Η τεχνητή νοημοσύνη, τα «superchips» και ο κυβερνοπόλεμος μπορεί να αναδιαμορφώνουν τη σύγχρονη κατασκοπεία, αλλά ορισμένα μυστικά εξακολουθούν να αποκαλύπτονται με τον παραδοσιακό τρόπο: μέσω του σεξ και των ερωτικών σκανδάλων.
Η τελευταία αναταραχή είχε ως στόχο τον κόσμο της τεχνολογίας και ως επίκεντρο τον επικεφαλής της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ και τη σχέση του με μια γυναίκα που κατηγορείται από την Ουάσινγκτον ότι εργάζεται για τις κινεζικές μυστικές υπηρεσίες, κάτι που το Πεκίνο αρνείται.
Η συγκεκριμένη υπόθεση έφερε ξανά στο προσκήνιο την επονομαζόμενη ως «honey trap» (παγίδα με μέλι ή παγίδα της γοητείας), αναζωπυρώνοντας το ενδιαφέρον για μια παλιά τακτική κατασκοπείας που μετατρέπει την έλξη και την οικειότητα σε εργαλεία για την κλοπή κρατικών μυστικών και την άσκηση επιρροής.
Η ιστορία είναι γεμάτη από ισχυρούς πολιτικούς και πρόσωπα με ισχύ που βρέθηκαν παγιδευμένοι από άνδρες και γυναίκες, των οποίων αποστολή ήταν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη τους πριν αποσπάσουν πληροφορίες ή αποκτήσουν πλεονέκτημα.
Αποπλάνηση και εκβιασμός
Μία από τις πιο διάσημες «φαμ φατάλ» (femme fatale, μοιραία γυναίκα) στην ιστορία της κατασκοπείας είναι η Μάτα Χάρι, η Ολλανδή χορεύτρια που εκτελέστηκε το 1917, αφού κατηγορήθηκε για κατασκοπεία υπέρ της Γερμανίας κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο Ψυχρός Πόλεμος δημιούργησε επίσης έναν μακρύ κατάλογο παρόμοιων εντυπωσιακών περιπτώσεων.
Στη Γαλλία, ο πρέσβης, Μορίς Ντεζάν ανακλήθηκε από τη Μόσχα το 1964 μετά από μια εξωσυζυγική σχέση, όπως ανέφερε ο Κλεμάν Ρενό, ερευνητής στο Γαλλικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Ερευνών (IRSEM).
Το σκάνδαλο έδωσε αφορμή για μια από τις πιο αξιομνημόνευτες ειρωνικές ατάκες του πρώην προέδρου Σαρλ ντε Γκωλ: «Alors Dejean, on couche?» («Λοιπόν, Ντεζάν, κοιμάσαι με όποια βρεις;»).
Μια άλλη διάσημη υπόθεση, όπως ανέφερε ο Ρενό, αφορούσε τον εκβιασμό του υπαλλήλου της βρετανικής πρεσβείας, Τζον Βάσαλ από τη σοβιετική KGB με «προσωπικές φωτογραφίες που αποκάλυπταν την ομοφυλοφιλία του, οι οποίες είχαν τραβηχτεί στη Μόσχα».
Στη δεκαετία του 1980, ο Ισραηλινός πληροφοριοδότης, Μορντεχάι Βανούνου, ο οποίος αποκάλυψε λεπτομέρειες για το μυστικό πυρηνικό πρόγραμμα του Ισραήλ, παρασύρθηκε στα χέρια των απαγωγέων του από μια γυναίκα γνωστή ως «Σίντι».
«Τον έπεισε να τη συναντήσει στη Ρώμη, όπου απήχθη από τη Μοσάντ και μεταφέρθηκε πίσω στο Ισραήλ», εξήγησε ο Ρενό.
Άλλες «honey traps» διήρκεσαν για χρόνια. Στη δεκαετία του 1960, η Κινέζα τραγουδίστρια όπερας, Σι Πέι Που, η οποία εργαζόταν κρυφά για τις κινεζικές μυστικές υπηρεσίες, ξεκίνησε μια σχέση δύο δεκαετιών με τον Γάλλο διπλωμάτη, Μπερνάρ Μπουρσικό, ο οποίος της παρέδιδε ευαίσθητες πληροφορίες.
Η «honey trap» μπορεί να πάρει πολλές μορφές. Ορισμένοι από τους κατασκόπους που τις εκτελούν είναι εκπαιδευμένοι επαγγελματίες, όπως οι περίφημοι «Romeo Spies» της Ανατολικής Γερμανίας, των οποίων η αποστολή ήταν να ερωτεύονται μοναχικές γυναίκες της Δυτικής Γερμανίας και να αποκτούν πρόσβαση σε σημαντικές πληροφορίες.
