Έως 10.000 ευρώ θα μπορούν να λάβουν άτομα και οικογένειες που αποφασίζουν να μεταφέρουν μόνιμα την κατοικία τους σε ακριτικές περιοχές της χώρας. Το πρόγραμμα «Μετεγκατάσταση», το οποίο εντάσσεται στο ευρύτερο Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης, διευρύνεται και πλέον περιλαμβάνει περισσότερες περιοχές, ενώ καταργείται η προϋπόθεση ύπαρξης εργασίας στον τόπο εγκατάστασης.
Η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή των αιτήσεων αναμένεται να ανοίξει τον Οκτώβριο, μετά την έκδοση της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης. Η οικονομική ενίσχυση για τη μετακόμιση στην ακριτική Ελλάδα έχει στόχο να στηρίξει όσους επιθυμούν να ξεκινήσουν μια νέα ζωή σε περιοχές που αντιμετωπίζουν έντονες δημογραφικές πιέσεις και πληθυσμιακή συρρίκνωση.
Ποιες περιοχές περιλαμβάνονται
Το πρόγραμμα ξεκίνησε από τον Έβρο και σταδιακά επεκτάθηκε σε άλλες ακριτικές και παραμεθόριες περιοχές. Στον υφιστάμενο σχεδιασμό περιλαμβάνονται ο Έβρος, η Δράμα, το Κιλκίς, οι Σέρρες, η Φλώρινα, η Πέλλα, η Καστοριά, η Κοζάνη και τα Γρεβενά.
Επόμενος σταθμός είναι η Ήπειρος. Με την Κοινή Υπουργική Απόφαση που αναμένεται να εκδοθεί, στο πρόγραμμα προβλέπεται να ενταχθούν επτά από τους οκτώ δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων, καθώς και οι Δήμοι Σουλίου και Φιλιατών στη Θεσπρωτία.
Μετά την έκδοση της απόφασης θα ενεργοποιηθεί η ηλεκτρονική πλατφόρμα, μέσω της οποίας οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να ενημερωθούν για τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και να καταθέσουν την αίτησή τους.
Πώς καταβάλλονται τα 10.000 ευρώ
Με βάση το νέο θεσμικό πλαίσιο, το ποσό της ενίσχυσης ορίζεται ενιαία στα 10.000 ευρώ για κάθε ωφελούμενη μονάδα. Το ποσό καταβάλλεται σε δύο ισόποσες δόσεις:
– Η πρώτη δόση ανέρχεται σε 5.000 ευρώ και καταβάλλεται μετά την έγκριση της αίτησης.
– Η δεύτερη δόση, επίσης ύψους 5.000 ευρώ, καταβάλλεται μετά τη συμπλήρωση του πρώτου έτους μόνιμης διαμονής στον δήμο μετεγκατάστασης.
Οι δικαιούχοι μπορούν, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να ζητήσουν την καταβολή της πρώτης δόσης ως προκαταβολή κατά την υποβολή της αίτησης. Η δυνατότητα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους χρειάζονται άμεση οικονομική βοήθεια προκειμένου να καλύψουν έξοδα μεταφοράς, ενοικίασης κατοικίας, μετακόμισης και εγκατάστασης στη νέα περιοχή.
Η ενίσχυση είναι αφορολόγητη και ακατάσχετη. Δεν συμψηφίζεται με οφειλές προς το Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία ή τράπεζες, ενώ δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια που ισχύουν για άλλες κοινωνικές και προνοιακές παροχές. Παράλληλα, για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα και την είσπραξη των χρημάτων δεν απαιτείται η προσκόμιση φορολογικής ή ασφαλιστικής ενημερότητας.
Δεν απαιτείται πλέον εργασία στον τόπο εγκατάστασης
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η κατάργηση της υποχρέωσης προσκόμισης βεβαίωσης εργασίας στον δήμο όπου θα πραγματοποιηθεί η μετεγκατάσταση. Μέχρι σήμερα, η συγκεκριμένη προϋπόθεση περιόριζε τον αριθμό των ενδιαφερομένων που μπορούσαν να συμμετάσχουν.
Η κατάργησή της διευρύνει σημαντικά το πεδίο των δυνητικών δικαιούχων. Έτσι, μπορούν να εξετάσουν τη μετακόμιση στην ακριτική Ελλάδα όχι μόνο εργαζόμενοι που έχουν ήδη εξασφαλίσει θέση εργασίας, αλλά και άτομα ή οικογένειες που διαθέτουν άλλους πόρους, εργάζονται εξ αποστάσεως, αναζητούν νέα επαγγελματική ευκαιρία ή επιθυμούν να εγκατασταθούν μόνιμα σε μια μικρότερη περιοχή.
