Ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, είχε τηλεφωνική επικοινωνία διάρκειας περίπου μίας ώρας με τον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντίμιρ Πούτιν, μία ημέρα πριν από την προγραμματισμένη παραίτησή του από το αξίωμα. Η συνομιλία είχε ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς ο Βούτσιτς επέλεξε τον Ρώσο πρόεδρο ως τον τελευταίο ξένο ηγέτη με τον οποίο θα επικοινωνούσε πριν από την αποχώρησή του από την προεδρία της Σερβίας.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι διμερείς σχέσεις, οι εξελίξεις στα Βαλκάνια, ο πόλεμος στην Ουκρανία, αλλά και η ενεργειακή συνεργασία μεταξύ Βελιγραδίου και Μόσχας. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συνέχιση της παροχής ρωσικού φυσικού αερίου προς τη Σερβία, καθώς η ισχύουσα συμφωνία προμήθειας πλησιάζει στη λήξη της.
Η επικοινωνία Βούτσιτς με τον Πούτιν και το φυσικό αέριο
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα που ανάρτησε, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς ανέφερε ότι η ενεργειακή συμφωνία με τη Ρωσία αναμένεται να παραταθεί. Όπως δήλωσε, η υφιστάμενη σύμβαση λήγει μέσα στις επόμενες ημέρες, εκφράζοντας παράλληλα τη βεβαιότητά του ότι η συνεργασία θα συνεχιστεί από τη Δευτέρα.
Ο Σέρβος πρόεδρος υποστήριξε ότι η χώρα του θα εξακολουθήσει να προμηθεύεται φυσικό αέριο σε ιδιαίτερα ανταγωνιστική τιμή. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η τιμή ανέρχεται περίπου στα 318 ευρώ ανά χίλια κυβικά μέτρα, την ώρα που η αντίστοιχη τιμή στη διεθνή αγορά φτάνει τα 868 ευρώ ανά χίλια κυβικά μέτρα.
Η διαφορά αυτή αναδεικνύει τη σημασία της ρωσικής ενεργειακής συνεργασίας για τη σερβική οικονομία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές αγορές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος και αβεβαιότητα. Για το Βελιγράδι, η διατήρηση προσιτών τιμών ενέργειας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τη βιομηχανία.
Ο Βούτσιτς ευχαρίστησε τον Βλαντίμιρ Πούτιν για τη συνεργασία που είχαν κατά τη διάρκεια των τελευταίων 14 ετών. Παράλληλα, εξέφρασε την ελπίδα ότι και ο επόμενος πρόεδρος της Σερβίας θα συνεχίσει την ίδια πολιτική, υπερασπιζόμενος, όπως σημείωσε, τα εθνικά συμφέροντα της χώρας.
Η παραίτηση και το επόμενο πολιτικό βήμα
Η αποχώρηση του Αλεξάνταρ Βούτσιτς από την προεδρία δεν φαίνεται να σηματοδοτεί απομάκρυνσή του από την πολιτική. Αντίθετα, συνδέεται με την πρόθεσή του να διεκδικήσει τη θέση του πρωθυπουργού, υπό την προϋπόθεση ότι το κόμμα του θα καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση μετά τις βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου.
Η αλλαγή αυτή ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο θα διαμορφωθεί η σερβική εξωτερική πολιτική το επόμενο διάστημα. Ο Βούτσιτς έχει επιδιώξει μέχρι σήμερα να διατηρεί ισορροπίες ανάμεσα στη Ρωσία, την Κίνα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες, προβάλλοντας ως βασική προτεραιότητα την προστασία των σερβικών εθνικών συμφερόντων.
Η επικοινωνία Βούτσιτς με τον Πούτιν, επομένως, δεν περιορίζεται σε μια τυπική αποχαιρετιστήρια συνομιλία. Αποτελεί και μήνυμα σχετικά με τις σχέσεις που επιθυμεί να διατηρήσει το Βελιγράδι με τη Μόσχα, ανεξάρτητα από τις πολιτικές εξελίξεις στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις της Σερβίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση
Η Σερβία παραμένει υποψήφια προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο εξακολουθεί να αρνείται την επιβολή κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η στάση αυτή έχει δημιουργήσει σημαντικές τριβές με τις Βρυξέλλες και θεωρείται ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις παραμένουν στάσιμες από το 2021.
Η ΕΕ ζητά από το Βελιγράδι μεγαλύτερη ευθυγράμμιση με την κοινή ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική, ιδίως σε ό,τι αφορά τη Ρωσία και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Από την πλευρά της, η σερβική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι πρέπει να διατηρήσει την ανεξαρτησία των αποφάσεών της και να μην υιοθετήσει μέτρα που θα μπορούσαν να πλήξουν την οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.
Ανησυχίες για τις σχέσεις της Σερβίας με τη Ρωσία και την Κίνα έχουν εκφραστεί και στο Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών. Κατά τη διάρκεια συζήτησης που πραγματοποιήθηκε στα μέσα Σεπτεμβρίου, βουλευτές από διαφορετικά πολιτικά κόμματα υπογράμμισαν την ανάγκη να εξεταστεί εκ νέου ο προσανατολισμός του Βελιγραδίου.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε ότι το ζήτημα θα πρέπει να ενταχθεί στον στρατηγικό διάλογο ΗΠΑ–Σερβίας, ο οποίος ξεκίνησε στις 26 Ιουλίου 2026. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στα Βαλκάνια, καθώς η περιοχή εξακολουθεί να θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητη γεωπολιτικά.
Η επικοινωνία Βούτσιτς με τον Πούτιν, λίγο πριν από την αποχώρηση του Σέρβου προέδρου από το αξίωμά του, υπογραμμίζει τη διαρκή σημασία των ρωσοσερβικών σχέσεων. Παράλληλα, δείχνει ότι το Βελιγράδι δεν προτίθεται να εγκαταλείψει εύκολα την ενεργειακή και πολιτική συνεργασία με τη Μόσχα, ακόμη και υπό την αυξανόμενη πίεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών.
