Στο Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό, αλλά και στη Γάζα, τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη διεθνή αρχιτεκτονική ασφαλείας αναφέρθηκε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν από το βήμα της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, η γενική συζήτηση της οποίας ξεκίνησε την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου.
Ο Τούρκος πρόεδρος επανέλαβε την επιθυμία της Άγκυρας τα ζητήματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο να αντιμετωπιστούν, όπως είπε, «στη βάση των σχέσεων καλής γειτονίας και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο», ενώ επανέφερε την πρότασή του για τη διοργάνωση Διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο.
«Η πρότασή μας για τη διεξαγωγή Διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο θα συμβάλει στη δημιουργία ενός κοινού πεδίου συνεννόησης. Με την ευκαιρία αυτή, επαναλαμβάνω σήμερα για ακόμη μία φορά την έκκληση που έχω απευθύνει στις Γενικές Συνελεύσεις των Ηνωμένων Εθνών», ανέφερε.
Νέα έκκληση για αναγνώριση της «ΤΔΒΚ»
Στο Κυπριακό, ο Ερντογάν επανέφερε την πάγια θέση της Άγκυρας περί «κυριαρχικής ισότητας» και «ισότιμου διεθνούς καθεστώτος» των Τουρκοκυπρίων.
«Πρέπει να κατοχυρωθούν η κυριαρχική ισότητα και το ισότιμο διεθνές καθεστώς του τουρκοκυπριακού λαού και να τερματιστεί πλέον η απάνθρωπη απομόνωση στην οποία έχει υποβληθεί», υποστήριξε.
Ακολούθως κάλεσε ευθέως τη διεθνή κοινότητα να προχωρήσει στην αναγνώριση της αυτοαποκαλούμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου».
«Καλώ τη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίσει την “Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου” και να συνάψει μαζί της πολιτικές, διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις», είπε.
Η θέση αυτή αποτελεί σταθερή γραμμή της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια, με την Άγκυρα να υποστηρίζει λύση δύο κρατών και να θέτει ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε διαδικασία την αναγνώριση της «κυριαρχικής ισότητας» των Τουρκοκυπρίων. (AA)
Σφοδρή επίθεση στο Ισραήλ για τη Γάζα
Το μεγαλύτερο βάρος της ομιλίας του Ερντογάν δόθηκε στη Γάζα, όπως άλλωστε αναμενόταν πριν από την παρουσία του στη Γενική Συνέλευση. (AA)
Ο Τούρκος πρόεδρος χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα κατά του Ισραήλ, χαρακτηρίζοντας τη Γάζα «το πιο απάνθρωπο και ντροπιαστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης της εποχής μας» και «το μεγαλύτερο νεκροταφείο παιδιών στον κόσμο».
Κατηγόρησε το Ισραήλ για «κρατική τρομοκρατία» και «γενοκτονική νοοτροπία» και αναφέρθηκε σε σχεδόν 74.000 Παλαιστινίους νεκρούς. Σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές της Γάζας, ο απολογισμός των νεκρών έχει ξεπεράσει τους 73.000, αριθμός που περιλαμβάνει τόσο αμάχους όσο και μαχητές. Το Ισραήλ απορρίπτει τις κατηγορίες περί γενοκτονίας και υποστηρίζει ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του έχουν ως στόχο τη Χαμάς.
Ο Ερντογάν κάλεσε τα κράτη-μέλη των Ηνωμένων Εθνών να ασκήσουν «μεγαλύτερη πίεση» στο Ισραήλ και ζήτησε να αρχίσει «χωρίς καθυστέρηση» η ανοικοδόμηση της Γάζας.
«Οι προσπάθειες να πνιγεί ένα παλαιστινιακό κράτος θα αποτύχουν»
Ο Τούρκος πρόεδρος επανέλαβε τη στήριξή του στη λύση των δύο κρατών, με ένα ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος στα σύνορα του 1967 και με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Υποστήριξε ότι οι προσπάθειες να αποτραπεί η δημιουργία παλαιστινιακού κράτους «θα αποτύχουν» και κάλεσε τις χώρες που δεν το έχουν πράξει να προχωρήσουν στην αναγνώριση της Παλαιστίνης.
