Μια γάτα με κηλίδες που εντοπίστηκε στα δάση της Βολιβίας έχει αναγνωριστεί ως ένα μέχρι τώρα άγνωστο είδος, γεγονός που σηματοδοτεί την πρώτη φορά που ένα νέο είδος γάτας ονομάζεται και περιγράφεται επίσημα έπειτα από περισσότερο από έναν αιώνα.
Η γάτα, που ονομάζεται «Tilcayo» από τις τοπικές κοινότητες, ανήκει στην κατηγορία των αγριόγατων και σε ένα είδος γνωστό ως «τιγρογαλή», η οποία εντοπίζεται σε μεγάλο μέρος της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, από την Κόστα Ρίκα έως τη Βολιβία και την Αργεντινή .
Βρέθηκε στο δάσος Γιούνγκας της Βολιβίας, μια ορεινή περιοχή όπου τα δάση συχνά καλύπτονται από νέφη και έχουν ως χαρακτηριστικό την υψηλή υγρασία, σύμφωνα με τους ερευνητές. Το νέο είδος γάτας έχει μήκος περίπου 46 εκατοστά και ζυγίζει περίπου 1,4 κιλά, γεγονός που την καθιστά μικρότερη από τη μέση οικιακή γάτα.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν γενετικά δεδομένα για να επιβεβαιώσουν ότι η γάτα αποτελεί νέο είδος και της έδωσαν την επιστημονική ονομασία «Leopardus tilcayo», διατηρώντας παράλληλα την τοπική της ονομασία.
Η τιγρογαλή ανήκει στα λεγόμενα «κρυφά είδη», δηλαδή δεν μπορούν να διακριθούν εύκολα μόνο από την εμφάνισή τους, δήλωσε ο εξελικτικός βιολόγος και εκ των συγγραφέων της μελέτης για το νέο είδος, η οποία δημοσιεύθηκε την Πέμπτη στο περιοδικό Current Biology, Γιόνας Λεσκροάρ, από το Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας στο Βέλγιο.
Κατά το παρελθόν η τιγρογαλή θεωρούνταν ένα ενιαίο είδος, αλλά γενετικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν πριν από δεκαετίες υποδείκνυαν την ύπαρξη πολλαπλών ειδών, υπογραμμίζοντας πόσα πολλά παραμένουν άγνωστα για μερικά από τα πιο δυσδιάκριτα θηλαστικά του κόσμου.
Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η ανακάλυψη αυτή θα στρέψει την προσοχή στη διατήρηση της τιγρογαλής, καθώς πρόκειται για ένα είδος με πολύ λιγότερη δημόσια προσοχή από τα μεγαλύτερα συγγενικά τους είδη, όπως τα λιοντάρια, οι λεοπαρδάλεις και οι τίγρεις.
«Είναι ένα εκπληκτικό αποτέλεσμα το γεγονός ότι έχουμε ένα νέο είδος για τον κόσμο, το Leopardus tilcayo», δήλωσε η Βολιβιανή επιστήμονας και εκ των συγγραφέων της μελέτης, Πάολα Νογκάλες-Ασκαρούνς από το Πανεπιστήμιο Mayor de San Andres στη Λα Πας της Βολιβίας.
Είναι γνωστό μόνο ένα επιβεβαιωμένο θηλαστικό του είδους —μια γάτα που ζει σε καταφύγιο ζώων στη Βολιβία— αλλά οι επιστήμονες πιστεύουν ότι υπάρχουν και άλλα.
Πώς αποκαλύφθηκε το νέο είδος
Πρόκειται για ένα αρσενικό ηλικίας 10 ετών, με το παρατσούκλι «Tigrino», που ζει πλέον στο Καταφύγιο Άγριας Ζωής Σέντα Βέρντε και οδήγησε τους επιστήμονες στην αποκάλυψη.
Η Νογκάλες-Ασκαρούνς εργαζόταν εθελοντικά στο καταφύγιο όταν παρατήρησε ότι η γάτα είχε ασυνήθιστη εμφάνιση. Είχε βρεθεί σε έναν δρόμο κοντά στο δάσος από έναν κάτοικο της περιοχής, ο οποίος αρχικά νόμιζε ότι ήταν ένα κατοικίδιο γατάκι και το είχε σπίτι του. Καθώς μεγάλωνε, όμως, έγινε σαφές ότι δεν συμπεριφερόταν όπως μια οικιακή γάτα. Έτσι, μετά από περίπου ένα χρόνο που ζούσε μαζί με το προφανώς άγριο ζώο, συνειδητοποίησε ότι θα ήταν καλύτερα για αυτό να βρεθεί σε ένα καταφύγιο.
«Το τρίχωμά της είναι ανοιχτό καφέ… με ροζέτες ακανόνιστου σχήματος σε όλο το σώμα της», δήλωσε περιγράφοντας την εμφάνιση του νέου είδους.
