Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου κι ο αντίπαλός του Γκάντι Άιζενκοτ, οι συμμαχίες των οποίων φέρονται να οδεύουν σε απόλυτη ισοπαλία μετά τις χθεσινές βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ, μακριά από την πλειοψηφία των εδρών στη Βουλή, δήλωσαν αμφότεροι έτοιμοι να σχηματίσουν κυβέρνηση, γεγονός που προοιωνίζεται σκληρές και δύσκολες διαπραγματεύσεις.
Πρέπει να σχηματιστεί «ισχυρή κυβέρνηση της δεξιάς», τόνισε ο κ. Νετανιάχου, καλώντας την «εβραϊκή και σιωνιστική πλειοψηφία» να «ενωθεί» και να κάνει νέα αρχή.
Αφού επέλεξε να μην εκφραστεί για αρκετές ώρες μετά το κλείσιμο των εκλογικών κέντρων, στις 22:00 (τοπική ώρα και ώρα Ελλάδας), εντέλει εμφανίστηκε, χαμογελαστός, με αέρα αυτοπεποίθησης, μπροστά στους υποστηρικτές του περί τις 03:00 για να εκφωνήσει ασυνήθιστα σύντομη ομιλία.
Δημοσκοπήσεις εξόδου από τα εκλογικά τμήματα έφεραν αρχικά τη συμμαχία της αντιπολίτευσης υπό τον κεντρώο Γκάντι Άιζενκοτ να προηγείται με βραχεία κεφαλή αυτής του Μπενιαμίν Νετανιάχου, όμως αργότερα μεταδόθηκαν άλλες που θέλουν τις δυο πλευρές ισόπαλες, με 51 έδρες στην Κνέσετ η καθεμιά.
Με άλλα λόγια μακριά από τον απαραίτητο αριθμό εδρών (61 από το σύνολο των 120 της ισραηλινής εθνικής αντιπροσωπείας) για την εξασφάλιση της πλειοψηφίας και άρα της δυνατότητας σχηματισμού κυβέρνησης.
Παρά το άκρως αμφίρροπο αποτέλεσμα, ο Γκάντι Άιζενκοτ είδε στις πρώτες εκτιμήσεις για αυτό «πλήρη αποδοκιμασία» του Μπενιαμίν Νετανιάχου. «Ο λαός επέλεξε την αλλαγή», διαβεβαίωσε τους δικούς του υποστηρικτές, υποσχόμενος να «κάνει το παν για να σχηματίσει κυβέρνηση» κι απορρίπτοντας νέα καταφυγή στις κάλπες.
Ο 77χρονος πρωθυπουργός από την πλευρά του δεν είπε λέξη για τον αντίπαλό του στη δική του ομιλία. Απέφυγε να διεκδικήσει τη νίκη, περιορίστηκε να τονίζει πως το κόμμα του, το Λικούντ (δεξιά), παραμένει το μεγαλύτερο στο κοινοβούλιο, καθώς εκτιμάται πως θα καταλάβει 27 έδρες στο σώμα, από 32 στο απερχόμενο, μπροστά από το Γιασάρ του κ. Άιζενκοτ.
Η συμμετοχή των Ισραηλινών ήταν μαζική σε αυτή την ψηφοφορία, την πρώτη μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023. Το ποσοστό συμμετοχής έφθασε το 77,7%, ήταν το υψηλότερο από το 1999.
Άνευ προηγουμένου άνοδος των αραβικών κομμάτων
Η άλλη σημαντική εξέλιξη της βραδιάς είναι η θεαματική άνοδος της δύναμης των δυο αραβικών «λιστών» (κομμάτων). Το Ραμ (μετριοπαθείς ισλαμιστές) και η Ενοποιημένη Αραβική Λίστα (ριζοσπαστική αριστερά) επιβάλλονται πλέον ως δυνητικοί ρυθμιστές των πολιτικών εξελίξεων, καθώς αναμένεται να έχουν 18 ως 19 έδρες στο νέο σώμα (έναντι 10 στο απερχόμενο κοινοβούλιο).