«Λόγω της έλλειψης κατάλληλων ανδρών —μια ακόμη συνέπεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου — οι ανύπαντρες γυναίκες της Δυτικής Γερμανίας, που αναζητούσαν ανδρική συντροφιά, έγιναν συχνά στόχοι ανδρών κατασκόπων της Ανατολικής Γερμανίας», ανέφερε αργότερα η CIA σε μια μελέτη.
Το ενδιαφέρον στην υπόθεση της Nvidia
Δεν μοιάζουν όλες οι «honey traps» με σκηνές από ταινία του Χόλιγουντ.
Οι υπηρεσίες πληροφοριών έχουν επίσης χρησιμοποιήσει εργαζόμενες στον τομέα του σεξ, στελέχη επιχειρήσεων και άτομα με ισχυρές διασυνδέσεις που κινούνται ήδη στον κύκλο του στόχου. Αυτό είναι που κάνει την υπόθεση με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Nvidia τόσο ενδιαφέρουσα.
Η Άλις Χουάνγκ, η γυναίκα που εμπλέκεται στην υπόθεση, «κατείχε υψηλόβαθμη θέση στη Megaspeed, μια εταιρεία της Σιγκαπούρης που ειδικεύεται σε υποδομές υπολογιστικής τεχνητής νοημοσύνης» η οποία συνεργαζόταν με την Nvidia, ανέφερε ο Ρενό.
«Φέρεται να στρατολογήθηκε από το υπουργείο κρατικής ασφάλειας (της Κίνας) ως πράκτορας, βρίσκοντας την ιδανική θέση για να έρθει σε επαφή (με τον Τζένσεν Χουάνγκ). Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι μια βασική προσωπικότητα στον “πόλεμο της τεχνητής νοημοσύνης” θα μπορούσε να πιαστεί σε μια σχετικά κλασική επιχείρηση», προσέθεσε ο Ρενό.
Ορισμένες περιπτώσεις δεν είναι τόσο διακριτικές.
Ένα πρώην μέλος γαλλικής υπηρεσίας ασφαλείας θυμήθηκε ότι είχε έρθει σε επαφή με μια γυναίκα από τη Νότια Αμερική, η οποία ισχυριζόταν ότι ήταν δημοσιογράφος και ζητούσε συνέντευξη από έναν ανώτερο αξιωματούχο ασφαλείας.
«Τη συνάντησα δύο φορές», δήλωσε στο AFP.
«Κάθε φορά ήταν ασαφής σχετικά με τη δουλειά της ως δημοσιογράφου και το πραγματικό αντικείμενο της συνέντευξης. Ωστόσο, συνέχιζε να μου λέει ότι ο γάμος της ήταν δυστυχισμένος και να μου δείχνει φωτογραφίες της με εσώρουχα», προσέθεσε.
Ποιος κρύβεται από πίσω
Ποιος χρησιμοποιεί όμως ως κόλπο τις «honey traps»; Σύμφωνα με τον Ρένο, η σύντομη απάντηση είναι: σχεδόν όλοι.
«Πιθανώς όλες οι υπηρεσίες πληροφοριών μπορούν να καταφύγουν σε επιχειρήσεις “παραβίασης” και παρόμοιες μεθόδους», δήλωσε ο Ρενό. Ωστόσο, δεν διαθέτουν όλα τα κράτη την ίδια ικανότητα να τις εκτελέσουν.
«Αυτές οι αποστολές απαιτούν εξαιρετικά υψηλό επίπεδο προσωπικής και σωματικής αφοσίωσης από τους πράκτορες», σημείωσε ο Ρενό.
Έτσι, οι αυταρχικές κυβερνήσεις, υποστήριξε, «οι οποίες μπορούν να ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση στους πολίτες τους ή καθοδηγούνται από ισχυρές ιδεολογίες», ενδέχεται να βρίσκονται σε καλύτερη θέση για να ζητήσουν από τους πράκτορες να κάνουν τέτοιες θυσίες.
Οι υπηρεσίες αντικατασκοπείας προειδοποιούν τακτικά τους αξιωματούχους ότι η κατασκοπεία σπάνια ξεκινά με μια δραματική ανταλλαγή σε ένα σκοτεινό σοκάκι.
Η γαλλική υπηρεσία εσωτερικής κατασκοπείας έχει δημοσιεύσει ένα βίντεο στο YouTube με τίτλο: «Παγιδευμένος από μια ξένη υπηρεσία πληροφοριών. Ποτέ δεν είναι αργά για να ζητήσετε βοήθεια».
Οι βρετανικές Αρχές προσφέρουν απλούστερες συμβουλές, σημειώνοντας πως «αν το ενδιαφέρον κάποιου για εσάς φαίνεται ασυνήθιστα έντονο ή «πολύ καλό για να είναι αληθινό», τότε «πρέπει να είστε προσεκτικοί».
Πηγή: AFP
