Με drones, σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία και στοχευμένες αυτοψίες, οι Κτηματικές Υπηρεσίες εντείνουν φέτος τους ελέγχους στις παραλίες, επιδιώκοντας να διασφαλίσουν ότι ο αιγιαλός παραμένει προσβάσιμος σε όλους και ότι οι επιχειρήσεις λειτουργούν εντός των ορίων που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο. Κάθε φορά που εντοπίζονται παραβάσεις, ενεργοποιούνται άμεσα τα προβλεπόμενα μέτρα: απομάκρυνση εγκαταστάσεων, πρόστιμα, διοικητικές κυρώσεις και –όπου απαιτείται– σφραγίσεις επιχειρήσεων.
Τα μέχρι σήμερα υψηλότερα πρόστιμα της θερινής περιόδου είναι ενδεικτικά της αυστηρότητας με την οποία αντιμετωπίζονται οι σοβαρές παραβάσεις. Στη Ρόδο έχει καταγραφεί πρόστιμο 73.000 ευρώ, ενώ στη Ζάκυνθο 72.490,60 ευρώ, με παράλληλες διοικητικές ενέργειες που δεν αφήνουν περιθώριο αμφισβήτησης ως προς την πρόθεση του κράτους να προστατεύσει τον δημόσιο χώρο.
Έλεγχοι με drones και MyCoast: πάνω από 1.500 αυτοψίες σε 300+ παραλίες
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας, οι Κτηματικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχουν πραγματοποιήσει το φετινό καλοκαίρι πάνω από 1.500 αυτοψίες σε περισσότερες από 300 παραλίες, ελέγχοντας πάνω από 450 επιχειρήσεις. Σημαντικό ρόλο στο επιχειρησιακό σχέδιο παίζουν δύο παράγοντες: η αξιοποίηση drones, που προσφέρει άμεση εικόνα και τεκμηρίωση από αέρος, και η ψηφιακή εφαρμογή MyCoast, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να υποβάλλουν αναφορές και καταγγελίες.
Παράλληλα, συνεχίζουν να αξιοποιούνται και οι τηλεφωνικές αναφορές προς τις κατά τόπους Κτηματικές Υπηρεσίες. Η εικόνα που προκύπτει από τον χάρτη των καταγγελιών δείχνει ότι τον μεγαλύτερο αριθμό συγκεντρώνουν μέχρι στιγμής η Χαλκιδική, η Ανατολική Αττική, οι Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα και η Καβάλα.
Ωστόσο, φέτος καταγράφεται χαμηλότερος αριθμός καταγγελιών σε σύγκριση με προηγούμενες χρονιές. Σύμφωνα με το Υπουργείο, οι έλεγχοι αποτυπώνουν αυξημένο βαθμό συμμόρφωσης των επιχειρήσεων με τον ν. 5092/2024, κάτι που αποδίδεται τόσο στην εντατικοποίηση της εποπτείας όσο και στη μεγαλύτερη επίγνωση των συνεπειών που συνεπάγεται μια παράβαση.
Παραχωρήσεις αιγιαλού: πάνω από 8.000 συμβάσεις για τη θερινή περίοδο
Στο ίδιο πλαίσιο, μέχρι σήμερα έχουν υπογραφεί περισσότερες από 8.000 συμβάσεις παραχώρησης για τη θερινή περίοδο. Από αυτές, 4.870 αφορούν απευθείας παραχωρήσεις σε όμορες επιχειρήσεις, ενώ περίπου 3.130 προέκυψαν μέσω ηλεκτρονικών πλειοδοτικών δημοπρασιών. Η αύξηση των συμβάσεων και η πιο συστηματική διαδικασία παραχώρησης λειτουργούν ως βασικό εργαλείο οργάνωσης, ώστε να είναι σαφές τι επιτρέπεται, πού επιτρέπεται και υπό ποιους όρους.
Με άλλα λόγια, ο έλεγχος δεν περιορίζεται μόνο στην καταστολή των παραβάσεων, αλλά συνδέεται και με ένα μοντέλο διαχείρισης που επιδιώκει διαφάνεια, προβλεψιμότητα και ισότιμη χρήση του δημόσιου χώρου.
