Η οικογένεια του Ράτκο Μλάντιτς κλιμακώνει τις καταγγελίες της, κάνοντας λόγο για δολοφονία του Μλάντιτς στη Χάγη, αποδίδοντας τον θάνατο του καταδικασμένου για εγκλήματα πολέμου πρώην στρατιωτικού διοικητή σε ελλιπή ιατρική φροντίδα και λανθασμένη φαρμακευτική αγωγή στο νοσοκομείο των φυλακών. Σε συνέντευξη Τύπου, ο γιος του, Ντάρκο Μλάντιτς, υποστήριξε ότι η κατάσταση της υγείας του επιδεινώθηκε από τη χορήγηση ισχυρών φαρμάκων και από αμέλεια στη θεραπεία, τονίζοντας πως η οικογένεια θεωρεί τον θάνατο ως αποτέλεσμα βίαιης μεταχείρισης και όχι φυσικής κατάληξης. Οι τοποθετήσεις αυτές έρχονται να πυροδοτήσουν νέο κύκλο αντιπαράθεσης σε Σερβία και Ευρώπη, λίγες ημέρες πριν από την ταφή του.
Καταγγελίες για δολοφονία του Μλάντιτς στη Χάγη
Κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων, τα μέλη της οικογένειας επέμειναν ότι ο Μλάντιτς δεν έλαβε την απαιτούμενη φροντίδα πίσω από τα κάγκελα και ότι η φαρμακευτική αγωγή που του χορηγήθηκε ήταν ακατάλληλη για την κλινική του εικόνα. Ο Ντάρκο Μλάντιτς ανέφερε πως οι επιλογές θεραπείας επιβάρυναν κρίσιμα την υγεία του πατέρα του και διατύπωσε ευθέως την άποψη ότι πρόκειται για δολοφονία του Μλάντιτς, προσδίδοντας πολιτικές και ηθικές διαστάσεις στην υπόθεση. Οι καταγγελίες αυτές, προς το παρόν, παρουσιάζονται αποκλειστικά από την πλευρά της οικογένειας, η οποία ζητά απαντήσεις για τις συνθήκες νοσηλείας και τις αποφάσεις των γιατρών στη Χάγη.
Τελετές, λαϊκό προσκύνημα και κηδεία
Η οικογένεια επιβεβαίωσε ότι η κηδεία θα τελεστεί τη Δευτέρα το μεσημέρι. Το πρωί της ίδιας ημέρας, η σορός θα τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα στον Ναό του Αγίου Λουκά, δίνοντας την ευκαιρία σε υποστηρικτές και συγγενείς να αποτίσουν φόρο τιμής. Ο Ντάρκο Μλάντιτς κάλεσε όσους εκτιμούσαν τον Σερβοβόσνιο στρατηγό να παραστούν, ζητώντας παράλληλα σεβασμό στη στιγμή και αξιοπρέπεια κατά τη διάρκεια του μυστηρίου, ώστε οι τελετές να εξελιχθούν χωρίς εντάσεις.
Μαζική προσέλευση και πολιτικές παρουσίες
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αστυνομίας, στην κηδεία αναμένεται να παραστούν δεκάδες χιλιάδες πολίτες. Παρουσία έχει προαναγγελθεί και από την πολιτική ηγεσία της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, καθώς και από μέλη της κυβέρνησης της Σερβίας.
Ο πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς δήλωσε ότι δεν θα παραστεί επικαλούμενος κρατικές υποχρεώσεις, ενώ παράλληλα υπερασπίστηκε τις ενέργειες των αρχών στο ζήτημα της μεταφοράς της σορού. Η κυβέρνηση της Σερβίας έχει ήδη διευκολύνει την οργάνωση, παραχωρώντας αεροσκάφος για τη μεταφορά και συνδράμοντας σε τελετή μνήμης που διοργανώνεται από το υπουργείο Άμυνας στη λέσχη αξιωματικών.
Διεθνείς αντιδράσεις και ευρωπαϊκό μήνυμα
Οι κινήσεις αυτές έχουν προκαλέσει εντονότατες αντιδράσεις εκτός συνόρων, καθώς πολλοί ερμηνεύουν τη ρητορική και τις επίσημες τελετές ως ηρωοποίηση ενός καταδικασμένου εγκληματία πολέμου. Η ιρλανδική προεδρία στην ΕΕ καταδίκασε τη στάση τμήματος της σερβικής πολιτικής ηγεσίας.
Παράλληλα, η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος ακύρωσε προγραμματισμένο ταξίδι στο Βελιγράδι, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι ο δημόσιος λόγος και οι συμβολισμοί που ακολουθούν τον θάνατο του Μλάντιτς αντιβαίνουν, κατά την άποψη των Βρυξελλών, στις ευρωπαϊκές αξίες. Όπως σημείωσε, η πορεία προς την ΕΕ προϋποθέτει ειλικρινή αναμέτρηση με το παρελθόν, σεβασμό για τα θύματα και πραγματική συμφιλίωση. Σε απάντηση, ο Βούτσιτς απέρριψε τις επικρίσεις ως ατυχείς και υποστήριξε ότι οι σερβικές αρχές έπραξαν το καθήκον τους ώστε η κηδεία να γίνει με αξιοπρέπεια.
Από τη Χάγη στην καταδίκη: τα εγκλήματα και οι ποινές
Ο Ράτκο Μλάντιτς απεβίωσε στις 27 Αυγούστου στο νοσοκομείο των φυλακών του δικαστηρίου της Χάγης, όπου νοσηλευόταν. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία τον είχε καταδικάσει σε ισόβια κάθειρξη στις 8 Ιουνίου 2021. Η ετυμηγορία τον έκρινε ένοχο για γενοκτονία στη Σρεμπρένιτσα, όπου περίπου 8.000 Βόσνιοι Μουσουλμάνοι εκτελέστηκαν το καλοκαίρι του 1995, σε περιοχή υπό προστασία του ΟΗΕ.
Επιπλέον καταδικάστηκε για εκτεταμένες διώξεις και βίαιο εκτοπισμό Βοσνίων και Κροατών σε όλη τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, για τρομοκράτηση αμάχων κατά την πολύχρονη πολιορκία του Σεράγεβο και για κράτηση ομήρων μεταξύ των μελών των ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ στη διάρκεια των βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ το 1995. Τα εγκλήματα αυτά έχουν χαράξει βαθιά τραύματα στην περιοχή και αποτελούν σημείο αναφοράς σε κάθε συζήτηση για δικαιοσύνη, μνήμη και συμφιλίωση στα Βαλκάνια.
