Έντονο προβληματισμό προκαλεί το νέο πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές, καθώς η αυξημένη γραφειοκρατία και ο μεγάλος αριθμός απαιτούμενων δικαιολογητικών ενδέχεται να λειτουργήσουν αποτρεπτικά για σχολεία και εκπαιδευτικούς.
Οι πιθανές επιπτώσεις δεν περιορίζονται στην εκπαιδευτική διαδικασία, αλλά μπορεί να επεκταθούν σε ολόκληρη την τουριστική αγορά, από τα τουριστικά γραφεία και τα λεωφορεία έως τα ξενοδοχεία, τα εστιατόρια και τους χώρους πολιτισμού.
Ο προϊστάμενος Ελέγχου, Επιθεώρησης και Τουριστικής Ανάπτυξης Θεσσαλίας, Νίκος Σαρούκος, μιλώντας στην ΕΡΤ Βόλου, υπογράμμισε ότι το νέο πλαίσιο κινείται σε γενικές γραμμές προς τη σωστή κατεύθυνση, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την ασφάλεια των μαθητών. Ωστόσο, όπως ανέφερε, ο τρόπος εφαρμογής του χρειάζεται βελτιώσεις, ώστε το βάρος των ελέγχων να μην μεταφέρεται στους εκπαιδευτικούς.
Σχολικές εκδρομές: Πολλές διαδικασίες και αυξημένες απαιτήσεις
Για την πραγματοποίηση μιας σχολικής εκδρομής προβλέπεται σειρά ενεργειών που απαιτούν χρόνο, οργάνωση και εξοικείωση με διοικητικές διαδικασίες. Μεταξύ άλλων, το σχολείο καλείται να συγκροτήσει επιτροπή, να τηρεί πρακτικά, να ολοκληρώσει τις απαραίτητες εγκρίσεις και να προγραμματίσει τις εκπαιδευτικές δράσεις που θα πραγματοποιηθούν.
Παράλληλα, οι εκπαιδευτικοί καλούνται να συγκεντρώνουν και να ελέγχουν έγγραφα που αφορούν τα τουριστικά λεωφορεία και τους επαγγελματίες που συμμετέχουν στην εκδρομή. Στα δικαιολογητικά περιλαμβάνονται οι άδειες κυκλοφορίας των οχημάτων, οι άδειες οδήγησης, καθώς και τα πιστοποιητικά επαγγελματικής ικανότητας των οδηγών.
Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο ένα σχολείο και ένας εκπαιδευτικός διαθέτουν την κατάλληλη τεχνογνωσία για να αναλάβουν μέρος ενός τόσο σύνθετου ελεγκτικού μηχανισμού. «Για ποιον λόγο μέρος του ελεγκτικού μηχανισμού να μεταφέρεται στο σχολείο και στον εκπαιδευτικό;», διερωτήθηκε ο κ. Σαρούκος, διευκρινίζοντας ότι δεν αμφισβητεί την ανάγκη αυστηρών ελέγχων. Το ζητούμενο, όπως είπε, είναι ποιος θα πρέπει να τους διενεργεί και με ποιον τρόπο.
Η ψηφιοποίηση μπορεί να διευκολύνει τις σχολικές εκδρομές
Ο κ. Σαρούκος τάχθηκε υπέρ της αξιοποίησης ψηφιακών εργαλείων, προκειμένου οι απαιτήσεις ασφάλειας να διατηρηθούν χωρίς να δημιουργείται ένα δυσανάλογο διοικητικό βάρος για τα σχολεία. Μια ενιαία ηλεκτρονική πλατφόρμα θα μπορούσε να συγκεντρώνει όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά και να επιτρέπει την άμεση διασταύρωση των στοιχείων.
Με αυτόν τον τρόπο, ο εκπαιδευτικός θα μπορούσε να βλέπει σε ένα σημείο αν ένα τουριστικό γραφείο, ένα λεωφορείο και ένας οδηγός πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Η διαδικασία θα μπορούσε να ολοκληρώνεται με ένα ηλεκτρονικό «πράσινο φως», χωρίς οι εκπαιδευτικοί να χρειάζεται να λειτουργούν ως ελεγκτές ή να αξιολογούν έγγραφα που απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις.
«Την έλλειψη ψηφιοποίησης του κράτους δεν μπορεί να την πληρώνει ένας εκπαιδευτικός και, κατά συνέπεια, ο τουριστικός κλάδος», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η διασύνδεση των υπηρεσιών θα μπορούσε να μειώσει τα λάθη, να επιταχύνει τις εγκρίσεις και να ενισχύσει τη διαφάνεια, προσφέροντας παράλληλα μεγαλύτερη ασφάλεια στους μαθητές.
