Σε ποινή κάθειρξης 15 ετών καταδικάστηκε την Τρίτη στο Ελ Σαλβαδόρ ο υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Φιδέλ Σαβάλα. Η απόφαση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη χώρα, αλλά και διεθνή ανησυχία, καθώς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αμφισβητούν τη διαδικασία και εκφράζουν φόβους για τη μεταχείριση του ακτιβιστή στις φυλακές.
Η υπόθεση του Φιδέλ Σαβάλα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κλίμα αυξημένης πίεσης εναντίον υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μελών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στο Ελ Σαλβαδόρ. Από την ανάληψη της προεδρίας από τον Ναγίμπ Μπουκέλε, το 2019, αρκετοί ακτιβιστές έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με συλλήψεις, δικαστικές διώξεις και πολυετείς ποινές φυλάκισης.
Η καταδίκη του Φιδέλ Σαβάλα
Ο Φιδέλ Σαβάλα συνελήφθη τον Φεβρουάριο του 2025, μαζί με περισσότερα από 20 στελέχη της μη κυβερνητικής οργάνωσης «Ενότητα της Υπεράσπισης των Ανθρωπίνων και των Κοινοτικών Δικαιωμάτων». Σε βάρος τους είχαν διατυπωθεί κατηγορίες για εμπορική διάθεση και πώληση ακινήτων με απάτη.
Σύμφωνα με την απόφαση του δικαστηρίου, ο Σαβάλα κρίθηκε ένοχος για απάτη με επιβαρυντικές περιστάσεις σε βάρος τριών ανθρώπων. Οι συγκεκριμένοι πολίτες φέρεται να έχασαν συνολικά 4.025 δολάρια. Η ποινή των 15 ετών προέκυψε από την επιβολή πέντε ετών κάθειρξης για κάθε θύμα.
Η δικαστική απόφαση έχει προκαλέσει αντιδράσεις, ιδιαίτερα επειδή ο ακτιβιστής έχει ήδη βρεθεί στο παρελθόν αντιμέτωπος με παρόμοια κατηγορία. Το 2022 είχε φυλακιστεί για «απάτη», όμως αφέθηκε ελεύθερος καθώς δεν υπήρχαν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία σε βάρος του. Η εισαγγελία είχε ασκήσει έφεση κατά της απόφασης.
Οι καταγγελίες για τις συνθήκες κράτησης
Μετά την απελευθέρωσή του το 2022, ο Φιδέλ Σαβάλα είχε καταγγείλει ότι υπέστη κακομεταχείριση κατά τη διάρκεια της κράτησής του. Παράλληλα, είχε μιλήσει για θανάτους συγκρατουμένων του και για σοβαρές συνθήκες μέσα στις φυλακές του Ελ Σαλβαδόρ.
Ο ακτιβιστής κατέθεσε μήνυση εναντίον του σωφρονιστικού συστήματος της χώρας, ζητώντας να διερευνηθούν οι καταγγελίες του. Η νέα του καταδίκη έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τα ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια και τα δικαιώματα των κρατουμένων, ιδιαίτερα όσων έχουν καταγγείλει παραβιάσεις από τις κρατικές αρχές.
Η Διεθνής Αμνηστία και άλλες οργανώσεις αμφισβητούν τη νέα φυλάκιση του Σαβάλα και ζητούν να εξεταστεί η υπόθεση με πλήρη σεβασμό στις αρχές της δίκαιης δίκης. Παράλληλα, εκφράζουν έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο να υποστεί εκ νέου κακομεταχείριση ή να κρατηθεί σε συνθήκες που δεν ανταποκρίνονται στα διεθνή πρότυπα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι αντιδράσεις των οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Η υπόθεση έχει εντείνει την κριτική απέναντι στην κυβέρνηση του Ναγίμπ Μπουκέλε. Ο πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ έχει παρουσιάσει την πολιτική του ως αποφασιστική απάντηση στην εγκληματικότητα, ενώ στο παρελθόν είχε αυτοχαρακτηριστεί, σε ειρωνικό τόνο, ως «κουλ δικτάτορας».
Ωστόσο, διεθνείς οργανώσεις υποστηρίζουν ότι η αυστηρή πολιτική ασφαλείας έχει οδηγήσει σε περιορισμό των θεμελιωδών ελευθεριών και σε διώξεις ανθρώπων που ασκούν κριτική στις αρχές. Οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι η καταπολέμηση της εγκληματικότητας δεν μπορεί να γίνεται εις βάρος της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, της ελευθερίας της έκφρασης και του δικαιώματος σε μια δίκαιη δίκη.
Από το 2019, αρκετοί ακτιβιστές και εκπρόσωποι κοινοτικών οργανώσεων έχουν οδηγηθεί στις φυλακές του Ελ Σαλβαδόρ για διαφορετικές κατηγορίες. Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ζητούν διαφάνεια στις δικαστικές διαδικασίες, πρόσβαση των κατηγορουμένων σε νομική υπεράσπιση και ανεξάρτητη παρακολούθηση των συνθηκών κράτησης.
Η καταδίκη του Φιδέλ Σαβάλα αναμένεται να παραμείνει στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής. Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ζητούν από τις αρχές του Ελ Σαλβαδόρ να διασφαλίσουν τα δικαιώματά του, να διερευνήσουν τις καταγγελίες για κακομεταχείριση και να εγγυηθούν ότι η κράτησή του θα πραγματοποιηθεί με σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
