Μπορεί το αργό πετρέλαιο να κινείται κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και το φυσικό αέριο να υποχωρεί, καθώς ενισχύονται οι προσδοκίες για κάποια μορφή συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, όμως η εικόνα στην ελληνική αγορά καυσίμων παραμένει ιδιαίτερα πιεστική. Οι τιμές του ντίζελ και της βενζίνης έχουν εκτοξευθεί, επιβαρύνοντας σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, τις μετακινήσεις και το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων.
Το πετρέλαιο κίνησης και η απλή αμόλυβδη βενζίνη πλησιάζουν επικίνδυνα τα επίπεδα-ρεκόρ του 2022, όταν ο πόλεμος στην Ουκρανία προκάλεσε ισχυρούς κλυδωνισμούς στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Σε αρκετές περιοχές, οι τιμές τείνουν να ξεπεράσουν τα 2,20 ευρώ το λίτρο, ενώ στα νησιά η επιβάρυνση είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Τιμές καυσίμων: Η Ελλάδα στις ακριβότερες αγορές της Ευρώπης
Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που αντιμετωπίζει υψηλές τιμές καυσίμων, βρίσκεται όμως σταθερά μεταξύ των χωρών με το μεγαλύτερο κόστος για τους καταναλωτές. Η διαφορά είναι ιδιαίτερα αισθητή σε σύγκριση με τη Βουλγαρία και την Κύπρο, όπου η βενζίνη διατίθεται περίπου στα 1,65 και 1,69 ευρώ ανά λίτρο αντίστοιχα.
Την ίδια ώρα, η ελληνική αγορά είναι φθηνότερη από εκείνες χωρών όπως η Γερμανία, η Ολλανδία, η Φινλανδία και η Δανία. Ωστόσο, αυτό δεν αναιρεί την έντονη πίεση που βιώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς τα εισοδήματα παραμένουν χαμηλότερα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και το κόστος μετακίνησης καταλαμβάνει σημαντικό μέρος των μηνιαίων δαπανών.
Το τελευταίο διάστημα καταγράφεται, μάλιστα, μια αξιοσημείωτη ανατροπή: το πετρέλαιο κίνησης έχει ξεπεράσει σε αρκετές περιπτώσεις την απλή αμόλυβδη βενζίνη. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει ιδιαίτερα τους επαγγελματίες οδηγούς, τις μεταφορικές εταιρείες, τους αγρότες και τις επιχειρήσεις που βασίζονται σε οχήματα ντίζελ για τη λειτουργία τους.
Σε πολλά νησιά των Κυκλάδων και των Δωδεκανήσων, οι καταναλωτές πληρώνουν τη βενζίνη πάνω από 2,50 ευρώ το λίτρο σε ορισμένα πρατήρια. Πανελλαδικά, η μέση τιμή του ντίζελ κινείται πλέον πάνω από τα 2,20 ευρώ το λίτρο, εντείνοντας την ανησυχία για νέες ανατιμήσεις σε προϊόντα και υπηρεσίες.
Ράλι στις τιμές καυσίμων και νέες προειδοποιήσεις
Το ράλι στις τιμές καυσίμων είχε προβλεφθεί από αρκετούς αναλυτές, ενώ διεθνείς οίκοι, μεταξύ των οποίων και η Goldman Sachs, προειδοποιούν για πιθανή νέα άνοδο της βενζίνης μετά το άλμα στο πετρέλαιο κίνησης.
Οι διεθνείς εξελίξεις εξακολουθούν να προκαλούν έντονη μεταβλητότητα. Οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στην Ουκρανία έχουν περιορίσει τις εξαγωγές από σημαντικούς παραγωγούς και προμηθευτές, ενώ οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές δημιουργούν πρόσθετους κινδύνους για την ομαλή τροφοδοσία της αγοράς.
Η αβεβαιότητα ενισχύεται από τις αποφάσεις κυβερνήσεων που επηρεάζουν άμεσα το διεθνές εμπόριο πετρελαϊκών προϊόντων. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η πρόταση για περιορισμό ή ακόμη και απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ στις ΗΠΑ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι υποστηρίζει την απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ, μετά τις σχετικές πιέσεις Ρεπουμπλικανών ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου. Το μέτρο προβάλλεται ως πιθανή λύση για τον περιορισμό των υψηλών τιμών καυσίμων στην αμερικανική αγορά.