Τι εντοπίζουν οι ελεγκτές: οι συχνότερες παραβάσεις στις παραλίες
Οι αυτοψίες αναδεικνύουν συγκεκριμένα μοτίβα παραβατικότητας, τα οποία επανεμφανίζονται σε πολλές περιοχές. Οι κυριότερες παραβάσεις αφορούν:
– Αυθαίρετη κατάληψη αιγιαλού ή παραλίας χωρίς σύμβαση παραχώρησης
– Υπέρβαση του παραχωρημένου χώρου (π.χ. περισσότερες ομπρέλες/ξαπλώστρες από τις επιτρεπόμενες)
– Παρεμπόδιση της ελεύθερης πρόσβασης των πολιτών προς τον αιγιαλό
– Μη ανάρτηση της προβλεπόμενης πινακίδας, ώστε να ενημερώνεται το κοινό για τα όρια και τους όρους της παραχώρησης
Οι παραβάσεις αυτές δεν αντιμετωπίζονται ως «τυπικές αβλεψίες» όταν επηρεάζουν την ελεύθερη χρήση της παραλίας. Αντίθετα, ιδίως η παρεμπόδιση πρόσβασης αντιμετωπίζεται ως σοβαρό ζήτημα, με σημαντικές οικονομικές και διοικητικές συνέπειες.
Πρόστιμα, σφραγίσεις και διοικητική αποβολή: χαρακτηριστικά παραδείγματα
Η εικόνα των ελέγχων αποτυπώνεται καθαρά σε ορισμένες υποθέσεις που ήδη έχουν οδηγήσει σε βαριές κυρώσεις:
Στη Ρόδο, σε επιχείρηση επιβλήθηκαν πράξη άμεσης απομάκρυνσης, διαταγή σφράγισης και πρόστιμα συνολικού ύψους 73.000 ευρώ. Από αυτά, 60.000 ευρώ αφορούσαν παρεμπόδιση πρόσβασης στον αιγιαλό και 13.000 ευρώ καταπάτηση δημόσιου κτήματος. Παράλληλα εκδόθηκε και πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής.
Στη Χαλκιδική, σε πέντε επιχειρήσεις επιβλήθηκαν πράξεις άμεσης απομάκρυνσης και διαταγές σφράγισης, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να προχωρούν στη συνέχεια και στα υπόλοιπα προβλεπόμενα μέτρα προστασίας.
Στην Ηλεία, σε επιχείρηση επιβλήθηκαν πράξη άμεσης απομάκρυνσης, διαταγή σφράγισης και πρόστιμο 5.667,66 ευρώ για παρεμπόδιση πρόσβασης στον αιγιαλό.
Στην Καβάλα, σε επιχείρηση χωρίς μισθωτική σύμβαση επιβλήθηκαν πράξη άμεσης απομάκρυνσης και πρόστιμο 15.912 ευρώ.
Στη Ζάκυνθο, επιτόπιοι έλεγχοι εντόπισαν σε τέσσερις επιχειρήσεις παραβάσεις για παρεμπόδιση πρόσβασης στον αιγιαλό, με πρόστιμο 2.000 ευρώ στην καθεμία. Σε άλλη επιχείρηση, για καταπάτηση παλαιού αιγιαλού, επιβλήθηκε πρόστιμο 72.490,60 ευρώ και πράξη διοικητικής αποβολής.
Οι έλεγχοι συνεχίζονται – και εξ αποστάσεως
Οι αυτοψίες βρίσκονται σε εξέλιξη σε όλη τη διάρκεια της σεζόν. Επιπλέον, στο πλαίσιο συνεργασίας της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, πραγματοποιούνται και εξ αποστάσεως έλεγχοι, ενισχύοντας την επιτήρηση και την τεκμηρίωση χωρίς να απαιτείται πάντα φυσική παρουσία στο σημείο.
Το μήνυμα που προκύπτει είναι σαφές: με drones, ψηφιακά εργαλεία και ενεργή συμμετοχή των πολιτών μέσω του MyCoast, οι έλεγχοι στις παραλίες γίνονται πιο συχνοί, πιο ακριβείς και πιο αποτελεσματικοί. Και καθώς το πλαίσιο εφαρμογής γίνεται αυστηρότερο, η συμμόρφωση παύει να είναι «επιλογή» και μετατρέπεται σε προϋπόθεση για κάθε επιχείρηση που δραστηριοποιείται στον αιγιαλό, ώστε οι παραλίες να παραμένουν δημόσιες, προσβάσιμες και δίκαια διαχειριζόμενες για όλους.
