Η Ελένη Φιλίνη παραχώρησε συνέντευξη στο περιοδικό Λοιπόν και στον Παναγιώτη Βαζαίο, μιλώντας – μεταξύ άλλων – για τη νέα κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας» από τον Κρίστοφερ Νόλαν. Με την ευθύτητα που τη χαρακτηρίζει και με εμφανή αγάπη για τον Όμηρο, η ηθοποιός σχολίασε τις ερμηνείες, τη συνολική αισθητική και κυρίως τις επιλογές του καστ, σημειώνοντας πως, ενώ η παραγωγή διαθέτει αδιαμφισβήτητα δυνατά σημεία, υπάρχουν και ορισμένες επιλογές που δεν της «κούμπωσαν», ειδικά στους γυναικείους ρόλους.
Η ίδια ξεχώρισε τις ανδρικές ερμηνείες και στάθηκε με ιδιαίτερα θετικά λόγια στον Ματ Ντέιμον ως Οδυσσέα, ενώ επαίνεσε και τη σκηνή με τους μνηστήρες προς το τέλος, την οποία χαρακτήρισε εντυπωσιακή. Εκεί, όμως, που διατύπωσε τις πιο σαφείς επιφυλάξεις της ήταν στον τρόπο που αποδόθηκαν ορισμένες γυναικείες μορφές του ομηρικού κόσμου, καθώς – όπως εξήγησε – η «Οδύσσεια» δεν είναι μόνο ένα έπος περιπέτειας, αλλά και ένα έργο γεμάτο συμβολισμούς, ποιότητες χαρακτήρων και λεπτές ισορροπίες που απαιτούν συγκεκριμένη σκηνική και ερμηνευτική στόχευση.
Ελένη Φιλίνη για την «Οδύσσεια» του Νόλαν: τι την προβλημάτισε περισσότερο
Στην ερώτηση για το τι ήταν αυτό που την προβλημάτισε περισσότερο στη νέα «Οδύσσεια», η Ελένη Φιλίνη απάντησε πως βλέπει τη δουλειά ως μια καλή παραγωγή, με αρκετά στοιχεία που λειτουργούν αποτελεσματικά στο σινεμά. Δεν έκρυψε, μάλιστα, ότι απόλαυσε πολλές στιγμές της ταινίας, ειδικά όταν η αφήγηση στηρίζεται στη δράση και στην ένταση των συγκρούσεων, που έτσι κι αλλιώς αποτελούν πυρήνα του ομηρικού μύθου.
«Θεωρώ ότι πρόκειται για μια καλή παραγωγή με αρκετά θετικά στοιχεία. Υπήρχαν πολύ καλές ανδρικές ερμηνείες, με τον Ματ Ντέιμον να είναι εξαιρετικός ως Οδυσσέας, ενώ και η σκηνή με τους μνηστήρες στο τέλος ήταν πραγματικά εντυπωσιακή», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η επιλογή του Ματ Ντέιμον, σύμφωνα με την ίδια, στηρίζει τον κεντρικό ήρωα με καθαρή γραμμή και ένταση, στοιχείο απαραίτητο σε μια σύγχρονη κινηματογραφική αφήγηση, ειδικά όταν ο σκηνοθέτης επιχειρεί να δώσει ρυθμό και κινηματογραφικό βάρος σε μια ιστορία τόσο γνωστή και τόσο φορτισμένη πολιτισμικά. Παράλληλα, η σκηνή με τους μνηστήρες, όπως σημείωσε, καταφέρνει να αποδώσει το δραματικό αποκορύφωμα με τρόπο που «γράφει» στην οθόνη.
Οι γυναικείοι ρόλοι και οι επιλογές που δεν «κούμπωσαν»
Παρότι τα θετικά ήταν, κατά την Ελένη Φιλίνη, αρκετά, οι επιφυλάξεις της επικεντρώθηκαν στους γυναικείους χαρακτήρες. Όπως είπε, η Πηνελόπη την κάλυψε ερμηνευτικά, αποδίδοντας μια μορφή που στη «Οδύσσεια» είναι κάτι πολύ περισσότερο από «η σύζυγος που περιμένει»: είναι σύμβολο αντοχής, ευφυΐας, αξιοπρέπειας και στρατηγικής σκέψης μέσα σε ένα περιβάλλον ασφυκτικής πίεσης.