Η Άγκυρα έχει καταστήσει την παλαιστινιακή υπόθεση κεντρικό ζήτημα των παρεμβάσεων του Ερντογάν στις τελευταίες Γενικές Συνελεύσεις του ΟΗΕ, με τον ίδιο να ζητεί συστηματικά διεθνή δράση κατά των ισραηλινών επιχειρήσεων.
«Ο κόσμος είναι μεγαλύτερος από πέντε»
Ο Ερντογάν επανέφερε παράλληλα τη γνωστή θέση του για μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, επαναλαμβάνοντας τη φράση «ο κόσμος είναι μεγαλύτερος από πέντε».
Υποστήριξε ότι το σημερινό σύστημα επιτρέπει διαφορετική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου ανάλογα με την ισχύ κάθε κράτους και ζήτησε αλλαγή του τρόπου λειτουργίας του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Ο Τούρκος πρόεδρος έχει ταχθεί ακόμη και υπέρ της κατάργησης του προνομίου του βέτο που διαθέτουν τα πέντε μόνιμα μέλη. Η πρόταση προκάλεσε ήδη αντίδραση από το Κρεμλίνο, το οποίο δήλωσε ότι υποστηρίζει τη διεύρυνση του Συμβουλίου Ασφαλείας, αλλά όχι την κατάργηση των υφιστάμενων δικαιωμάτων των μόνιμων μελών.
Ουκρανία, Μαύρη Θάλασσα και Στενά του Ορμούζ
Για τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας, ο Ερντογάν δήλωσε ότι η Τουρκία επιθυμεί τον τερματισμό του με τρόπο που θα διασφαλίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας.
Καταδίκασε επίσης τις πρόσφατες επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα, χαρακτηρίζοντάς τες «απαράδεκτες, ανεξαρτήτως του ποιος τις πραγματοποιεί».
Αναφέρθηκε ακόμη στην ένταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, τονίζοντας ότι πρέπει να διασφαλιστεί η ελευθερία της ναυσιπλοΐας σε έναν από τους σημαντικότερους διαύλους μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως. Η περιοχή βρίσκεται στο επίκεντρο έντονης διπλωματικής και στρατιωτικής κινητικότητας, με την Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη να παραμένουν σε αντιπαράθεση.
Μήνυμα στην Ευρώπη: Δεν γίνεται ασφάλεια χωρίς την Τουρκία
Ο Τούρκος πρόεδρος έστειλε μήνυμα και προς την Ευρώπη, υποστηρίζοντας ότι η ήπειρος δεν μπορεί να γίνει «ισχυρότερη ή ασφαλέστερη» αποκλείοντας την Τουρκία από την αρχιτεκτονική ασφαλείας της.
Η αναφορά αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα επιχειρεί να αναδείξει τον ρόλο της ως στρατιωτικής δύναμης του ΝΑΤΟ και ως κρίσιμου παράγοντα για την ευρωπαϊκή άμυνα.
Ο Ερντογάν αναφέρθηκε επίσης στην ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας της Τουρκίας μέσω της αμυντικής της σύμπραξης με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία.
Συρία και Λιβύη
Για τη Συρία, υποστήριξε ότι η χώρα κινείται προς την κατεύθυνση να γίνει «ασφαλής και ειρηνική», διαβεβαιώνοντας ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να στηρίζει τον συριακό λαό.
Όσον αφορά τη Λιβύη, επανέλαβε ότι η διατήρηση της σταθερότητας και της ηρεμίας στη χώρα αποτελεί προτεραιότητα για την Άγκυρα.
Με την ομιλία του ο Ερντογάν επιχείρησε έτσι να συνδέσει τις πάγιες τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό με μια ευρύτερη εικόνα της Τουρκίας ως περιφερειακής δύναμης, ενώ έθεσε τη Γάζα και την παλαιστινιακή υπόθεση στο επίκεντρο της παρέμβασής του στη φετινή Γενική Συνέλευση.
