Προ των πυλών βρίσκονται οι αποφάσεις του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης για τα μέτρα που θα επηρεάσουν το κόστος θέρμανσης των νοικοκυριών. Με την αγορά πετρελαίου θέρμανσης να ανοίγει στις 15 Οκτωβρίου, δύο παρεμβάσεις βρίσκονται στο επίκεντρο: η οριστικοποίηση του ύψους της επιδότησης πετρελαίου θέρμανσης και η πιθανή επαναφορά του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εμπορίας καυσίμων και των πρατηρίων.
Οι αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν με βάση την πορεία των διεθνών τιμών, τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την ανάγκη να περιοριστεί η επιβάρυνση των καταναλωτών ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα. Η τελική τιμή στην αντλία θα εξαρτηθεί από το κόστος του αργού πετρελαίου, την ισοτιμία ευρώ – δολαρίου, αλλά και τα μέτρα που θα εφαρμοστούν στην αγορά.
Επιδότηση πετρελαίου θέρμανσης: Τα σενάρια για τη νέα περίοδο
Ήδη εφαρμόζεται επιδότηση από τα διυλιστήρια, ύψους 10 λεπτών ανά λίτρο στην απλή αμόλυβδη και 5 λεπτών ανά λίτρο στο ντίζελ κίνησης. Παράλληλα, η κυβέρνηση παρέχει επιδότηση στην αντλία, με αποτέλεσμα η συνολική μείωση της τιμής στα συγκεκριμένα καύσιμα να φτάνει έως και τα 20 λεπτά ανά λίτρο.
Ωστόσο, ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι η μεταφορά της επιδότησης από την απλή αμόλυβδη στο πετρέλαιο θέρμανσης. Η αλλαγή αυτή θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάχωμα στην άνοδο της τιμής του καυσίμου, ειδικά σε περίπτωση που οι διεθνείς αγορές παραμείνουν ανοδικές.
Με βάση τις σημερινές εκτιμήσεις, χωρίς την εφαρμογή επιδότησης, η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης ενδέχεται να πλησιάσει τα 2 ευρώ ανά λίτρο. Η πρόβλεψη αυτή συνδέεται με την πορεία των τιμών του Brent, οι οποίες επηρεάζονται από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς και από τις διακυμάνσεις στην ισοτιμία του ευρώ έναντι του δολαρίου.
Η κυβέρνηση έχει ήδη προαναγγείλει την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Το επίδομα αναμένεται να συνεχίσει να χορηγείται με εισοδηματικά και κλιματικά κριτήρια, αλλά με υψηλότερους συντελεστές. Αυτό σημαίνει ότι το τελικό ποσό θα διαφοροποιείται ανάλογα με το εισόδημα του δικαιούχου, την περιοχή κατοικίας και τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν σε κάθε νομό.
Στόχος της κυβέρνησης είναι το πετρέλαιο θέρμανσης να διατεθεί σε τιμή χαμηλότερη από 1,75 ευρώ ανά λίτρο, δηλαδή κάτω από το επίπεδο στο οποίο είχε διαμορφωθεί η τιμή τον Απρίλιο, στο τέλος της προηγούμενης περιόδου θέρμανσης. Παρ’ όλα αυτά, το ακριβές ύψος της επιδότησης πετρελαίου θέρμανσης θα εξαρτηθεί από τις διεθνείς εξελίξεις μέχρι την έναρξη της διάθεσης.
Πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των πρατηρίων
Παράλληλα με την επιδότηση πετρελαίου θέρμανσης, στο τραπέζι βρίσκεται και η επαναφορά του ανώτατου ορίου στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εμπορίας καυσίμων και των πρατηρίων.
Το μέτρο είχε επιβληθεί στις 11 Μαρτίου, μετά το ξέσπασμα της κρίσης στον Περσικό Κόλπο. Το ανώτατο περιθώριο κέρδους είχε οριστεί στα 5 λεπτά ανά λίτρο για τις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών, όσον αφορά το πετρέλαιο κίνησης και την απλή αμόλυβδη. Για τα πρατήρια καυσίμων, το αντίστοιχο όριο είχε διαμορφωθεί στα 12 λεπτά ανά λίτρο.
Το πλαφόν έπαψε να ισχύει την 1η Ιουλίου, όμως η πιθανότητα επαναφοράς του εξετάζεται εκ νέου, καθώς οι τιμές των καυσίμων εξακολουθούν να πιέζουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, η κατάργηση του πλαφόν συνδέθηκε με μικρή αύξηση, περίπου 2 λεπτών ανά λίτρο.
Από την πλευρά της αγοράς, πάντως, εκφράζονται επιφυλάξεις. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών, Γιάννης Αληγιζάκης, έχει επισημάνει ότι το πλαφόν εφαρμόστηκε από το 2021 έως το 2025, σε μια περίοδο κατά την οποία αυξήθηκαν σημαντικά τα λειτουργικά έξοδα των επιχειρήσεων, το κόστος ενέργειας και οι μισθοί. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αυξήσεις αυτές περιόρισαν τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών και των πρατηριούχων.
Η κυβέρνηση καλείται, επομένως, να ισορροπήσει ανάμεσα στην προστασία των καταναλωτών και στη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων του κλάδου. Η τελική απόφαση για το πλαφόν αναμένεται να συνδεθεί με τη συνολική εικόνα της αγοράς και την εξέλιξη των τιμών στην αντλία.
Τι ισχύει για τα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος
Η έναρξη της χειμερινής περιόδου δεν επηρεάζει μόνο την αγορά πετρελαίου θέρμανσης, αλλά και τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας. Τα πράσινα τιμολόγια αναμένεται να εμφανίσουν αυξημένες χρεώσεις τον Οκτώβριο, γεγονός που ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω τα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν ηλεκτρικά μέσα θέρμανσης.
Οι τιμές στα πράσινα τιμολόγια ξεκινούν από 14,76 λεπτά και φτάνουν έως τα 33,9 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Οι καταναλωτές μπορούν, ωστόσο, να εξετάσουν τα σταθερά μπλε προγράμματα, στα οποία η τιμή παραμένει αμετάβλητη για 12 μήνες. Οι χρεώσεις στα μπλε τιμολόγια ξεκινούν από 11,5 λεπτά και φτάνουν έως τα 36 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ανάλογα με το πρόγραμμα και τον πάροχο.
Οι καταναλωτές θα πρέπει να συγκρίνουν προσεκτικά τις χρεώσεις, τη διάρκεια των συμβολαίων και τυχόν ρήτρες ή πρόσθετες προϋποθέσεις πριν επιλέξουν πρόγραμμα. Η συνολική δαπάνη θέρμανσης θα εξαρτηθεί τελικά από τον συνδυασμό καυσίμου, κατανάλωσης και κρατικής στήριξης.
Η επιδότηση πετρελαίου θέρμανσης και η πιθανή επαναφορά του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους αποτελούν τα βασικά μέτρα που εξετάζονται για τον περιορισμό των επιβαρύνσεων. Το ύψος της ενίσχυσης και η τελική τιμή στην αντλία θα κριθούν από τις διεθνείς αγορές, ενώ οι οριστικές αποφάσεις αναμένονται πριν από την έναρξη της νέας περιόδου διάθεσης.
