Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να καταγράφει ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον μέσο όρο της ευρωζώνης και, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), αναμένεται να διατηρήσει σταθερή πορεία έως το 2028. Η επενδυτική δυναμική και η ανθεκτική εγχώρια ζήτηση αποτελούν τους βασικούς επιταχυντές της οικονομίας, ενισχύοντας την παραγωγική δραστηριότητα και στηρίζοντας την απασχόληση.
Ωστόσο, οι θετικές προοπτικές συνοδεύονται από σημαντικές προκλήσεις. Η αναζωπύρωση του πληθωρισμού, κυρίως εξαιτίας του ενεργειακού κόστους και των αυξήσεων στις υπηρεσίες, απειλεί να περιορίσει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Το βασικό στοίχημα για την ελληνική οικονομία είναι να μετατρέψει την ισχυρή επενδυτική δραστηριότητα και την ανθεκτική κατανάλωση σε διατηρήσιμη αύξηση της παραγωγικότητας, χωρίς οι πληθωριστικές πιέσεις να διαβρώσουν τα εισοδήματα.
Προβλέψεις ανάπτυξης έως το 2028
Στην έκθεση «Note on the Greek Economy», η Τράπεζα της Ελλάδος παρουσιάζει τις τελευταίες εκτιμήσεις για την πορεία της οικονομίας. Σύμφωνα με τις προβολές του Ευρωσυστήματος τον Σεπτέμβριο, το ελληνικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 2% το 2026, κατά 1,9% το 2027 και κατά 2% το 2028.
Οι προβλέψεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς διαμορφώνονται σε ένα περιβάλλον διεθνούς αβεβαιότητας, αυξημένων ενεργειακών τιμών και γεωπολιτικών εντάσεων. Παρά τους κινδύνους, η ελληνική οικονομία συνεχίζει να εμφανίζει καλύτερες επιδόσεις σε σχέση με την ευρωζώνη.
Το δεύτερο τρίμηνο του έτους, το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση, έναντι αύξησης 1,2% στην ευρωζώνη. Η επίδοση αυτή επιβεβαιώνει ότι η εγχώρια οικονομία διατηρεί δυναμική, παρά τις πιέσεις που εξακολουθούν να επηρεάζουν το διεθνές περιβάλλον.
Επενδυτική δυναμική και ανθεκτική ζήτηση στηρίζουν την ανάπτυξη
Οι βασικοί πυλώνες της ανάπτυξης αναμένεται να παραμείνουν η ιδιωτική κατανάλωση, οι επενδύσεις και οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών. Τα στοιχεία του δεύτερου τριμήνου αποτυπώνουν αυτή τη σύνθεση με σαφήνεια: η κατανάλωση των νοικοκυριών ενισχύθηκε κατά 1,7% σε ετήσια βάση, οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 6,1% και οι εξαγωγές κατά 2,2%.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η επενδυτική δυναμική και η ανθεκτική ζήτηση δεν αποτελούν προσωρινά φαινόμενα, αλλά έχουν εξελιχθεί σε σημαντικές βάσεις της οικονομικής δραστηριότητας. Η κατανάλωση εξακολουθεί να στηρίζεται από τη βελτίωση της απασχόλησης και την αύξηση των εισοδημάτων, ενώ οι επενδύσεις ενισχύονται από τα ευρωπαϊκά κονδύλια, τη δημόσια επενδυτική δραστηριότητα και την αυξημένη εμπιστοσύνη στον ελληνικό οικονομικό κύκλο.
Παράλληλα, η ταχύτερη αύξηση των εισαγωγών σε σχέση με τις εξαγωγές περιόρισε τη συμβολή του εξωτερικού τομέα στην ανάπτυξη. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και διεύρυνση της εξαγωγικής βάσης. Η αύξηση της ζήτησης θα πρέπει να συνοδεύεται από μεγαλύτερη παραγωγική ικανότητα, ώστε να περιοριστεί η εξάρτηση από εισαγόμενα προϊόντα και υπηρεσίες.