«Έχω πει να μην στέλνουμε ντίζελ. Παράγουμε πολύ ντίζελ», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους πριν από τη συνάντησή του με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι έχει ήδη ζητήσει από την κυβέρνησή του να εξετάσει την εφαρμογή της συγκεκριμένης πολιτικής.
Οι τιμές του ντίζελ έχουν φτάσει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Σε ορισμένες αμερικανικές Πολιτείες, η τιμή της βενζίνης πλησιάζει τα 6 δολάρια το γαλόνι, ενώ η μέση τιμή του ντίζελ ξεπερνά τα 6,50 δολάρια.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι η κυβέρνηση εξετάζει αν μια απαγόρευση είναι πρακτικά εφικτή και αν θα ήταν αποτελεσματικότερη μια πλήρης ή μια μερική εφαρμογή του μέτρου. Αρκετοί Ρεπουμπλικάνοι υποψήφιοι για το Κογκρέσο έχουν ζητήσει να προχωρήσει η κυβέρνηση στην απαγόρευση, θεωρώντας ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάχωμα στις τιμές.
Οι επιπτώσεις για την Ευρώπη και την Ελλάδα
Οι πετρελαϊκές εταιρείες αντιδρούν στην προοπτική απαγόρευσης, υποστηρίζοντας ότι ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να προκαλέσει ελλείψεις καυσίμων στις ΗΠΑ, να πλήξει την απασχόληση και να ενισχύσει τον ρόλο της Κίνας και της Ρωσίας στην παγκόσμια αγορά.
Παράλληλα, μια περιορισμένη πτώση των τιμών στις ΗΠΑ θα μπορούσε να έχει σοβαρό αντίκτυπο στην Ευρώπη. Η ευρωπαϊκή αγορά αντιμετωπίζει ήδη ελλείψεις σε ντίζελ και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές αμερικανικών προϊόντων διύλισης. Επομένως, η απαγόρευση εξαγωγών θα περιόριζε περαιτέρω την προσφορά και ενδέχεται να οδηγούσε σε ακόμη υψηλότερες τιμές στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Ο Τζιμ Μίτσελ, διευθυντής αναλυτικών στοιχείων για το εμπόριο πετρελαίου στη Wood Mackenzie, εκτίμησε ότι μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να αποδειχθεί επιζήμια για βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ. Για την Ελλάδα, η εξέλιξη θα ήταν ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς οποιαδήποτε αύξηση στο κόστος εισαγωγής ή μεταφοράς καυσίμων μεταφέρεται γρήγορα στην αντλία.
Τι σημαίνει η νέα κρίση για τους καταναλωτές
Η άνοδος των τιμών καυσίμων δεν περιορίζεται στο πρατήριο. Αυξάνει το κόστος μεταφοράς, επηρεάζει τις τιμές τροφίμων και προϊόντων, επιβαρύνει τις υπηρεσίες διανομής και περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Για τις επιχειρήσεις, το αυξημένο ενεργειακό κόστος μειώνει τα περιθώρια κέρδους και δημιουργεί πιέσεις για νέες ανατιμήσεις.
Ο Τραμπ έχει συνδέσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια με την άνοδο των τιμών του ντίζελ, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση σοβαρό πλήγμα για τη ρωσική οικονομία αλλά και για την αγορά καυσίμων. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι διεθνείς εξελίξεις δείχνουν ότι η αβεβαιότητα θα συνεχιστεί.
Οι τιμές καυσίμων στην Ελλάδα παραμένουν, επομένως, σε κρίσιμο σημείο. Όσο οι γεωπολιτικές εντάσεις περιορίζουν την προσφορά και οι κυβερνήσεις εξετάζουν μέτρα που επηρεάζουν τις εξαγωγές, η πίεση στην αντλία αναμένεται να συνεχίσει να δοκιμάζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
