Αποκορύφωμα της δραστηριότητας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η συνεδρίαση ολομέλειας αντιπροσωπεύει την ολοκλήρωση του νομοθετικού έργου που συντελείται στις κοινοβουλευτικές επιτροπές και στις πολιτικές ομάδες. Η συνεδρίαση ολομέλειας είναι επίσης ο χώρος όπου οι αντιπρόσωποι των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι ευρωπαίοι βουλευτές συμμετέχουν στην κοινοτική λήψη αποφάσεων και προβάλλουν την άποψή τους απέναντι στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο.
Για πολύ καιρό το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο λειτουργούσε ως απλό φόρουμ συζήτησης και συμβουλευτικό όργανο.
Από τότε που εκλέγεται με άμεση και καθολική ψηφοφορία, και χάρη στη δραστηριότητα των βουλευτών του, κατόρθωσε να ενισχυθεί και να συναποφασίζει ισότιμα με το Συμβούλιο για τα τρία τέταρτα της κοινοτικής νομοθεσίας. Σήμερα η ολομέλεια του Κοινοβουλίου περιλαμβάνει 705 βουλευτές, προερχόμενους από τα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και συζητά σε 24 γλώσσες. Βουλευτές, υπάλληλοι, διερμηνείς και μεταφραστές υπόκεινται σε επακριβώς καθορισμένους κανόνες, προκειμένου να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική διεξαγωγή της συνεδρίασης.
Οι πρωταγωνιστές της ολομέλειας
Οι συνεδριάσεις ολομέλειας προεδρεύονται από τον/την Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο/Η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επικουρείται στο έργο αυτό από τους δεκατέσσερις Αντιπροέδρους. Ο/Η Πρόεδρος κηρύσσει την έναρξη της συνεδρίασης, ενίοτε με μια ομιλία ή μια απότιση φόρου τιμής, ανάλογα με την τρέχουσα επικαιρότητα. Πράγματι, το Κοινοβούλιο παρακολουθεί άγρυπνα τις εξελίξεις των σημαντικών θεμάτων της επικαιρότητας και δεν διστάζει να τροποποιήσει αναλόγως την ημερήσια διάταξή του, προκειμένου να καλέσει την Ένωση να αναλάβει δράση. Η επιρροή του/της Προέδρου του Κοινοβουλίου μπορεί εν προκειμένω να είναι καθοριστική.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης ο/η Πρόεδρος δίνει τον λόγο στους βουλευτές και φροντίζει για την καλή διεξαγωγή των συζητήσεων. Επίσης διευθύνει τις ψηφοφορίες, θέτει τις τροπολογίες και τα νομοθετικά ψηφίσματα στην κρίση των βουλευτών και διαπιστώνει τις πλειοψηφίες που διαμορφώνονται στους κόλπους της συνέλευσης. Το κύρος του/της επιτρέπει να επιβάλλεται ένας ρυθμός στις ψηφοφορίες, οι οποίες είναι ενίοτε παρατεταμένες και πολύπλοκες.
Οι 705 ευρωπαίοι βουλευτές κατανέμονται σήμερα σε 7 πολιτικές ομάδες που εκπροσωπούν όλο το ιδεολογικό φάσμα. Ορισμένοι βουλευτές δεν ανήκουν σε καμιά πολιτική ομάδα, οπότε θεωρούνται “μη εγγεγραμμένοι”. Οι πολιτικές ομάδες αποφασίζουν ποια θέματα θα εξεταστούν σε συνεδρίαση ολομέλειας. Μπορούν επίσης να υποβάλλουν τροπολογίες στις εκθέσεις που ψηφίζονται από την ολομέλεια. Ωστόσο, οι πολιτικές ομάδες των βουλευτών δεν μπορούν να τους υπαγορεύσουν τι να ψηφίσουν.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμμετέχουν στις συνεδριάσεις ολομέλειας με στόχο να διευκολύνουν τη συνεργασία των θεσμικών οργάνων στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Επίσης, όταν αυτό ζητηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι αντιπρόσωποι των δύο θεσμικών οργάνων προβαίνουν σε δηλώσεις ή δίνουν λογαριασμό για τη δραστηριότητα των θεσμικών οργάνων τους απαντώντας σε ερωτήσεις που τους θέτουν οι βουλευτές. Οι συζητήσεις αυτές ενδέχεται να περατωθούν με την ψήφιση ενός ψηφίσματος.
Καθώς περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων, η συνεδρίαση ολομελείας δεν επιδέχεται αυτοσχεδιασμούς και πρέπει επομένως, στο μέτρο του δυνατού, να διέπεται από μια προκαθορισμένη οργάνωση. Γι’ αυτό η ημερήσια διάταξη της ολομέλειας καθορίζεται με ακρίβεια από τη Διάσκεψη των Προέδρων των Πολιτικών Ομάδων.
Παράλληλα, η Διάσκεψη των Προέδρων των Επιτροπών (που απαρτίζεται από τους προέδρους όλων των μόνιμων ή προσωρινών κοινοβουλευτικών επιτροπών) μπορεί να διατυπώνει συστάσεις προς τη Διάσκεψη των Προέδρων όσον αφορά τις εργασίες των επιτροπών και την κατάρτιση της ημερήσιας διάταξης.
