Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πλέον σταθερό σημείο αναφοράς για τις ελληνικές επιχειρήσεις, καθώς κερδίζει έδαφος όχι μόνο ως «εργαλείο του μέλλοντος», αλλά ως πρακτική λύση για το σήμερα. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα πρόσφατης μελέτης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), η οποία χαρτογραφεί την εφαρμογή και τις επενδύσεις στην AI στην Ευρωζώνη, αναδεικνύοντας τα κίνητρα, τα εμπόδια και τις προσδοκίες που συνοδεύουν την υιοθέτησή της. Σε ένα επιχειρηματικό περιβάλλον όπου η ανταγωνιστικότητα, η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα γίνονται ολοένα πιο κρίσιμες, η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να μετατρέπεται σε καταλύτη αλλαγής για μεγάλο μέρος της ελληνικής οικονομίας.
Η μελέτη με τίτλο «Εφαρμογή και επενδύσεις στην AI στην Ευρωζώνη» βασίστηκε σε απαντήσεις περίπου 6.000 επιχειρήσεων από 12 χώρες, οι οποίες συμμετείχαν σε σχετικές έρευνες τον Ιούνιο και τον Δεκέμβριο του 2025. Μέσα από τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν, αποτυπώνεται ο βαθμός χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης, τα βασικά κίνητρα που ωθούν τις επιχειρήσεις στην αξιοποίησή της, αλλά και τα εμπόδια που εξακολουθούν να επιβραδύνουν την υιοθέτηση. Παράλληλα, εξετάζονται οι προσδοκίες των επιχειρήσεων για πωλήσεις, παραγωγικότητα, απασχόληση και τιμές.
Στο 70% η χρήση τεχνητής νοημοσύνης στις ελληνικές επιχειρήσεις
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 70% των ελληνικών επιχειρήσεων ανέφερε ότι έχει χρησιμοποιήσει τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης έστω και σποραδικά. Το ποσοστό αυτό είναι αντίστοιχο με τον μέσο όρο των χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα, δείχνοντας ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται στο περιθώριο των εξελίξεων, αλλά κινείται σε ευρωπαϊκό ρυθμό.
Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι το στοιχείο της «σημαντικής χρήσης»: το 12% των ελληνικών επιχειρήσεων δηλώνει ότι αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη σε μεγάλο βαθμό, έναντι 7% κατά μέσο όρο στην Ευρωζώνη. Πρόκειται για μια διαφορά που υποδηλώνει ότι, πέρα από τη δοκιμαστική ή περιορισμένη εφαρμογή, ένα τμήμα της ελληνικής επιχειρηματικής κοινότητας περνά ήδη στη φάση της ουσιαστικής ενσωμάτωσης.
Σε επίπεδο έντασης χρήσης, το 29% ανέφερε μέτρια χρήση και επιπλέον 29% σποραδική, ποσοστά που συγκρίνονται με τα αντίστοιχα 31% και 33% στις υπόλοιπες χώρες. Στην έρευνα συμμετείχαν επιχειρήσεις από την Ελλάδα, την Αυστρία, το Βέλγιο, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Φινλανδία, τη Σλοβακία και την Ιρλανδία.
Πρωτιά για τις μεσαίες και μεγάλες ελληνικές βιομηχανίες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα στη βιομηχανία. Δύο στις τρεις μεσαίες και μεγάλες ελληνικές βιομηχανικές επιχειρήσεις (με περισσότερους από 50 εργαζομένους) είχαν επενδύσει σε τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης έως τον Ιούνιο του 2025. Το ποσοστό 66% είναι το υψηλότερο μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης στη συγκεκριμένη κατηγορία, στοιχείο που δείχνει ότι η ελληνική βιομηχανία —τουλάχιστον στις μεγαλύτερες μονάδες— αντιμετωπίζει την AI ως στρατηγική επιλογή.
Στον αντίποδα, στις μικρότερες βιομηχανικές επιχειρήσεις (κάτω από 50 εργαζομένους), μόλις το 18% είχε πραγματοποιήσει αντίστοιχες επενδύσεις. Η ψαλίδα μεταξύ μικρών και μεγαλύτερων εταιρειών δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα: καταγράφεται σχεδόν σε όλες τις χώρες και κλάδους, καθώς οι μεγαλύτεροι οργανισμοί διαθέτουν περισσότερους πόρους, καλύτερη πρόσβαση σε εξειδικευμένο προσωπικό και δυνατότητα να ενσωματώσουν την τεχνητή νοημοσύνη στα λειτουργικά τους μοντέλα με μεγαλύτερη ευκολία.
Η διαφορετική εικόνα στον κλάδο των υπηρεσιών
Εξαίρεση στη γενική τάση αποτελεί ο ελληνικός κλάδος των υπηρεσιών. Εκεί, οι μικρότερες επιχειρήσεις εμφανίζονται πιο δραστήριες: το 22% είχε επενδύσει σε AI, ποσοστό διπλάσιο από το 11% των μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων. Παρά την ανατροπή αυτή στη σχέση μεγέθους-επένδυσης, το συνολικό συμπέρασμα παραμένει ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις υπηρεσιών έχουν επενδύσει λιγότερο στην τεχνητή νοημοσύνη σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.
