Την εκτίμηση ότι η ελληνική βιομηχανία θα συνεχίσει να μετακινείται από την Αθήνα προς την περιφέρεια εξέφρασε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), Σπύρος Θεοδωρόπουλος. Όπως υπογράμμισε, το αυξανόμενο κόστος λειτουργίας στην πρωτεύουσα, το χαμηλότερο κόστος προσωπικού εκτός Αθηνών και η σημαντική βελτίωση των υποδομών δημιουργούν νέες συνθήκες για τη χωροθέτηση των παραγωγικών μονάδων.
Η τάση αυτή, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΒ, δεν σημαίνει ότι η Αθήνα θα χάσει τη θέση της ως οικονομικό κέντρο της χώρας. Αντίθετα, η πρωτεύουσα θα εξακολουθήσει να συγκεντρώνει τις κεντρικές διοικητικές υπηρεσίες, το Χρηματιστήριο, τις χρηματοοικονομικές δραστηριότητες και την έδρα πολλών επιχειρήσεων. Ωστόσο, η παραγωγική δραστηριότητα αναμένεται να ενισχυθεί περισσότερο στην επαρχία, όπου οι επιχειρήσεις βρίσκουν πλέον ευνοϊκότερες συνθήκες ανάπτυξης.
Η βιομηχανία μετακινείται προς την επαρχία
Μιλώντας σε συνέδριο που διοργανώθηκε από την εφημερίδα «Το Βήμα», υπό την αιγίδα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Δήμου Αθηναίων, ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος περιέγραψε τον διττό ρόλο της Αθήνας στην ελληνική οικονομία.
«Η Αθήνα είναι και θα παραμείνει πάντα το οικονομικό κέντρο της χώρας. Στις μικρές χώρες υπάρχει μόνο ένα οικονομικό κέντρο. Εδώ είναι το Χρηματιστήριο, η κεντρική διοίκηση και οι υπηρεσίες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η εικόνα της πρωτεύουσας ως βιομηχανικού κέντρου δεν ανταποκρίνεται πλέον στην πραγματικότητα. Η παρουσία των κεντρικών γραφείων μεγάλων επιχειρήσεων στην Αθήνα μπορεί να δημιουργεί την εντύπωση ότι εκεί συγκεντρώνεται και η βιομηχανική δραστηριότητα. Στην πράξη, όμως, πολλές παραγωγικές μονάδες έχουν ήδη μεταφερθεί εκτός Αττικής, ενώ η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί.
«Η βιομηχανία έχει φύγει και θα φύγει ακόμη περισσότερο», τόνισε, εξηγώντας ότι δεν είναι πλέον οικονομικά αποδοτικό να λειτουργούν μεγάλες παραγωγικές μονάδες στην Αθήνα. Εξαίρεση αποτελούν ορισμένες δραστηριότητες που συνδέονται με προϊόντα μικρής διάρκειας ζωής ή απαιτούν άμεση πρόσβαση στην αγορά της πρωτεύουσας.
Γιατί οι βιομηχανίες επιλέγουν την περιφέρεια
Βασικός παράγοντας που ενισχύει τη φυγή των βιομηχανιών προς την επαρχία είναι το χαμηλότερο κόστος εργασίας. Όπως ανέφερε ο πρόεδρος του ΣΕΒ, οι επιχειρήσεις μπορούν να βρουν προσωπικό με χαμηλότερο κόστος εκτός Αθηνών, ενώ σε αρκετές περιοχές υπάρχει και μεγαλύτερη διαθεσιμότητα εργαζομένων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Λαμία, όπου δημιουργείται νέα παραγωγική μονάδα. Η εταιρεία αναμένεται να χρειαστεί περίπου 280 έως 300 εργαζομένους, όμως, πριν ακόμη ολοκληρωθεί το έργο, έχει ήδη λάβει περίπου 600 βιογραφικά.
«Είναι μία πόλη με υψηλή ανεργία. Εμείς χτίζουμε ένα εργοστάσιο στο οποίο θα χρειαστούμε 280-300 εργαζόμενους και έχουμε πάρει ήδη 600 βιογραφικά, χωρίς ακόμη να έχει τελειώσει το έργο», δήλωσε ο κ. Θεοδωρόπουλος.
