Την καταστροφή του επιχειρησιακού κέντρου μιας από τις ισχυρότερες εγκληματικές συμμορίες στην Αϊτή ανακοίνωσε ο πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγίμπ Μπουκέλε. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, στην επιχείρηση συμμετείχαν στρατιωτικές δυνάμεις του Σαλβαδόρ που έχουν αναπτυχθεί στη χώρα, ενώ τη στήριξή του εξέφρασε και ο πρόεδρος της Δομινικανής Δημοκρατίας, Λουίς Αμπιναδέρ.
Η επίθεση με ρουκέτες κατά του αρχηγείου της συμμορίας 400 Mawozo αποτελεί την πρώτη γνωστή στρατιωτική επιχείρηση των ενόπλων δυνάμεων του Ελ Σαλβαδόρ στην Αϊτή, μετά την ανάπτυξη περισσότερων από 2.000 στρατιωτικών στην περιοχή. Η αποστολή τους παρουσιάστηκε αρχικά ως επιχείρηση εντοπισμού τεσσάρων Σαλβαδοριανών μηχανικών ελικοπτέρων, οι οποίοι αγνοούνται μετά από ενέδρα ενόπλων σε προάστιο του Πορτ-ο-Πρενς στις 18 Οκτωβρίου.
Επίθεση με ρουκέτες στο αρχηγείο της 400 Mawozo
Σε μήνυμά του στην πλατφόρμα X, γραμμένο στην αϊτινή κρεολική και συνοδευόμενο από βίντεο διάρκειας 48 δευτερολέπτων, ο Ναγίμπ Μπουκέλε υποστήριξε ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ελ Σαλβαδόρ κατέστρεψαν την κατοικία και το «γενικό αρχηγείο» του Γουίλσον Ζοζέφ, γνωστού με το προσωνύμιο «Λανμό Σαν Ζου». Ο Ζοζέφ θεωρείται επικεφαλής της 400 Mawozo, μιας από τις πιο ισχυρές και επικίνδυνες συμμορίες της Αϊτής.
Στο οπτικό υλικό εμφανίζονται τουλάχιστον τρία ελαφρά ελικόπτερα με διακριτικά του Σαλβαδόρ να εκτοξεύουν επανειλημμένα ρουκέτες εναντίον του στόχου. Γύρω από το κτήριο, άνθρωποι φαίνεται να τρέχουν προκειμένου να απομακρυνθούν από την περιοχή, ενώ πυκνός καπνός καλύπτει το σημείο της επίθεσης.
Ο πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ ανέφερε ότι «τηρήθηκε η υπόσχεση» που είχε δώσει λίγες ημέρες νωρίτερα. Στις 5 Νοεμβρίου, χρήστης του X είχε αναρτήσει φωτογραφία ενός διώροφου σπιτιού και είχε ζητήσει από τον Μπουκέλε να το καταστρέψει. Ο πρόεδρος απάντησε ζητώντας την ακριβή διεύθυνση του ακινήτου και δηλώνοντας ότι οι δυνάμεις του θα αναλάμβαναν δράση.
Η εφημερίδα Diario El Salvador ανέφερε, πάντως, ότι ο Γουίλσον Ζοζέφ δεν βρισκόταν στην κατοικία όταν πραγματοποιήθηκε η επιχείρηση. Το ακίνητο βρίσκεται στην κοινότητα Κρουά-ντε-Μπουκέ, ανατολικά της πρωτεύουσας Πορτ-ο-Πρενς.
Τι είναι γνωστό για τη στρατιωτική επιχείρηση
Ο Ναγίμπ Μπουκέλε δεν διευκρίνισε την ακριβή ημερομηνία της επίθεσης. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Miami Herald, η καταστροφή του κτηρίου σημειώθηκε την Κυριακή 8 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο επιχείρησης της αϊτινής αστυνομίας με την υποστήριξη των ενόπλων δυνάμεων του Ελ Σαλβαδόρ. Η εφημερίδα, επικαλούμενη ανώνυμες πηγές, έκανε λόγο για τουλάχιστον 20 νεκρούς.