Η Νογκάλες-Ασκαρούνς είχε ακούσει για άλλες παρατηρήσεις μικρών άγριων γατών στα πυκνά δάση της περιοχής Γιούνγκας της χώρας, αλλά αυτές δεν είχαν διερευνηθεί από επιστήμονες.
Για να λύσει το μυστήριο, ένωσε τις δυνάμεις της με άλλους ερευνητές από όλο τον κόσμο για να διερευνήσει το γενεαλογικό ιστορικό της τιγρογαλής χρησιμοποιώντας DNA από ζωντανά ζώα και δείγματα μουσείων.
Η ομάδα ανέλυσε το DNA από 38 γάτες, από τις οποίες ελήφθησαν δείγματα σε διάφορες χώρες της Νότιας Αμερικής, συμπεριλαμβανομένων οκτώ δειγμάτων από μουσεία. Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το είδος της τιγρογαλής αποτελείται στην πραγματικότητα πέντε γενετικά διακριτά είδη.
«Δεν περιμέναμε ποτέ ότι αυτή η βολιβιανή τιγρογαλή θα αποτελούσε ξεχωριστό είδος και κανείς δεν είχε ποτέ προτείνει ότι πρόκειται για διαφορετικό ζώο, υποείδος ή οτιδήποτε άλλο», δήλωσε ο Λεσκροάρ.
Η γενετική ανάλυση έδειξε ότι η γενεαλογική γραμμή του Tilcayo διαχωρίστηκε από τα άλλα είδη της τιγρογαλής πριν από περίπου 1,4 εκατομμύρια χρόνια.
«Όσο περισσότερες διαφορές υπάρχουν στο DNA τους, τόσο μεγαλύτερο εκτιμούμε ότι είναι το χρονικό διάστημα κατά το οποίο αυτές οι γενεαλογικές γραμμές ήταν φυσικά διαχωρισμένες», είπε ο Λεσκροάρ, προσθέτοντας ότι ένα τέτοιο χάσμα θεωρείται γενικά ως διαχωρισμός σε επίπεδο είδους στις γάτες.
Λίγα είναι ακόμη γνωστά για τη βιολογία και τον τρόπο ζωής της γάτας. Υπολείμματα μικρών τρωκτικών σε δείγματα περιττωμάτων υποδηλώνουν ότι ενδέχεται να αποτελούν μέρος της διατροφής της, ενώ στοιχεία από κάμερες-παγίδες δείχνουν ότι μπορεί να είναι πιο δραστήρια τη νύχτα, ανέφερε επίσης, η Νογκάλες-Ασκαρούνς.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Current Biology», αποκάλυψε και άλλες εκπλήξεις, υποδηλώνοντας ότι υπάρχουν πέντε και όχι τρία είδη τιγρογαλής, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατα περιγραφείσας γάτας Tilcaya (Leopardus tilcayo) της Βολιβίας.
Ωστόσο, η ταυτοποίηση του είδους αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα.
Η ερευνήτρια δρ. Καρολάιν Σαρτόρ από τη Μονάδα Έρευνας για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, δήλωσε ότι η ανακάλυψη αυτή είναι σημαντική για τη διατήρηση, καθώς είναι αδύνατο να προστατεύσουμε ένα είδος αν δεν γνωρίζουμε τι είναι ή πού ζει.
«Πρόκειται για ζώα παρόμοιου μεγέθους με μια οικιακή γάτα, οπότε θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί ότι θα τα γνωρίζαμε όλα μέχρι τώρα, αλλά αυτή η ανακάλυψη δείχνει πόση βιοποικιλότητα παραμένει ακόμη να ανακαλυφθεί σε ορισμένες από τις λιγότερο μελετημένες περιοχές του κόσμου», ανέφερε.
Τα είδη της τιγρογαλής θεωρούνται ευάλωτα στην εξαφάνιση λόγω της αποδάσωσης, της απώλειας του οικοτόπου τους και του παράνομου κυνηγιού, αν και το νέο είδος δεν περιλαμβάνεται σε προηγούμενες εκτιμήσεις.
Η ανακάλυψη αυτή θα μπορούσε επίσης να έχει ευρύτερες επιπτώσεις για την παγκόσμια οικογένεια των αιλουροειδών.
Τόσο οι άγριες όσο και οι οικιακές γάτες ανήκουν στη βιολογική οικογένεια των Felidae, η οποία περιλαμβάνει όλα τα ζωντανά είδη αιλουροειδών, από τα μικροσκοπικά κατοικίδια έως τις τεράστιες τίγρεις.
Υπάρχουν επίσημα 41 αναγνωρισμένα είδη, αλλά η νέα ανακάλυψη, καθώς και η διαπίστωση ότι ενδέχεται να υπάρχουν αρκετά είδη «τιγρογαλής», αυξάνει τον αριθμό τους σε 44 ή και περισσότερα.
Πηγές: Reuters, BBC