Κίνδυνος περιορισμού των σχολικών ταξιδιών
Η αυξημένη γραφειοκρατία, σύμφωνα με την εκτίμηση του κ. Σαρούκου, μπορεί να επηρεάσει τον αριθμό των σχολικών εκδρομών που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο. Εάν οι διαδικασίες γίνουν υπερβολικά δύσκολες ή χρονοβόρες, ορισμένα σχολεία ενδέχεται να επιλέξουν να περιορίσουν τις πολυήμερες μετακινήσεις ή να στραφούν σε πιο απλές λύσεις.
Ο ετήσιος οικονομικός τζίρος των σχολικών εκδρομών υπολογίζεται περίπου στα 90 έως 100 εκατομμύρια ευρώ, ενώ εκτιμάται ότι 980.000 έως 1 εκατομμύριο μαθητές συμμετέχουν κάθε χρόνο σε αντίστοιχες δράσεις. Τα μεγέθη αυτά δείχνουν τη σημασία των σχολικών ταξιδιών όχι μόνο για την εκπαιδευτική εμπειρία των μαθητών, αλλά και για την οικονομική δραστηριότητα σε πολλούς προορισμούς.
Μια μείωση των εκδρομών δεν θα επηρέαζε μόνο τα τουριστικά γραφεία. Οι συνέπειες θα μπορούσαν να φτάσουν στις εταιρείες τουριστικών λεωφορείων, στα ξενοδοχεία, στα εστιατόρια, στους ξεναγούς, στα μουσεία, στους αρχαιολογικούς χώρους και σε επιχειρήσεις που προσφέρουν δραστηριότητες σε μαθητικές ομάδες.
Μια σχολική εκδρομή στηρίζει πολλούς επαγγελματίες
Ο προϊστάμενος Ελέγχου, Επιθεώρησης και Τουριστικής Ανάπτυξης Θεσσαλίας χαρακτήρισε τις σχολικές εκδρομές σημαντικό κρίκο της τουριστικής δραστηριότητας. Όπως σημείωσε, ένα σχολικό ταξίδι λειτουργεί ως «μικρή, αλλά σημαντική, μηχανή διάχυσης του τουριστικού εισοδήματος».
Η οικονομική επίδραση μιας εκδρομής διαχέεται σε πολλές διαφορετικές επιχειρήσεις. Οι μαθητές μετακινούνται με λεωφορεία, διαμένουν σε ξενοδοχεία, γευματίζουν σε εστιατόρια και επισκέπτονται μουσεία, μνημεία ή χώρους πολιτισμού. Σε αρκετές περιοχές, μάλιστα, οι σχολικές εκδρομές συμβάλλουν στην ενίσχυση της τουριστικής κίνησης εκτός της περιόδου αιχμής.
Υπάρχει, επίσης, ο φόβος ότι ο προβλεπόμενος αριθμός σχολικών δράσεων μπορεί να οδηγήσει τελικά σε περισσότερες ημερήσιες μετακινήσεις ή δραστηριότητες μέσα στην ίδια περιοχή. Μια τέτοια εξέλιξη θα περιόριζε το οικονομικό αποτύπωμα των εκδρομών, καθώς οι μαθητές θα πραγματοποιούσαν λιγότερες διανυκτερεύσεις και θα επισκέπτονταν μικρότερο αριθμό προορισμών.
Ανάγκη για ισορροπία μεταξύ ασφάλειας και λειτουργικότητας
Η προστασία των μαθητών πρέπει να αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα, όμως οι σχετικές διαδικασίες χρειάζεται να είναι εφαρμόσιμες και λειτουργικές. Η λύση, σύμφωνα με τον κ. Σαρούκο, δεν είναι η χαλάρωση των ελέγχων, αλλά ο εκσυγχρονισμός τους.
Η ψηφιοποίηση, η διασύνδεση των υπηρεσιών και η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων μπορούν να διαμορφώσουν ένα πιο αποτελεσματικό σύστημα. Παράλληλα, απαραίτητο είναι να ληφθεί υπόψη η εμπειρία των εκπαιδευτικών, οι οποίοι καλούνται να εφαρμόσουν το νέο πλαίσιο στην πράξη και γνωρίζουν καλύτερα από όλους τα προβλήματα που μπορεί να προκύψουν.
Οι σχολικές εκδρομές συνδυάζουν την εκπαιδευτική εμπειρία με την τουριστική δραστηριότητα και στηρίζουν ένα ευρύ δίκτυο επαγγελματιών. Για τον λόγο αυτό, η οργάνωσή τους χρειάζεται να βασίζεται σε αυστηρούς κανόνες ασφάλειας, αλλά και σε απλές, γρήγορες και ψηφιακά υποστηριζόμενες διαδικασίες. Μόνο έτσι θα αποφευχθεί ο κίνδυνος το νέο πλαίσιο να περιορίσει τις σχολικές εκδρομές και να προκαλέσει πλήγμα στην τουριστική αγορά.
