Το 2027 φέρνει σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις για ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς διευρύνονται οι δικαιούχοι της απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία και εφαρμόζεται νέα κλίμακα φορολόγησης για τα εισοδήματα από ενοίκια. Οι αλλαγές αναμένεται να δώσουν ανάσα σε εκατοντάδες χιλιάδες φορολογουμένους, είτε μέσω του μηδενισμού του φόρου ακίνητης περιουσίας είτε μέσω της μείωσης του φόρου στα μισθώματα.
Μεταξύ των βασικότερων παρεμβάσεων είναι η αύξηση του πληθυσμιακού ορίου για τους οικισμούς που δικαιούνται απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ, καθώς και η εισαγωγή ενδιάμεσου φορολογικού συντελεστή 25% για εισοδήματα από ενοίκια. Συνολικά, περισσότεροι από 650.000 ιδιοκτήτες εκτιμάται ότι θα ωφεληθούν από τις νέες ρυθμίσεις.
ΕΝΦΙΑ το 2027: Ποιοι απαλλάσσονται για την κύρια κατοικία
Από το 2027 διευρύνεται η περίμετρος των ιδιοκτητών που μπορούν να απαλλαγούν από τον ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία τους. Η αλλαγή αφορά την προσθήκη 131 μικρών οικισμών σε όλη τη χώρα, στους οποίους κατοικούν περίπου 62.000 φορολογούμενοι.
Το πληθυσμιακό όριο αυξάνεται από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους, με βάση τα στοιχεία της τελευταίας απογραφής. Ειδικά για τη Δυτική Μακεδονία, το όριο διαμορφώνεται στους 2.200 κατοίκους. Με την προσθήκη των νέων οικισμών, η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία θα καλύπτει συνολικά 12.855 οικισμούς.
Το πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος από την επέκταση του μέτρου υπολογίζεται σε περίπου 8 εκατ. ευρώ, ενώ το συνολικό ετήσιο κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό ανέρχεται σε περίπου 86 εκατ. ευρώ.
Η απαλλαγή δεν αφορά κάθε ακίνητο που βρίσκεται σε έναν από τους επιλέξιμους οικισμούς. Ισχύει μόνο για φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και αφορά αποκλειστικά τα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας. Επιπλέον, η συνολική αξία του 100% της πλήρους κυριότητας της κατοικίας, όπως υπολογίζεται για τον ΕΝΦΙΑ, δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.
Επομένως, ακόμη και αν ένας οικισμός πληροί το πληθυσμιακό κριτήριο, η απαλλαγή χάνεται εφόσον η αξία της κύριας κατοικίας ξεπερνά το όριο των 400.000 ευρώ.
Νέα φορολογική κλίμακα για τα εισοδήματα από ενοίκια
Σημαντική αλλαγή έρχεται και στη φορολογία των εισοδημάτων από ακίνητα. Η νέα κλίμακα περιλαμβάνει ενδιάμεσο συντελεστή 25%, ο οποίος εφαρμόζεται στο τμήμα του εισοδήματος από 12.001 έως 24.000 ευρώ.
Μέχρι σήμερα, τα πρώτα 12.000 ευρώ εισοδήματος από ενοίκια φορολογούνταν με 15%, ενώ κάθε ποσό πάνω από αυτό το όριο φορολογούνταν απευθείας με 35%. Η νέα κλίμακα περιορίζει αυτή την απότομη αύξηση και μειώνει την επιβάρυνση για τους ιδιοκτήτες που δηλώνουν μεσαία εισοδήματα από ακίνητα.
