Η καταδικαστική απόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου της Χάγης για τέσσερις πρώην διοικητές του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσόβου (UCK) προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και επεισόδια στην Πρίστινα. Η ανακοίνωση των ποινών πυροδότησε την οργή υποστηρικτών του UCK, οι οποίοι συγκεντρώθηκαν σε κεντρικό σημείο της πόλης για να παρακολουθήσουν την ετυμηγορία και στη συνέχεια κατευθύνθηκαν προς την έδρα της EULEX.
Επεισόδια στην Πρίστινα μετά την απόφαση για τον UCK
Πλήθος πολιτών που παρακολουθούσε την έκδοση της απόφασης από γιγαντοοθόνη άρχισε να φωνάζει συνθήματα υπέρ του UCK. Λίγο αργότερα, αρκετοί από τους συγκεντρωμένους κινήθηκαν προς το κτήριο όπου στεγάζεται η EULEX, η αστυνομική αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Κόσοβο.
Η περιοχή είχε αποκλειστεί από ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, οι οποίες είχαν αναπτυχθεί μπροστά από την είσοδο του κτηρίου. Σύμφωνα με αλβανικά μέσα ενημέρωσης του Κοσόβου, οι διαδηλωτές πέταξαν πέτρες και μπουκάλια εναντίον των αστυνομικών, με αποτέλεσμα να σημειωθούν μικροσυμπλοκές.
Η ένταση αυξήθηκε για αρκετή ώρα, ενώ οι αρχές προχώρησαν σε συλλήψεις. Μέχρι στιγμής δεν έχουν γίνει γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον αριθμό των συλληφθέντων ή τυχόν τραυματισμούς. Η παρουσία της EULEX στην υπόθεση θεωρείται ιδιαίτερα συμβολική, καθώς πολλοί υποστηρικτές του UCK αντιμετωπίζουν το Ειδικό Δικαστήριο ως θεσμό που στοχοποιεί την ιστορική και πολιτική παρακαταθήκη της οργάνωσης.
Οι ποινές των πρώην διοικητών του UCK
Το Ειδικό Δικαστήριο της Χάγης, το οποίο εξετάζει εγκλήματα που φέρεται να διαπράχθηκαν από μέλη του UCK κατά την περίοδο του πολέμου στο Κόσοβο, από το 1998 έως το 1999, έκρινε ένοχους για εγκλήματα πολέμου τον Χάσιμ Θάτσι και ακόμη τρεις πρώην διοικητές της οργάνωσης.
Ο πρώην πρόεδρος του Κοσόβου, Χάσιμ Θάτσι, καταδικάστηκε σε κάθειρξη 25 ετών. Την ίδια ποινή επέβαλε το δικαστήριο και στον Γιάκουμπ Κρασνίτσι. Ο Κάντρι Βέσελι καταδικάστηκε σε 18 χρόνια κάθειρξη, ενώ στον Ρετζέπ Σελίμι επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 13 ετών.
Οι κατηγορούμενοι αντιμετώπιζαν κατηγορίες για σειρά σοβαρών εγκλημάτων, τα οποία συνδέονταν με την περίοδο της ένοπλης σύγκρουσης στο Κόσοβο. Το δικαστήριο, ωστόσο, απέρριψε την κατηγορία για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Η απόφαση αφορά μια υπόθεση με ιδιαίτερα βαρύ ιστορικό και πολιτικό φορτίο, καθώς οι τέσσερις κατηγορούμενοι υπήρξαν κεντρικά πρόσωπα του UCK και, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, κατείχαν σημαντικές πολιτειακές ή κομματικές θέσεις.
Πολιτικές αντιδράσεις σε Κόσοβο και Αλβανία
Η απόφαση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από την πολιτική ηγεσία του Κοσόβου. Ο πρωθυπουργός Άλμπιν Κούρτι χαρακτήρισε την ετυμηγορία «απαράδεκτη αδικία» και υποστήριξε ότι η απόφαση θα πρέπει να ανατραπεί σε επόμενο βαθμό δικαιοδοσίας.
«Αυτή η αδικία θα πρέπει να διορθωθεί με την ανατροπή της ετυμηγορίας στο εφετείο», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας τη θέση ότι η δικαστική διαδικασία δεν απέδωσε δικαιοσύνη στους πρώην διοικητές του UCK.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και τα αλβανικά κόμματα του Κοσόβου, τα οποία καταδίκασαν την απόφαση. Οι αντιδράσεις τους αντανακλούν το ευρύτερο αίσθημα που επικρατεί σε σημαντικό μέρος της κοινωνίας του Κοσόβου, όπου ο UCK εξακολουθεί να θεωρείται σύμβολο της αντίστασης απέναντι στις σερβικές δυνάμεις κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Άμεση ήταν και η αντίδραση του πρωθυπουργού της Αλβανίας, Έντι Ράμα. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σχολίασε την απόφαση με μία μόνο λέξη: «Ντροπή!». Η τοποθέτηση αυτή υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η υπόθεση όχι μόνο για την Πρίστινα, αλλά και για το σύνολο του αλβανικού πολιτικού κόσμου.
Αναμένεται η αντίδραση του Βελιγραδίου
Την ώρα που στην Πρίστινα σημειώνονταν επεισόδια μετά την καταδίκη των πρώην διοικητών του UCK, το Βελιγράδι δεν είχε ακόμη εκδώσει επίσημη ανακοίνωση. Ωστόσο, αναμενόταν παρέμβαση του προέδρου της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου που είχε προγραμματιστεί για το απόγευμα.
Η απόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου είναι πιθανό να επηρεάσει και το ήδη τεταμένο κλίμα στις σχέσεις Σερβίας και Κοσόβου. Για το Βελιγράδι, οι κατηγορίες εναντίον στελεχών του UCK αποτελούν εδώ και χρόνια ζήτημα δικαιοσύνης και λογοδοσίας. Αντίθετα, στην Πρίστινα η καταδίκη αντιμετωπίζεται από πολλούς ως επίθεση εναντίον προσώπων που θεωρούνται πρωταγωνιστές της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.
Τα επεισόδια στην Πρίστινα για την καταδίκη των πρώην διοικητών του UCK καταδεικνύουν ότι η υπόθεση παραμένει βαθιά διχαστική. Παρά την απόφαση του δικαστηρίου, οι πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις αναμένεται να συνεχιστούν, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαδικασία της έφεσης και η στάση που θα τηρήσουν οι ηγεσίες του Κοσόβου, της Αλβανίας και της Σερβίας.
