Το χρονικό σημείο κατά το οποίο μια γυναίκα ξεκινά θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (HRT) στη μέση ηλικία ενδέχεται να επηρεάζει τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας αργότερα στη ζωή, σύμφωνα με νέα βρετανική μελέτη. Η ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τα πανεπιστήμια East Anglia και Exeter που διεξήγαγε τη μελέτη, εξέτασε ιατρικά δεδομένα περισσότερων από 183.000 μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών που συμμετείχαν στο πρόγραμμα UK Biobank. Κατά τη διάρκεια της μέσης περιόδου παρακολούθησης των 13 ετών, σχεδόν 4.000 από τις γυναίκες διαγνώστηκαν με άνοια.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η λήψη ορμονοθεραπείας συνδεόταν με 10% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας συνολικά και με 16% χαμηλότερο κίνδυνο ειδικά για τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η έναρξη της θεραπείας μεταξύ 46 και 56 ετών συνδεόταν με το μεγαλύτερο όφελος. Συγκεκριμένα, οι γυναίκες που ξεκίνησαν HRT μεταξύ 46 και 50 ετών διέτρεχαν 13% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, ενώ εκείνες που άρχισαν τη θεραπεία μεταξύ 51 και 56 ετών παρουσίαζαν 23% χαμηλότερο κίνδυνο.
Παράλληλα, οι γυναίκες που έφεραν τη γονιδιακή παραλλαγή APOE4, η οποία αποτελεί παράγοντα κινδύνου για τη νόσο Αλτσχάιμερ, και λάμβαναν HRT, είχαν 13% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Ισχυρότερη συσχέτιση διαπιστώθηκε επίσης στις γυναίκες που έλαβαν HRT μετά από χειρουργική εμμηνόπαυση. Σε αυτή την ομάδα, ο κίνδυνος διάγνωσης άνοιας ήταν 26% χαμηλότερος. Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι οι γυναίκες που είχαν χαμηλότερη φυσική έκθεση στα οιστρογόνα κατά τη διάρκεια της ζωής τους, λόγω καθυστερημένης έναρξης της εμμηνόρροιας ή πρόωρης εμμηνόπαυσης, εμφάνιζαν 16% χαμηλότερες πιθανότητες εμφάνισης άνοιας μετά τη λήψη θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης (HRT).
«Η χρήση HRT συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας και τα ευρήματα αυτά ενδέχεται να συμβάλουν σε μια πιο εξατομικευμένη προσέγγιση στη συνταγογράφηση HRT, σε σχέση με τον κίνδυνο άνοιας κάθε γυναίκας καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής της», έγραψαν οι συγγραφείς σε άρθρο τους στο επιστημονικό περιοδικό «Alzheimer’s & Dementia».
Η επικεφαλής της μελέτης, καθηγήτρια Άννα-Μαρί Μίνι-Χαν, διευθύντρια του Norwich Institute for Healthy Aging στο East Anglia, δήλωσε: «Διαπιστώσαμε ότι οι γυναίκες που είχαν χρησιμοποιήσει HRT είχαν περίπου 10% μικρότερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια και 16% μικρότερες πιθανότητες να εμφανίσουν τη μορφή άνοιας που συνδέεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, σε σχέση με τις γυναίκες που δεν είχαν χρησιμοποιήσει ποτέ HRT».
«Ωστόσο, η προστατευτική συσχέτιση μεταξύ HRT και άνοιας δεν ήταν ίδια για όλες τις γυναίκες», πρόσθεσε.
«Η HRT συνταγογραφείται εδώ και χρόνια κυρίως για την ανακούφιση συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, όπως οι εξάψεις και η νυχτερινή εφίδρωση. Η έρευνα αυτή δείχνει ότι ενδέχεται να διαδραματίζει επίσης ρόλο στη μακροπρόθεσμη γνωστική υγεία ορισμένων γυναικών», ανέφερε.
Ο καθηγητής Ντέιβιντ Λιουέλιν από την Ιατρική Σχολή του πανεπιστημίου του Exeter δήλωσε ότι τα ευρήματα αποτελούν «σημαντικό βήμα προόδου».
«Αντί να εξετάζουμε απλώς εάν η HRT επηρεάζει τον κίνδυνο άνοιας, μπορέσαμε να εντοπίσουμε ποιες γυναίκες είναι πιθανότερο να ωφεληθούν και πότε», σημείωσε.
«Αυτό αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία μπορούν να αναπτυχθούν πραγματικά εξατομικευμένες προσεγγίσεις για την υγεία του εγκεφάλου των γυναικών», πρόσθεσε.
Σχολιάζοντας τη μελέτη, η Έιμι Σπέκτορ, καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας της Γήρανσης και διευθύντρια του Menopause Mind Lab στο University College London (UCL), χαρακτήρισε τα αποτελέσματα ενθαρρυντικά, καθώς βασίστηκαν στην ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων από το UK Biobank. Όπως σημείωσε, το καινοτόμο στοιχείο της μελέτης ήταν η χρονική στιγμή έναρξης της HRT, με τις γυναίκες που ξεκίνησαν τη θεραπεία μεταξύ 46 και 56 ετών να εμφανίζουν το μεγαλύτερο όφελος. Το εύρημα αυτό, πρόσθεσε, ενισχύει την υπόθεση του «παραθύρου ευκαιρίας», σύμφωνα με την οποία η χρήση HRT κατά τη μετάβαση προς την εμμηνόπαυση, όταν τα συμπτώματα είναι συνήθως εντονότερα, μπορεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο.