Ανεβαίνει ο πήχης για τις επενδύσεις
Ιδιαίτερα θετική είναι η αναθεώρηση του μεριδίου των επενδύσεων στο ΑΕΠ για το 2025. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, το ποσοστό εκτιμάται πλέον στο 18%, από 16,9% στην προηγούμενη πρόβλεψη.
Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι η ανάπτυξη στηρίζεται ολοένα και περισσότερο στη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης και όχι αποκλειστικά στην κατανάλωση. Οι επενδύσεις σε υποδομές, τεχνολογία, ενέργεια, τουρισμό και μεταποίηση μπορούν να ενισχύσουν τη μακροπρόθεσμη παραγωγικότητα και να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας.
Καθοριστική αναμένεται να είναι και η συμβολή των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η αποτελεσματική αξιοποίησή τους μπορεί να επιταχύνει τον ψηφιακό και πράσινο μετασχηματισμό των επιχειρήσεων, να βελτιώσει τις υποδομές και να ενισχύσει την εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας.
Βιομηχανική παραγωγή και απασχόληση σε θετική τροχιά
Τα διαθέσιμα στοιχεία για τη βιομηχανία και την αγορά εργασίας ενισχύουν την εικόνα μιας οικονομίας που εξακολουθεί να αναπτύσσεται. Ο δείκτης υπευθύνων προμηθειών στη μεταποίηση (PMI) παρέμεινε τον Σεπτέμβριο στις 54 μονάδες, επίπεδο που υποδηλώνει επέκταση της δραστηριότητας.
Παράλληλα, η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε κατά 5,8% τον Αύγουστο σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους. Η άνοδος αυτή καταδεικνύει ότι η μεταποίηση μπορεί να διαδραματίσει πιο ισχυρό ρόλο στην οικονομία, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνεχιστούν οι επενδύσεις και θα αντιμετωπιστούν τα προβλήματα κόστους και ανταγωνιστικότητας.
Θετικές είναι και οι εξελίξεις στην απασχόληση. Η ανεργία υποχώρησε στο 7,4% τον Αύγουστο, επιβεβαιώνοντας τη βελτίωση των συνθηκών στην αγορά εργασίας. Η ενίσχυση της απασχόλησης στηρίζει τα εισοδήματα και την κατανάλωση, ενώ τα δημοσιονομικά μέτρα του 2026 αναμένεται να συμβάλουν περαιτέρω στη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος.
Ο πληθωρισμός παραμένει το άμεσο ρίσκο
Το σημαντικότερο άμεσο ρίσκο για την οικονομία είναι ο πληθωρισμός. Ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε στο 5,1% τον Σεπτέμβριο, από 3,7% τον Αύγουστο, ενώ κατά το εννεάμηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 3,8%.
Η επιτάχυνση συνδέεται κυρίως με την απότομη άνοδο του ενεργειακού κόστους, αλλά και με την επίμονη ακρίβεια στις υπηρεσίες. Ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τείνει να είναι πιο επίμονος και δεν επηρεάζεται μόνο από τις βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις στις τιμές των καυσίμων.
Για το σύνολο του 2026, το Ευρωσύστημα προβλέπει πληθωρισμό 3,5%. Στη συνέχεια αναμένεται αποκλιμάκωση στο 2,7% το 2027 και στο 2,2% το 2028, υπό την προϋπόθεση ότι θα υποχωρήσουν οι διεθνείς τιμές των ενεργειακών εμπορευμάτων. Ωστόσο, νέες γεωπολιτικές εντάσεις, διαταραχές στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες ή παρατεταμένη άνοδος του ενεργειακού κόστους θα μπορούσαν να ανατρέψουν τις εκτιμήσεις.
Συνολικά, η ελληνική οικονομία εισέρχεται στην επόμενη περίοδο με ισχυρές βάσεις, καθώς η επενδυτική δυναμική και η ανθεκτική ζήτηση συνεχίζουν να στηρίζουν την ανάπτυξη. Η διατήρηση αυτής της πορείας θα εξαρτηθεί από την ενίσχυση της παραγωγικότητας, την αύξηση της εγχώριας παραγωγής και την αποτελεσματική αντιμετώπιση του πληθωρισμού.