«Εκτός από την Πηνελόπη, την οποία βρήκα πολύ καλή, θεωρώ ότι οι υπόλοιπες επιλογές δεν ταίριαζαν στους χαρακτήρες», τόνισε. Και ακριβώς εκεί στάθηκε σε δύο εμβληματικές γυναικείες παρουσίες: την Αθηνά και την Ωραία Ελένη.
Για την Αθηνά, η Ελένη Φιλίνη υπογράμμισε ότι, στη δική της ανάγνωση, η θεά πρέπει να αποπνέει αρχοντιά και σοφία. Δεν πρόκειται απλώς για έναν «ισχυρό ρόλο», αλλά για μια παρουσία που λειτουργεί ως πνευματικός οδηγός, με κύρος, καθαρότητα και διακριτική ισχύ. Όταν αυτή η ποιότητα δεν αποτυπώνεται, χάνεται μέρος του νοήματος που κουβαλά η Αθηνά ως θεϊκή δύναμη αλλά και ως αφηγηματικός καταλύτης.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό ήταν το σχόλιό της για την Ωραία Ελένη. Όπως εξήγησε, είχε εντελώς διαφορετική εικόνα για το πώς πρέπει να αποδοθεί αυτός ο ρόλος, τόσο ως προς την παρουσία όσο και ως προς την αύρα που φέρει η συγκεκριμένη μυθική φιγούρα. Και εδώ διατύπωσε τη φράση που ξεχώρισε από τη συνέντευξη:
«Πιστεύω ότι η ηθοποιός που την υποδύθηκε θα ταίριαζε περισσότερο στον ρόλο της Κίρκης».
Με αυτό το σχόλιο, η Ελένη Φιλίνη δεν αμφισβήτησε απαραίτητα την ερμηνευτική ικανότητα, αλλά την αντιστοίχιση του προσώπου με τη δραματουργική ταυτότητα του χαρακτήρα. Η Κίρκη, για παράδειγμα, εκπέμπει έναν διαφορετικό τύπο γοητείας: πιο σκοτεινό, πιο αινιγματικό, πιο «μαγικό», με στοιχεία που συχνά ακροβατούν ανάμεσα στην απειλή και στη σαγήνη. Η Ωραία Ελένη, αντίθετα, κουβαλά μια άλλη ποιότητα, περισσότερο συνδεδεμένη με την ιδέα της θρυλικής ομορφιάς, της προβολής και του μύθου που την ακολουθεί.
«Μια διαφορετική, πιο ξένη, ματιά» πάνω στον Όμηρο
Η ηθοποιός ξεκαθάρισε ότι η άποψή της είναι προσωπική και πηγάζει από το γεγονός ότι αγαπά ιδιαίτερα τον Όμηρο. Αυτό, όπως άφησε να εννοηθεί, σημαίνει πως έχει βαθιά χαραγμένες μέσα της ορισμένες εικόνες και χαρακτηριστικά των ηρώων, άρα είναι πιο ευαίσθητη σε αλλαγές που μετακινούν τον τόνο του έργου.
«Είναι, φυσικά, η προσωπική μου άποψη ως άνθρωπος που αγαπά ιδιαίτερα τον Όμηρο και θεωρώ πως η συγκεκριμένη προσέγγιση είχε μια διαφορετική, πιο ξένη, ματιά πάνω στο έργο», σημείωσε.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο ουσιαστικό συμπέρασμα: κάθε νέα κινηματογραφική «Οδύσσεια» καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην πίστη στο πρωτότυπο και στη σύγχρονη σκηνοθετική ανάγνωση. Η Ελένη Φιλίνη αναγνώρισε τα δυνατά σημεία της ταινίας του Νόλαν και ιδιαίτερα τη δύναμη των ανδρικών ερμηνειών, όμως κράτησε επιφυλάξεις για το πώς χαράχτηκαν οι γυναικείες μορφές, επειδή – όπως υποστήριξε – οι επιλογές αυτές δεν απέδωσαν την ουσία που εκείνη θεωρεί αναπόσπαστο κομμάτι της ομηρικής αφήγησης.