Στο εμπόριο, πάνω από το 40% των μεσαίων και μεγάλων ελληνικών επιχειρήσεων είχε πραγματοποιήσει επενδύσεις στην AI, ποσοστό ελαφρώς υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ωστόσο, στις μικρότερες εμπορικές επιχειρήσεις το αντίστοιχο ποσοστό περιοριζόταν στο 7%, ενισχύοντας την εικόνα ότι η κλίμακα παραμένει καθοριστικός παράγοντας.
Στις κατασκευές, οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη καταγράφονται χαμηλότερες: 17% για τις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις και 12% για τις μικρότερες, ποσοστά κάτω από τους αντίστοιχους μέσους όρους της Ευρωζώνης.
Σχεδόν το 10% των νέων επενδύσεων κατευθύνεται στην AI
Οι ελληνικές επιχειρήσεις προβλέπουν ότι σχεδόν το 10% των συνολικών επενδύσεών τους στο επόμενο δωδεκάμηνο θα αφορά τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης. Το ποσοστό αυτό κινείται οριακά πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (9%) και δείχνει ότι, σε επίπεδο προγραμματισμού, η AI έχει πλέον «κλειδώσει» θέση στους επιχειρηματικούς προϋπολογισμούς.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η διαφοροποίηση ανάλογα με το επίπεδο ωρίμανσης: οι επιχειρήσεις που ήδη χρησιμοποιούν εντατικά την τεχνητή νοημοσύνη σχεδιάζουν να κατευθύνουν εκεί το 20% των επενδύσεών τους, ενώ όσες δεν την έχουν υιοθετήσει ακόμη προβλέπουν μόλις 4%. Με άλλα λόγια, διαμορφώνεται μια αυτοτροφοδοτούμενη δυναμική: όσο πιο βαθιά ενσωματώνεται η AI στις διαδικασίες μιας επιχείρησης, τόσο περισσότερο ενισχύεται και η επενδυτική της προτεραιότητα.
Κίνητρα υιοθέτησης και βασικά εμπόδια
Για σχεδόν δύο στις τρεις επιχειρήσεις στην Ελλάδα και σε άλλες μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης, το βασικό κίνητρο για την τεχνητή νοημοσύνη είναι η βελτίωση της κύριας επιχειρηματικής διαδικασίας, αλλά και των συμπληρωματικών λειτουργιών, όπως η διοίκηση και η διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Ακολουθούν η μείωση του κόστους εργασίας (15%), η υποστήριξη της έρευνας, της ανάπτυξης και της καινοτομίας (11%) και η διεύρυνση προϊόντων ή υπηρεσιών (10%).
Για τις επιχειρήσεις που δεν χρησιμοποιούν AI, το σημαντικότερο εμπόδιο είναι η έλλειψη δεξιοτήτων (25%). Έπονται οι ανησυχίες για προστασία δεδομένων και ηθικά ζητήματα (19%), η πεποίθηση ότι η τεχνολογία δεν είναι χρήσιμη για τη δραστηριότητά τους (16%) και η δυσπιστία ως προς τα αποτελέσματά της (13%). Τα ευρήματα δείχνουν ότι, πέρα από την τεχνολογία, καθοριστικό ρόλο παίζουν η εκπαίδευση, η εμπιστοσύνη και το ρυθμιστικό/δεοντολογικό πλαίσιο.
Τι περιμένουν οι επιχειρήσεις για τζίρο, παραγωγικότητα και απασχόληση
Οι επιχειρήσεις της Ευρωζώνης που χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη σε σημαντικό βαθμό αναμένουν μεγαλύτερη αύξηση κύκλου εργασιών και επενδύσεων την επόμενη τριετία σε σύγκριση με όσες δεν την αξιοποιούν. Παράλληλα, προσδοκούν ενίσχυση της απασχόλησης, καθώς η μετάβαση σε πιο «έξυπνα» μοντέλα λειτουργίας απαιτεί εργαζομένους με κατάλληλες δεξιότητες. Μέχρι στιγμής δεν καταγράφεται μείωση προσωπικού λόγω AI, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται μια τέτοια τάση στο μέλλον.
Στην παραγωγικότητα της εργασίας δεν διαπιστώνονται μεγάλες διαφορές μεταξύ χρηστών και μη χρηστών, με εξαίρεση τους κλάδους πληροφορικής, επικοινωνιών και έρευνας και ανάπτυξης, όπου η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να αποδίδει πιο άμεσα μετρήσιμα αποτελέσματα. Αντίστοιχα, δεν παρατηρούνται ουσιαστικές αποκλίσεις στις πληθωριστικές προσδοκίες των δύο ομάδων επιχειρήσεων.
Η συνολική εικόνα είναι ξεκάθαρη: η τεχνητή νοημοσύνη έχει περάσει από το στάδιο της περιέργειας στο στάδιο της εφαρμογής για ένα μεγάλο ποσοστό της ελληνικής αγοράς, με τις μεγάλες βιομηχανίες να πρωταγωνιστούν και τις μικρότερες επιχειρήσεις να χρειάζονται κυρίως δεξιότητες, καθοδήγηση και πρόσβαση σε πόρους. Καθώς οι επενδύσεις αυξάνονται και οι χρήσεις ωριμάζουν, η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να γίνει ακόμη πιο καθοριστικός παράγοντας για την ανταγωνιστικότητα, την ανάπτυξη και τη λειτουργική ανθεκτικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων τα επόμενα χρόνια.
