Σαφές «φρένο» στη δημιουργία νέων ακινήτων τύπου Airbnb στον Δήμο Αθηναίων δείχνουν τα πρώτα επίσημα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού, που λειτουργεί μέσω της Αναπτυξιακής Αθήνας. Η εικόνα που προκύπτει από την πρώτη επικαιροποίηση της «Μελέτης Φέρουσας Τουριστικής Ικανότητας» (2018-2025) είναι διπλή: από τη μία, η αναστολή έκδοσης νέων αδειών στις 1η, 2η και 3η Δημοτική Κοινότητα λειτούργησε ως αποτελεσματικός μηχανισμός συγκράτησης της περαιτέρω διόγκωσης. Από την άλλη, το ήδη τεράστιο υφιστάμενο απόθεμα παραμένει ενεργό, με αποτέλεσμα η τουριστική πίεση να σταθεροποιείται — όχι όμως και να υποχωρεί.
Με απλά λόγια, το μέτρο περιόρισε το «καινούργιο κύμα», αλλά δεν έλυσε τον πυρήνα του προβλήματος: την κλίμακα που έχει ήδη λάβει η βραχυχρόνια μίσθωση στο κέντρο και στις γειτονιές που σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος.
Airbnb στην Αθήνα: τι άλλαξε μετά το «πάγωμα» νέων αδειών
Τα στοιχεία δείχνουν μια σαφή επιβράδυνση σε σχέση με την προηγούμενη διετία. Ενώ την περίοδο 2023-2024 η ετήσια αύξηση των καταλυμάτων τύπου Airbnb κινούνταν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα (18% έως 20%), μέσα στο 2024-2025 η άνοδος περιορίστηκε αισθητά, μόλις στο 1,7% έως 5,4%.
Η διαφορά είναι εντυπωσιακή και δείχνει ότι η πολιτική παρέμβαση μπορεί να επηρεάσει πραγματικά την ταχύτητα εξάπλωσης των STR. Όμως, όπως επισημαίνει η μελέτη, όταν η «βάση» είναι ήδη τεράστια, ακόμη και μικρές αυξήσεις μεταφράζονται σε σημαντικές επιβαρύνσεις για τις γειτονιές, την καθημερινότητα και τις αντοχές της πόλης.
Εκρηκτική άνοδος της τουριστικής έντασης σε βάθος οκταετίας
Αν κοιτάξει κανείς την οκταετία 2018-2025, η Αθήνα δεν έχει απλώς επιστρέψει στα προ πανδημίας επίπεδα — τα έχει ξεπεράσει. Η τουριστική δραστηριότητα επεκτάθηκε, η προσφορά καταλυμάτων πολλαπλασιάστηκε και η ένταση σε σχέση με τον μόνιμο πληθυσμό ανέβηκε κατακόρυφα.
Σύμφωνα με τα συνολικά δεδομένα:
– Μονάδες διαμονής: Το 2025 έφτασαν τις 19.071, από 14.288 το 2018.
– Διαθέσιμες κλίνες: Ξεπέρασαν τις 105.000, καταγράφοντας αύξηση 24,3%.
– Καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης (Airbnb/STR): Ανήλθαν σε 18.769 μονάδες, δηλαδή +33,5% σε σχέση με το 2018 και +60% σε σχέση με το 2021.
– Ξενοδοχειακός κλάδος: Σημείωσε επίσης άνοδο, με αύξηση 29,1% στο ίδιο διάστημα.
Ωστόσο, οι απόλυτοι αριθμοί λένε μόνο τη μισή αλήθεια. Η πραγματική εικόνα της επιβάρυνσης φαίνεται στους δείκτες έντασης, δηλαδή στο πώς «μεταφράζεται» ο τουρισμός σε σχέση με την πόλη και τους κατοίκους της. Την τελευταία οκταετία:
– Οι διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο σχεδόν τριπλασιάστηκαν (+183,7%).
– Οι τουρίστες ανά κάτοικο αυξήθηκαν κατά 142,2%.
Αυτές οι μεταβολές δεν περιγράφουν απλώς ανάπτυξη. Περιγράφουν μια πόλη που λειτουργεί ολοένα και περισσότερο ως τουριστικός προορισμός υψηλής έντασης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις χρήσεις γης, τη στέγαση, τις μετακινήσεις, τις υποδομές και τη φυσιογνωμία των γειτονιών.
Το ιστορικό κέντρο στο επίκεντρο: από το Εμπορικό Τρίγωνο σε Κουκάκι και Εξάρχεια
Η 1η Δημοτική Κοινότητα εξακολουθεί να συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη πίεση, παραμένοντας το «θερμόμετρο» της τουριστικής υπερφόρτωσης. Εκεί εντοπίζεται σχεδόν το 60% των συνολικών τουριστικών κλινών της Αθήνας — μια συγκέντρωση που επιβαρύνει δυσανάλογα την καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων και μετασχηματίζει την εμπορική και κοινωνική λειτουργία του κέντρου.
Ενδεικτικά, το Εμπορικό Κέντρο τριπλασίασε τα ακίνητα τύπου Airbnb, ενώ η δραστηριότητα δεν μένει πια «κλειδωμένη» στις κλασικές τουριστικές ζώνες. Αντίθετα, εξαπλώνεται δυναμικά σε γειτονιές όπως το Κουκάκι και τα Εξάρχεια, όπου η ζήτηση των επισκεπτών συναντά ένα ήδη πιεσμένο απόθεμα κατοικίας.
Λ. Τσιλίδης: «Δεν τέθηκαν κανόνες εξ αρχής»
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της μελέτης στο ertnews.gr, ο Πρόεδρος της FedHATTA, Λύσανδρος Τσιλίδης, στάθηκε στο ζήτημα της καθυστερημένης ρύθμισης και στο κοινωνικό αποτύπωμα της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Όπως ανέφερε, το γεγονός ότι εντάχθηκαν «πάρα πολλά ακίνητα στη βραχυχρόνια μίσθωση» μειώνει τις πιθανότητες ουσιαστικής ανάκαμψης ως προς την ένταση του φαινομένου. Παράλληλα, έθεσε στο επίκεντρο το κρίσιμο ερώτημα για το πώς μπορεί να καλυφθεί το οικιστικό πρόβλημα των κατοίκων των μεγάλων πόλεων, όταν η αύξηση των μισθωμάτων συνδέθηκε σε μεγάλο βαθμό με τη ραγδαία εξάπλωση του Airbnb και των STR.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην απουσία έγκαιρου σχεδιασμού χρήσεων γης, υποστηρίζοντας ότι θα έπρεπε να έχουν οριοθετηθεί ζώνες και περιοχές πολύ νωρίτερα. Κατά τον ίδιο, γειτονιές όπως το Ψυρρή, το Γκάζι, το Κουκάκι και τα Εξάρχεια διέθεταν κατοικήσιμο κτιριακό απόθεμα που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για κατοικία, αντί να μετατραπεί μαζικά σε ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης και να καταλήξει στο επίκεντρο επενδυτικού ενδιαφέροντος από το εξωτερικό.
Κλείνοντας, ξεκαθάρισε και τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον οργανωμένο τουρισμό και στις μεμονωμένες μισθώσεις, επισημαίνοντας ότι ένα κατάλυμα τύπου Airbnb δεν αποτελεί οργανωμένη μονάδα με ενιαίες προδιαγραφές και μηχανισμούς υποστήριξης, όπως συμβαίνει στον κλασικό τουριστικό κλάδο.
