Ένα αυστηρότερο σύστημα ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης για το γάλα και το κρέας επιχειρεί να θέσει σε εφαρμογή η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με στόχο να περιορίσει τις ελληνοποιήσεις και τις παραπλανητικές επισημάνσεις προϊόντων ως ελληνικών. Το νέο πλαίσιο αφορά προϊόντα που παρουσιάζονται ως εγχώρια, ενώ στην παραγωγή τους έχουν χρησιμοποιηθεί εισαγόμενες πρώτες ύλες.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης των ελέγχων στην αγροδιατροφική αλυσίδα. Προτεραιότητα αναμένεται να δοθεί στα ευπαθή προϊόντα, καθώς και στην καταγραφή και τιμολόγηση της σκόνης γάλακτος, η οποία χρησιμοποιείται σε αρκετές περιπτώσεις στη μεταποίηση.
Με τη δημιουργία μιας ενιαίας ηλεκτρονικής εικόνας για τη διακίνηση των πρώτων υλών, οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν να εντοπίζουν ευκολότερα πιθανές αποκλίσεις ανάμεσα στις ποσότητες που αγοράζονται, επεξεργάζονται και τελικά διατίθενται στην αγορά.
Ηλεκτρονική ιχνηλάτηση για το γάλα και το κρέας
Κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα αναμένεται να διαδραματίσουν το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και το σύστημα «Άρτεμις 2», το οποίο πρόκειται να λειτουργήσει σύντομα. Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια συνεχής ηλεκτρονική αλυσίδα καταγραφής, η οποία θα ξεκινά από τον στάβλο, θα συνεχίζεται στη μεταποιητική μονάδα και θα καταλήγει στο τελικό προϊόν που φτάνει στον καταναλωτή.
Μέσω της διαδικασίας αυτής θα καταγράφονται οι ποσότητες γάλακτος που παραδίδονται και εισέρχονται για επεξεργασία, καθώς και οι ποσότητες των προϊόντων που παράγονται και διατίθενται προς πώληση. Ηλεκτρονικά δεδομένα θα αφορούν, μεταξύ άλλων, το γάλα, το γιαούρτι, το τυρί και άλλα προϊόντα που προκύπτουν από τη μεταποίηση.
Η αντιστοίχιση της πρώτης ύλης με το τελικό προϊόν θα πραγματοποιείται βάσει συγκεκριμένων πρωτοκόλλων. Με τον τρόπο αυτό θα είναι δυνατό να ελεγχθεί αν η ποσότητα γάλακτος που δηλώνεται από μια επιχείρηση αντιστοιχεί στην ποσότητα προϊόντων που παράγει και διαθέτει στην αγορά. Παράλληλα, θα εξετάζεται αν οι αναγραφόμενες ενδείξεις προέλευσης ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Όπως ανέφερε σε δημοσιογραφική συνάντηση, σύμφωνα με το ΑΜΕ-ΑΠΕ, ο Χρήστος Τσοπάνος, τα προϊόντα που θα αποχωρούν από τον παραγωγό θα διαθέτουν ηλεκτρονικό barcode και θα καταχωρίζονται σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων. Στη συνέχεια, θα γίνεται σύγκριση ανάμεσα στους κωδικούς που εκδίδει η μεταποιητική μονάδα και στην ποσότητα ελληνικού γάλακτος που έχει παραλάβει.
Βασική επιδίωξη είναι το ελληνικό γάλα να αναγράφεται με σαφήνεια ως ελληνικό, ενώ το εισαγόμενο γάλα να φέρει την αντίστοιχη ένδειξη «ΕΕ». Με αυτόν τον τρόπο, οι καταναλωτές θα έχουν πληρέστερη ενημέρωση για την προέλευση των προϊόντων, ενώ θα περιορίζονται τα περιθώρια για πρακτικές που δημιουργούν αθέμιτο ανταγωνισμό εις βάρος των Ελλήνων παραγωγών.
Οι έλεγχοι επεκτείνονται και στο κρέας
Ανάλογο πλαίσιο ελέγχου σχεδιάζεται και για την αγορά κρέατος. Η ανάγκη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς περίπου το 85% του κρέατος που καταναλώνεται στη χώρα είναι εισαγόμενο. Η ηλεκτρονική παρακολούθηση θα μπορούσε να συμβάλει στην καταγραφή της διαδρομής του προϊόντος, από την εισαγωγή ή την εκτροφή των ζώων έως τη σφαγή, την επεξεργασία, τη συσκευασία και την τελική πώληση.
Με αυτόν τον τρόπο, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν αν η χώρα προέλευσης που αναγράφεται στη συσκευασία συμφωνεί με τα διαθέσιμα στοιχεία. Παράλληλα, θα μπορούν να εντοπίζουν περιπτώσεις στις οποίες εισαγόμενο κρέας παρουσιάζεται ως ελληνικό, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τόσο τις τιμές όσο και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών.
Η ΑΑΔΕ φέρεται να έχει θέσει ως στόχο την ολοκλήρωση της σχετικής ηλεκτρονικής φόρμας έως τα Χριστούγεννα. Η ακριβής ημερομηνία έναρξης και οι λεπτομέρειες εφαρμογής αναμένεται να οριστικοποιηθούν μέσα από τις σχετικές αποφάσεις και τεχνικές οδηγίες.
Μειωμένη παραγωγή γάλακτος και αυξημένο κόστος για τη φέτα
Την ίδια στιγμή, η αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικές πιέσεις. Η τιμή του πρόβειου γάλακτος πλησιάζει τα 1,90 ευρώ το κιλό, ενώ η παραγωγή έχει μειωθεί κατά περίπου 40.000 τόνους σε σύγκριση με το αντίστοιχο επτάμηνο του 2025. Συγκεκριμένα, η παραγωγή ανέρχεται σε περίπου 540.000 τόνους, έναντι 580.000 τόνων την προηγούμενη χρονιά.
Η μείωση της προσφοράς σημειώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση παραμένει αυξημένη. Η εξέλιξη αυτή επιβαρύνει άμεσα το κόστος παραγωγής της φέτας, καθώς το πρόβειο γάλα αποτελεί βασική πρώτη ύλη για την παρασκευή της. Οι αυξημένες τιμές παραγωγού, σε συνδυασμό με το κόστος ενέργειας, μεταφοράς, συσκευασίας και λειτουργίας των μονάδων, δημιουργούν ένα ιδιαίτερα πιεστικό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις του κλάδου.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η τιμή της φέτας ενδέχεται να φτάσει τα 15 έως 16 ευρώ το κιλό ακόμη και στη χονδρική αγορά. Σήμερα, η χονδρική τιμή κινείται περίπου στα 12 με 13 ευρώ το κιλό. Η τελική επιβάρυνση για τους καταναλωτές θα εξαρτηθεί από την πορεία της παραγωγής, τη ζήτηση και το συνολικό κόστος στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Το νέο σύστημα ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης για γάλα και κρέας φιλοδοξεί να ενισχύσει τη διαφάνεια και να λειτουργήσει ως ανάχωμα στις ελληνοποιήσεις. Παράλληλα, η αποτελεσματικότητά του θα κριθεί από την πληρότητα των δεδομένων, τη διασύνδεση των αρμόδιων υπηρεσιών και τη συστηματικότητα των ελέγχων. Στόχος είναι οι ελληνικές πρώτες ύλες να αναγνωρίζονται και να επιβραβεύονται, ενώ οι καταναλωτές να γνωρίζουν με σαφήνεια την πραγματική προέλευση των προϊόντων που αγοράζουν.