Η νέα φορολογική κλίμακα διαμορφώνεται ως εξής:
– 15% για εισόδημα έως 12.000 ευρώ
– 25% για το τμήμα από 12.001 έως 24.000 ευρώ
– 35% για το τμήμα από 24.001 έως 35.000 ευρώ
– 45% για το τμήμα πάνω από 35.000 ευρώ
Η αλλαγή αναμένεται να μειώσει τον φόρο για περίπου 161.587 ιδιοκτήτες ακινήτων. Η ελάφρυνση θα αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2027, όταν θα εκκαθαριστούν τα εισοδήματα από ακίνητα που αποκτήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Παραδείγματα μείωσης του φόρου
Ιδιοκτήτης με ετήσιο εισόδημα από ενοίκια ύψους 15.000 ευρώ θα πληρώσει φόρο 2.550 ευρώ, αντί για 2.850 ευρώ. Το όφελος ανέρχεται σε 300 ευρώ.
Για εισόδημα 20.000 ευρώ, ο φόρος μειώνεται από 4.600 ευρώ σε 3.800 ευρώ, με την ελάφρυνση να φτάνει τα 800 ευρώ.
Τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων δείχνουν ότι περίπου 1,8 εκατομμύρια φορολογούμενοι δηλώνουν εισοδήματα από ακίνητα συνολικού ύψους άνω των 8,5 δισ. ευρώ ετησίως. Η πλειονότητα βρίσκεται στις χαμηλότερες εισοδηματικές κατηγορίες: το 71% δηλώνει έως 5.000 ευρώ, ενώ το 16% δηλώνει από 5.001 έως 10.000 ευρώ. Συνεπώς, περίπου το 87% των ιδιοκτητών εμφανίζει ετήσια εισοδήματα από ακίνητα κάτω από 10.000 ευρώ.
Πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για ειδικές κατηγορίες
Πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για το σύνολο της ακίνητης περιουσίας τους μπορούν να δικαιούνται τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και οικογένειες με άτομα με αναπηρία σε ποσοστό 80% και άνω.
Για να ισχύσει η απαλλαγή, πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Το συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα, συμπεριλαμβανομένου του τεκμαρτού εισοδήματος, για το φορολογικό έτος 2025 δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 12.000 ευρώ. Το όριο προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο ή το άλλο μέρος συμφώνου συμβίωσης και κατά 1.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο μέλος.
Παράλληλα, η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων που κατέχει η οικογένεια την 1η Ιανουαρίου 2027 δεν πρέπει να ξεπερνά τα 150 τετραγωνικά μέτρα.
Απαλλαγές για πληγείσες περιοχές
Απαλλαγές από τον ΕΝΦΙΑ προβλέπονται και για ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές οι οποίες επλήγησαν από φυσικές καταστροφές. Στις σχετικές κατηγορίες περιλαμβάνονται ακίνητα στους δήμους Μαντουδίου-Λίμνης-Αγίας Άννας και Ιστιαίας-Αιδηψού, που υπέστησαν ζημιές από τις πυρκαγιές του 2021.
Επίσης, προβλέπονται απαλλαγές για ακίνητα σε περιοχές της Θεσσαλίας, της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας και της Στερεάς Ελλάδας που επλήγησαν από τον σεισμό της 3ης Μαρτίου 2021. Στο μέτρο περιλαμβάνονται ακόμη περιοχές της Κρήτης που επλήγησαν από τους σεισμούς του 2021, καθώς και η Σάμος, η Ικαρία και η Χίος, οι οποίες αντιμετώπισαν τις συνέπειες του σεισμού και των πλημμυρών της 30ής Οκτωβρίου 2020.
Οι δικαιούχοι θα πρέπει να ελέγξουν προσεκτικά τα στοιχεία που εμφανίζονται στη φορολογική τους εικόνα και να επιβεβαιώσουν ότι πληρούν όλες τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Συνολικά, οι αλλαγές του 2027 δημιουργούν ένα διπλό πλαίσιο ελάφρυνσης για τους ιδιοκτήτες ακινήτων: διευρυμένη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες και χαμηλότερη φορολογία για συγκεκριμένες κατηγορίες εισοδημάτων από ενοίκια. Η φορολογική ανάσα το 2027 αναμένεται να στηρίξει περισσότερους από 650.000 ιδιοκτήτες, ενώ η νέα κλίμακα στα μισθώματα θα μειώσει τον φόρο για δεκάδες χιλιάδες φορολογουμένους.