Το πρόγραμμα απευθύνεται τόσο σε μονοπρόσωπα όσο και σε πολυπρόσωπα νοικοκυριά. Βασική προϋπόθεση είναι η πραγματική μεταφορά της κύριας κατοικίας στον δήμο που συμμετέχει στο μέτρο. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται έλεγχος από τον αρμόδιο δήμο, ώστε να επιβεβαιώνεται ότι η εγκατάσταση είναι μόνιμη και όχι προσωρινή.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν
Το νέο πλαίσιο προβλέπει, υπό ειδικότερους όρους που θα καθοριστούν από τις σχετικές αποφάσεις, τη δυνατότητα συμμετοχής και κατοίκων άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ωφελούμενος μπορεί επίσης να θεωρείται απόφοιτος τμήματος ΑΕΙ μετά την 1η Ιανουαρίου 2025, εφόσον το τμήμα εδρεύει στην ίδια Περιφέρεια με τον δήμο μετεγκατάστασης και πληρούνται όλες οι υπόλοιπες προϋποθέσεις. Η πρόβλεψη αυτή συνδέεται με την προσπάθεια να παραμείνουν νέοι άνθρωποι στις περιφέρειες όπου σπούδασαν και να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες εγκατάστασης και επαγγελματικής δραστηριοποίησης στην περιοχή.
Η ακριβής διαδικασία, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και οι επιμέρους όροι συμμετοχής αναμένεται να αποσαφηνιστούν με την υπουργική απόφαση και την ενεργοποίηση της πλατφόρμας.
Από τον Έβρο στην Ήπειρο
Η πρώτη εφαρμογή του προγράμματος πραγματοποιήθηκε στον Έβρο, στους Δήμους Σουφλίου, Διδυμοτείχου και Ορεστιάδας. Στη συνέχεια, το μέτρο επεκτάθηκε σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας και της Δυτικής Μακεδονίας, όπου οι δημογραφικές πιέσεις είναι ιδιαίτερα έντονες.
Στη συνέχεια εντάχθηκαν οι Περιφερειακές Ενότητες Καστοριάς, Σερρών, Φλώρινας, Κιλκίς, Πέλλας και Δράμας. Τον Φεβρουάριο ανακοινώθηκε επίσης η ένταξη των Περιφερειακών Ενοτήτων Κοζάνης και Γρεβενών.
Με την επέκταση στην Ήπειρο, το γεωγραφικό εύρος του προγράμματος αυξάνεται σημαντικά. Η προσθήκη των δήμων των Ιωαννίνων, καθώς και των Δήμων Σουλίου και Φιλιατών, ενισχύει την προσπάθεια προσέλκυσης νέων κατοίκων σε περιοχές που διαθέτουν φυσικούς πόρους, κοινωνικές υποδομές και δυνατότητες ανάπτυξης, αλλά αντιμετωπίζουν πληθυσμιακή αποδυνάμωση.
Τι ισχύει για το Καστελλόριζο
Η ενίσχυση των 10.000 ευρώ για τη μετακόμιση στην ακριτική Ελλάδα δεν πρέπει να συγχέεται με το ξεχωριστό μέτρο που έχει ανακοινωθεί για το Καστελλόριζο.
Στο Καστελλόριζο προβλέπεται ετήσια ενίσχυση ύψους 5.000 ευρώ, με προσαύξηση 1.000 ευρώ για κάθε παιδί, για δημόσιους λειτουργούς και εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα. Το μέτρο συνοδεύεται από παρεμβάσεις για τη βελτίωση των υποδομών και των υπηρεσιών του νησιού, όπως η λειτουργία βρεφονηπιακού σταθμού και σχολείου. Παράλληλα, προβλέπονται πρόσθετα κίνητρα για κρίσιμες ειδικότητες, μεταξύ άλλων για γιατρούς.
Οι δύο δράσεις έχουν κοινό στόχο, αλλά διαφορετικό σχεδιασμό και διαφορετικούς δικαιούχους.
Ένα οικονομικό κίνητρο απέναντι στο δημογραφικό
Η κυβέρνηση συνδέει το πρόγραμμα «Μετεγκατάσταση» με την προσπάθεια αντιμετώπισης του δημογραφικού προβλήματος στις ακριτικές περιοχές. Η οικονομική ενίσχυση μπορεί να διευκολύνει τη λήψη της απόφασης για μόνιμη εγκατάσταση, όμως αποτελεί μόνο ένα μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής.
Η διατήρηση και προσέλκυση κατοίκων απαιτεί παράλληλα πρόσβαση σε υγεία, εκπαίδευση, μεταφορές, ψηφιακές υπηρεσίες, θέσεις εργασίας και βασικές υποδομές. Η μετακόμιση στην ακριτική Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει μια νέα ευκαιρία για οικογένειες, νέους επαγγελματίες και ανθρώπους που αναζητούν διαφορετικό τρόπο ζωής, αρκεί να συνοδεύεται από σταθερές υπηρεσίες και ουσιαστική στήριξη των τοπικών κοινωνιών.
Με την επικείμενη ενεργοποίηση της πλατφόρμας, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να εξετάσουν αν πληρούν τα κριτήρια και να αξιοποιήσουν την ενίσχυση των 10.000 ευρώ για να κάνουν το επόμενο βήμα προς τη μόνιμη μετακόμιση στην ακριτική Ελλάδα.
