεσιών αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους ο πληθωρισμός στην Ελλάδα υποχωρεί με πιο αργούς ρυθμούς. Η αύξηση κατά 6,3% είναι σχεδόν διπλάσια από την αντίστοιχη στην ευρωζώνη, όπου οι τιμές υπηρεσιών ενισχύθηκαν κατά 3,3%.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι υπηρεσίες συνήθως παρουσιάζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις μειώσεις τιμών. Σε αντίθεση με ορισμένα αγαθά, των οποίων οι τιμές μπορεί να αποκλιμακώνονται γρήγορα όταν μειώνονται οι διεθνείς πιέσεις ή το κόστος μεταφοράς, οι τιμές υπηρεσιών επηρεάζονται περισσότερο από το μισθολογικό κόστος, τη ζήτηση και τα λειτουργικά έξοδα των επιχειρήσεων.
Η έκθεση της ΤτΕ δεν προχωρά σε αναλυτική καταγραφή των αιτιών για κάθε επιμέρους κατηγορία υπηρεσιών. Ωστόσο, επισημαίνει ότι οι μισθολογικές πιέσεις σε ορισμένες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, εξακολουθούν να συμβάλλουν στην αύξηση του κόστους. Οι επιχειρήσεις, αντιμέτωπες με υψηλότερες αμοιβές και λειτουργικές δαπάνες, συχνά μετακυλίουν μέρος της επιβάρυνσης στις τελικές τιμές.
Η συμβολή της ενέργειας στην άνοδο των τιμών
Εκτός από τις υπηρεσίες, σημαντική ήταν και η επιβάρυνση από την ενέργεια. Τον Οκτώβριο, οι ενεργειακές τιμές στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 26,4% σε ετήσια βάση, έναντι 20,8% στην ευρωζώνη. Η άνοδος αφορούσε το φυσικό αέριο, το ηλεκτρικό ρεύμα και τα καύσιμα.
Η ενέργεια επηρεάζει άμεσα τα νοικοκυριά, αλλά και το σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας. Το αυξημένο κόστος ηλεκτρισμού, θέρμανσης και μετακινήσεων επιβαρύνει το διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών. Παράλληλα, αυξάνει το κόστος παραγωγής και λειτουργίας των επιχειρήσεων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε νέες ανατιμήσεις σε αγαθά και υπηρεσίες.
Η υψηλότερη ενεργειακή επιβάρυνση στην Ελλάδα σε σχέση με την ευρωζώνη ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις και δυσκολεύει την αποκλιμάκωση του γενικού δείκτη. Όταν η ενέργεια παραμένει ακριβή για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι επιπτώσεις της δεν περιορίζονται στους λογαριασμούς των καταναλωτών, αλλά διαχέονται σε ολόκληρη την οικονομία.
Τι δείχνουν οι τιμές των τροφίμων
Οι τιμές των μη επεξεργασμένων τροφίμων στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 3,7% τον Οκτώβριο, ενώ στην ευρωζώνη η αντίστοιχη αύξηση έφτασε το 4,6%. Τα τρόφιμα συνέχισαν, επομένως, να συμβάλλουν στις πληθωριστικές πιέσεις και στις δύο περιοχές, όμως η εικόνα δείχνει ότι δεν αποτελούν τον κύριο λόγο για τη μεγαλύτερη συνολική αύξηση στην Ελλάδα.
Το γεγονός ότι οι ανατιμήσεις στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα ήταν χαμηλότερες στην Ελλάδα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης καταδεικνύει πως η εγχώρια πληθωριστική εικόνα εξηγείται κυρίως από άλλους παράγοντες. Οι υπηρεσίες και η ενέργεια έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα στη συγκεκριμένη περίοδο, επηρεάζοντας καθοριστικά την τελική διαμόρφωση του δείκτη.
Η θέση της Ελλάδας σε σχέση με άλλες χώρες
Η σύγκριση με άλλες χώρες της ευρωζώνης δείχνει ότι η Ελλάδα δεν είναι η μόνη οικονομία που αντιμετωπίζει υψηλό πληθωρισμό. Ωστόσο, βρίσκεται κοντά στην κορυφή μεταξύ των χωρών που εξετάζει η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος.
Τον Οκτώβριο, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 5,6% στην Ιταλία, στο 3,7% στη Γαλλία και στο 2,8% στη Γερμανία. Ο μέσος όρος της ευρωζώνης ανήλθε στο 4%. Τα στοιχεία αυτά υπογραμμίζουν τη διαφορετική ένταση των πληθωριστικών πιέσεων από χώρα σε χώρα, καθώς κάθε οικονομία επηρεάζεται διαφορετικά από το ενεργειακό κόστος, την αγορά εργασίας, τη ζήτηση και τη διάρθρωση των υπηρεσιών.
Η Τράπεζα της Ελλάδος διευκρινίζει ότι η σύγκριση αφορά την ευρωζώνη και επιλεγμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όχι το σύνολο της ΕΕ. Παρ’ όλα αυτά, η εικόνα είναι σαφής: η αύξηση 6,3% στις τιμές υπηρεσιών αποτελεί κομβικό παράγοντα πίσω από την επιμονή του ελληνικού πληθωρισμού. Όσο οι υπηρεσίες και η ενέργεια εξακολουθούν να ακριβαίνουν, η αποκλιμάκωση των τιμών θα παραμένει δύσκολη και ο πληθωρισμός στην Ελλάδα θα συνεχίζει να κινείται πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.