Στην ανάρτησή του, ο πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ υποστήριξε επίσης ότι τα περισσότερα μέλη της συμμορίας εγκατέλειψαν την περιοχή χωρίς να προβάλλουν αντίσταση. Η 400 Mawozo έχει συνδεθεί με απαγωγές, εκβιασμούς και ένοπλες επιθέσεις. Το 2021, μέλη της συμμορίας είχαν απαγάγει 16 Αμερικανούς και έναν Καναδό ιεραπόστολο, υπόθεση που είχε προκαλέσει διεθνή κατακραυγή.
Στις αρχές Νοεμβρίου, ο ίδιος ο Γουίλσον Ζοζέφ είχε απευθύνει επιστολή στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ζητώντας να σταματήσει η ανάπτυξη Σαλβαδοριανών στρατιωτικών στην Αϊτή.
Η διεθνής αποστολή και το ζήτημα της εντολής
Οι περισσότεροι στρατιωτικοί που έστειλε το Σαλβαδόρ στην Αϊτή δεν συμμετέχουν στη διεθνή Δύναμη Καταστολής Συμμοριών, η οποία διαθέτει εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ο διεθνής οργανισμός έχει διευκρινίσει ότι οι επιχειρήσεις του σαλβαδοριανού στρατού πραγματοποιούνται εκτός της επίσημης εντολής της δύναμης και των προβλεπόμενων μηχανισμών παρακολούθησης.
Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με τη νομική βάση της ανάπτυξης των στρατευμάτων, τον συντονισμό με τις αϊτινές αρχές και την προστασία των αμάχων. Η Διεθνής Αμνηστία κάλεσε τις κυβερνήσεις του Ελ Σαλβαδόρ και της Αϊτής να δημοσιοποιήσουν τη συμφωνία που επέτρεψε την ανάπτυξη των Σαλβαδοριανών στρατιωτικών. Παράλληλα, ζήτησε εγγυήσεις ότι όλες οι επιχειρήσεις θα πραγματοποιούνται με πλήρη σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.
Η στήριξη της Δομινικανής Δημοκρατίας
Ο πρόεδρος της Δομινικανής Δημοκρατίας, Λουίς Αμπιναδέρ, εξέφρασε τη στήριξή του στις επιχειρήσεις του Ελ Σαλβαδόρ, δηλώνοντας ότι η χώρα του παρέχει βοήθεια σε επίπεδο επιμελητείας και συλλογής πληροφοριών. Τόνισε, ωστόσο, ότι η διεθνής δύναμη και ο στρατός του Σαλβαδόρ πρέπει να συντονίζουν τις ενέργειές τους.
Η Δομινικανή Δημοκρατία και η Αϊτή μοιράζονται τη νήσο Εσπανιόλα, όμως οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών παραμένουν ιδιαίτερα τεταμένες. Η κυβέρνηση του Αμπιναδέρ έχει υιοθετήσει αυστηρή πολιτική απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση από την Αϊτή, με την κατασκευή συνοριακού τείχους μήκους περίπου 380 χιλιομέτρων και την ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας στα σύνορα.
Η επίθεση με ρουκέτες κατά του αρχηγείου της 400 Mawozo αναδεικνύει έτσι όχι μόνο τη σοβαρότητα της κρίσης ασφαλείας στην Αϊτή, αλλά και τις σύνθετες πολιτικές και νομικές διαστάσεις της διεθνούς στρατιωτικής παρουσίας στη χώρα. Ενώ οι κυβερνήσεις του Ελ Σαλβαδόρ και της Δομινικανής Δημοκρατίας δηλώνουν αποφασισμένες να συνεχίσουν τη συνεργασία τους, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνείς φορείς ζητούν διαφάνεια, σαφή συντονισμό και αυστηρές εγγυήσεις για την προστασία των αμάχων.