Το παράδειγμα αυτό αποτυπώνει τις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν στην αγορά εργασίας της περιφέρειας. Ενώ οι επιχειρήσεις στην Αθήνα συχνά δυσκολεύονται να καλύψουν διαθέσιμες θέσεις, αρκετές πόλεις της επαρχίας διαθέτουν ανθρώπινο δυναμικό που αναζητά σταθερή απασχόληση και νέες επαγγελματικές ευκαιρίες.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η αναβάθμιση των οδικών και μεταφορικών υποδομών. Οι καλύτερες συνδέσεις έχουν περιορίσει τις πραγματικές αποστάσεις μεταξύ των περιφερειακών πόλεων και της Αθήνας, διευκολύνοντας τη μεταφορά πρώτων υλών, προϊόντων και εργαζομένων. Έτσι, η εγκατάσταση μιας βιομηχανίας εκτός πρωτεύουσας δεν συνεπάγεται πλέον τα ίδια προβλήματα πρόσβασης και εφοδιασμού που υπήρχαν στο παρελθόν.
Ισχυρότερη ανάπτυξη στην περιφέρεια
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ εκτίμησε ότι τα επόμενα χρόνια η οικονομική ανάπτυξη θα είναι εντονότερη στην περιφέρεια. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Αθήνα θα πάψει να αποτελεί τον βασικό οικονομικό κόμβο της χώρας, αλλά ότι το μερίδιό της στη συνολική αύξηση του ΑΕΠ ενδέχεται να μειωθεί.
«Αν χρησιμοποιήσουμε ως κριτήριο την αύξηση του ΑΕΠ, θα αρχίσει να πέφτει το ποσοστό της Αθήνας. Θα έχουμε ισχυρότερη ανάπτυξη στην επαρχία», σημείωσε.
Καθοριστική θεωρείται και η εξέλιξη του πρωτογενούς τομέα. Σύμφωνα με τον κ. Θεοδωρόπουλο, η γεωργία, η κτηνοτροφία και οι συναφείς δραστηριότητες έχουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης. Η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, οι σύγχρονες μέθοδοι παραγωγής και η καλύτερη σύνδεση του πρωτογενούς τομέα με τη μεταποίηση μπορούν να δημιουργήσουν νέες επενδύσεις και θέσεις εργασίας στην ελληνική περιφέρεια.
Παράλληλα, οι αλλαγές στις προτεραιότητες των νεότερων γενεών ενδέχεται να ενισχύσουν αυτή την τάση. Η τηλεργασία, οι ψηφιακές υπηρεσίες και οι καλύτερες υποδομές επιτρέπουν πλέον σε πολλούς εργαζομένους να επιλέγουν τον τόπο διαμονής τους με διαφορετικά κριτήρια. Η ποιότητα ζωής, το χαμηλότερο κόστος στέγασης και η δυνατότητα εργασίας από απόσταση καθιστούν την επαρχία πιο ελκυστική.
Η Αθήνα διατηρεί τον οικονομικό της ρόλο
Παρά τη μετακίνηση της βιομηχανικής παραγωγής, η Αθήνα θα συνεχίσει να αποτελεί το σημαντικότερο οικονομικό και διοικητικό κέντρο της Ελλάδας. Ο τουρισμός θα παραμείνει ένας από τους βασικούς πυλώνες της οικονομίας της, ενώ οι υπηρεσίες, οι χρηματοοικονομικές δραστηριότητες και τα κεντρικά γραφεία των επιχειρήσεων θα εξακολουθήσουν να συγκεντρώνονται στην πρωτεύουσα.
Ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος, ο οποίος ανέφερε ότι μεγάλωσε στα Εξάρχεια, συνόψισε την εκτίμησή του για το μέλλον της Αθήνας λέγοντας ότι θα παραμείνει το οικονομικό κέντρο της χώρας και θα συνεχίσει να αναπτύσσεται στον τουρισμό, ενώ η βιομηχανία θα περιοριστεί ακόμη περισσότερο.
Η «φυγή» των βιομηχανιών προς την επαρχία, επομένως, δεν σηματοδοτεί αποδυνάμωση της ελληνικής οικονομίας, αλλά μια πιθανή ανακατανομή της παραγωγικής δραστηριότητας. Η Αθήνα θα διατηρήσει τον επιτελικό της ρόλο, ενώ η περιφέρεια μπορεί να εξελιχθεί σε βασικό μοχλό βιομηχανικής, τεχνολογικής και αναπτυξιακής δυναμικής.
