Τη στρατηγική σημασία των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και το εύρος της συνεργασίας των δύο χωρών ανέδειξαν ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, μετά την ολοκλήρωση του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ στην Αθήνα.
Ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε «μεγάλη τιμή» την από κοινού έναρξη του έκτου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου, υποδεχόμενος τον Μάρκο Ρούμπιο όχι μόνο ως υπουργό Εξωτερικών μιας συμμάχου χώρας, αλλά και ως «πολιτικό άνδρα διεθνούς κύρους, βαθύ γνώστη της περιοχής και φίλο της Ελλάδας».
Όπως σημείωσε, ο διάλογος πραγματοποιείται σε μια περίοδο «εντεινόμενου στρατηγικού ανταγωνισμού, αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας και σοβαρών ανακατατάξεων» στην ευρύτερη περιοχή.
«Ο στρατηγικός διάλογος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ελλάδος έχει καταστεί μια σταθερά που αποτυπώνει το υψηλότατο επίπεδο των σχέσεών μας, καθώς και την κοινή μας δέσμευση για περαιτέρω εμβάθυνση, την ενίσχυση του διατλαντικού δεσμού και την προώθηση της διεθνούς και περιφερειακής σταθερότητας και ασφάλειας», τόνισε.
Στο επίκεντρο ο Κάθετος Διάδρομος και το LNG
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός Εξωτερικών στην ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας και ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι έχει φτάσει σε «πρωτόγνωρο επίπεδο».
Όπως ανέφερε, αναδείχθηκε ο κομβικός ρόλος της Ελλάδας μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, ο οποίος αποτελεί τη «ραχοκοκαλιά» για τη μεταφορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε επίσης στον ελληνόκτητο εμπορικό στόλο, ο οποίος, όπως είπε, μεταφέρει περισσότερο από το 20% του LNG στις παγκόσμιες αγορές, ενισχύοντας την ενεργειακή σταθερότητα, την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα.
Παράλληλα, υπογράμμισε την ενισχυμένη παρουσία αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στον τομέα της έρευνας και αξιοποίησης υποθαλάσσιων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων. «Αυτό αποδεικνύει την εμπιστοσύνη που επιδεικνύει η Αμερική στην ελληνική οικονομία, στο επενδυτικό μας περιβάλλον», σημείωσε, κάνοντας παράλληλα αναφορά στις αμερικανικές επενδύσεις στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στις εταιρείες υψηλής τεχνολογίας και στα ναυπηγεία.
F-16 Viper και F-35 στην αμυντική συνεργασία
Στο πεδίο της άμυνας, ο Γιώργος Γεραπετρίτης χαρακτήρισε τη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας βασική διμερή συνθήκη που διέπει τις σχέσεις των δύο χωρών.
«Η Σούδα και η Αλεξανδρούπολη αποτελούν ακριβώς τα σημεία εκείνα που αναδεικνύουν τον κομβικό ρόλο της Ελλάδας στην αρχιτεκτονική ασφαλείας και τη στρατηγική παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή», ανέφερε.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην αναβάθμιση των ελληνικών F-16 στην έκδοση Viper και στην ένταξη των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 στην ελληνική Πολεμική Αεροπορία.
Όπως τόνισε, οι εξελίξεις αυτές «δεν ενδυναμώνουν απλώς την ισχύ και την ανθεκτικότητα της ελληνικής άμυνας», αλλά αναδεικνύουν παράλληλα τη σταθερή αμυντική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών.
«Η Ελλάδα έχει καταστεί πάροχος ασφαλείας»
Ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε και στον ευρύτερο ρόλο της Ελλάδας ως παράγοντα ασφάλειας στην περιοχή.
Όπως είπε, η χώρα έχει καταστεί «πάροχος ασφαλείας» για άλλες χώρες, με ηγετικό ρόλο σε ναυτικές επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ άλλων στην επιχείρηση Ασπίδες στην Ερυθρά Θάλασσα και στην επιχείρηση Αταλάντα.
Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα είναι μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ και διατηρεί στρατηγικές σχέσεις με χώρες όπως το Ισραήλ, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο σχήμα 3+1, με τη συμμετοχή Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών, σημειώνοντας ότι έχει εξελιχθεί από ένα ενεργειακό σχήμα σε ένα «πολύ ισχυρό γεωπολιτικό πολυμερές σχήμα».
Η Κύπρος και τα Δυτικά Βαλκάνια
Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε και στην Κύπρο, χαρακτηρίζοντάς την «αναπόσπαστο μέρος της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου».
Τόνισε την ανάγκη εξεύρεσης λύσης για την επανένωση του νησιού στο πλαίσιο των αποφάσεων και ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με βάση το διεθνές δίκαιο, τον διάλογο και τη διπλωματία.
Παράλληλα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, υπογραμμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή τους πορεία αποτελεί εγγύηση για την ευημερία και την αποτροπή της επανεμφάνισης «παρωχημένων εθνικισμών» στην περιοχή.
«Οι δεσμοί μας συνδέονται και με τις επαναστάσεις»
Ο υπουργός Εξωτερικών έκανε ιδιαίτερη αναφορά στους ιστορικούς δεσμούς Ελλάδας και ΗΠΑ, με αφορμή την επέτειο των 250 ετών από την ανεξαρτησία των Ηνωμένων Πολιτειών και τα 205 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση.
«Τη μοίρα μας τη συνδέουν οι επαναστάσεις», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι το ελληνικό πνεύμα και οι αξίες του ελληνικού πολιτισμού αποτέλεσαν έμπνευση για την Αμερικανική Επανάσταση και τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, ενώ το αμερικανικό Σύνταγμα του 1787 αποτέλεσε με τη σειρά του έμπνευση για τα ελληνικά συντάγματα του Αγώνα.
Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε και στην επιστολή του Τόμας Τζέφερσον προς τον Αδαμάντιο Κοραή, το 1823, υπογραμμίζοντας τους ιστορικούς δεσμούς των δύο λαών. «Κύριε Υπουργέ, αυτοί είναι οι δεσμοί που μας ενώνουν. Καλώς ήλθατε στην Αθήνα», κατέληξε.
Ρούμπιο: «Η Ελλάδα είναι πηγή σταθερότητας σε έναν ασταθή κόσμο»
Από την πλευρά του, ο Μάρκο Ρούμπιο ευχαρίστησε τον Γιώργο Γεραπετρίτη και υπογράμμισε τη σημασία του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου.
«Είναι μεγάλη μου χαρά που βρίσκομαι εδώ για τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο. Είναι ένα γεγονός δέσμευσης για τις δύο χώρες. Εργαζόμαστε μαζί σε μια πλειάδα θεμάτων», ανέφερε.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έκανε λόγο για μια «μακρά ιστορία φιλίας, εταιρικής σχέσης και συμμαχίας» μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Όπως τόνισε, η σημασία της συμμαχίας γίνεται ακόμη μεγαλύτερη λόγω των διεθνών εξελίξεων.
«Βλέπουμε ταραχές στο Ορμούζ, το Ιράν, στην Ερυθρά Θάλασσα, στην Υεμένη. Υπάρχουν φυσικά αποσταθεροποιητικά γεγονότα, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία», σημείωσε.
«Είναι μια πηγή σταθερότητας σε έναν ασταθή κόσμο και είμαι ευγνώμων. Είμαστε ευγνώμονες που η Ελλάδα παραμένει ένας σπουδαίος σύμμαχος», υπογράμμισε.
«Η Ελλάδα αναλαμβάνει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης»
Ο Μάρκο Ρούμπιο στάθηκε ιδιαίτερα στις αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας, σημειώνοντας ότι η χώρα αναλαμβάνει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την άμυνα της Ευρώπης.
«Συμφωνούμε ότι τα ευρωπαϊκά κράτη πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης στην υπεράσπιση της ηπείρου και η Ελλάδα κάνει ακριβώς αυτό», ανέφερε.
Παράλληλα, έκανε αναφορά στο πρόγραμμα συνεργασίας με τη Φλόριντα, το οποίο, όπως είπε, θα ενισχύσει τη στρατιωτική συνεργασία.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε επίσης την Ελλάδα «πολύ στενό εταίρο» στην ασφάλεια των συνόρων, στην αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης, στην καταπολέμηση του διεθνούς εγκλήματος και σε αντιτρομοκρατικά ζητήματα.
Νέο μνημόνιο Ελλάδας–ΗΠΑ για αντιτρομοκρατία και ανταλλαγή πληροφοριών
Ο Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσε ένα νέο μνημόνιο συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας.
«Υπερήφανα ανακοινώνουμε ένα νέο μνημόνιο συνεργασίας που παγιώνει ένα πρόγραμμα ασφαλείας σε επίπεδο αντιτρομοκρατίας και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των δικών μας αρχών επιβολής του νόμου», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, στόχος είναι η ενίσχυση της συνεργασίας των αρμόδιων αρχών απέναντι στις κοινές απειλές.
«Δεν θέλουμε υπό ουδεμία περίπτωση να δούμε το λίκνο του δυτικού πολιτισμού να απειλείται από κακές αποφάσεις, από μια δράση, από παραβιάσεις, από αποτυχία αντιμετώπισης απειλών», τόνισε.
Ενέργεια, τεχνολογία και οικονομική συνεργασία
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η συνεργασία των δύο χωρών δεν περιορίζεται στην άμυνα και την ασφάλεια.
«Η Ελλάδα αποτελεί σημαντικό εταίρο στη διασφάλιση του οικονομικού μέλλοντος της συμμαχίας», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι δύο χώρες επιθυμούν να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους στις αναδυόμενες τεχνολογίες.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης των ενεργειακών διασυνδέσεων και των αγωγών που μπορούν να συμβάλουν στην περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια.
Συνεργασία για την προστασία των αρχαιοτήτων
Ο Μάρκο Ρούμπιο αναφέρθηκε επίσης στη συνεργασία Ελλάδας και ΗΠΑ για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.
Όπως είπε, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, το υπουργείο Εσωτερικών και το FBI, σε συνεργασία με τις ελληνικές αρχές, θα εργαστούν για την προστασία των πολιτιστικών θησαυρών από την παράνομη διακίνηση.
«Είναι μια σημαντική πρωτοβουλία για αμφότερες τις χώρες, καθώς στις ΗΠΑ τιμούμε τα τεχνουργήματα του δυτικού πολιτισμού, όπως και το πράττουν οι σύγχρονοι Έλληνες», ανέφερε.
Κλείνοντας, ο Μάρκο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος αποτυπώνει τόσο το βάθος όσο και το εύρος της ελληνοαμερικανικής σχέσης.
«Ο σημερινός στρατηγικός διάλογος αντανακλά τη στενή σχέση μεταξύ των δύο χωρών, αλλά και το εύρος των θεμάτων στα οποία εργαζόμαστε», σημείωσε, εκφράζοντας την προσδοκία για συνέχιση της συνεργασίας «για να διασφαλίσουμε τα έθνη μας και να προστατεύσουμε τα κοινά μας συμφέροντα».