Το πολιτικό στρατόπεδο του Μπενιαμίν Νετανιάχου υπέστη «μεγάλη ήττα», έκρινε ο ηγέτης του Ραμ, ο Μανσούρ Αμπάς, δηλώνοντας έτοιμος να συνεργαστεί με τον Γκάντι Άιζενκοτ, αυτός ο τελευταίος πάντως λέει πάντα πως δεν εξετάζει κάτι τέτοιο.
«Αποκλείεται ο σχηματισμός κυβέρνησης που θα υποστηρίζεται από τα αραβικά κόμματα», ξεσπάθωσε από την πλευρά του ο πρωθυπουργός Νετανιάχου, ο οποίος επικέντρωσε μεγάλο μέρος της εκστρατείας του στο να τους επιτίθεται, για παράδειγμα με το σύνθημα «είτε η δεξιά, ή η Παλαιστίνη».
Η κατάσταση που διαμορφώνεται, προς το παρόν τουλάχιστον, κατατείνει σε αδιέξοδο, έκρινε η Ιλάνα Σπάιτσμαν, ειδικευμένη στις πολιτικές επιστήμες και οργανώτρια συνεδρίων στο πανεπιστήμιο Μπαρ Ιλάν.
«Ο Νετανιάχου δεν έχει κανέναν τρόπο να σχηματίσει κυβέρνηση», ενώ ο συνασπισμός του κ. Άιζενκοτ θα χρειαστεί «είτε να σχηματίσει κυβέρνηση μαζί με τα αραβικά κόμματα, ή να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας», δυο επιλογές τις οποίες ως τώρα η αντιπολίτευση αποκήρυσσε, ανέλυσε.
Τα κόμματα πλέον θα ριχτούν τις επόμενες εβδομάδες σε διαπραγματεύσεις, προκειμένου να αναζητήσουν τρόπο να σχηματιστεί η επόμενη κυβέρνηση.
Σε περίπτωση αποτυχίας, συνηθισμένου φαινομένου στην πρόσφατη ιστορία του Ισραήλ, θα χρειαστεί νέα καταφυγή στις κάλπες, κάτι που απορρίπτεται από τον κ. Άιζενκοτ.
«Για να σχηματιστεί κυβέρνηση, θα χρειαστεί να σπάσουν οι κανόνες και όσα θεωρούνταν καθιερωμένα, να συμπηχθούν συμμαχίες χωρίς προηγούμενο», εκτιμά ο Γιαελί Λιφσίτς, φοιτητής που πήγε να πανηγυρίσει την επιτυχία του Γκάντι Άιζενκοτ στην έδρα του κόμματός του στο Τελ Αβίβ, όπου οι πρώτες εκτιμήσεις για το αποτέλεσμα έγιναν αφορμή για το ξέσπασμα των συγκεντρωμένων σε κραυγές χαράς και στο σύνθημα «Μπίμπι, πήγαινε σπίτι σου!». Το χαϊδευτικό Μπίμπι είναι ταυτισμένο με τον πρωθυπουργό Νετανιάχου.
«Εξάλειψη της απειλής» του Ιράν
Η εκλογική επιτροπή αναμενόταν να αρχίσει προοδευτικά να δημοσιοποιεί τα επίσημα αποτελέσματα τη νύχτα. Η διαδικασία μπορεί να κρατήσει κάποιες ημέρες.
Ο κ. Νετανιάχου, που πολλαπλασίασε τα κινδυνολογικά μηνύματα τις τελευταίες ημέρες, επέσεισε για ακόμη μια φορά την απειλή του Ιράν στην ομιλία του.
«Το Ισραήλ έχει στα χέρια του ιστορική, μοναδική ευκαιρία με τον εταίρο μας τον πρόεδρο Τραμπ να εξαλείψει οριστικά την υπαρξιακή απειλή του Ιράν», τόνισε.
Μερικές ώρες νωρίτερα, ο κ. Άιζενκοτ τον προειδοποιούσε: «Ούτε που να το σκεφτείς να χρησιμοποιήσεις την ασφάλεια του Ισραήλ για πολιτικούς σκοπούς».
Ενώ ισραηλινά μέσα ενημέρωσης αναφέρθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες σε αποκλίσεις μεταξύ κορυφαίων αξιωματικών του στρατού και του πρωθυπουργού, ο κεντρώος υποψήφιος απευθύνθηκε στα σώματα ασφαλείας: ο Μπενιαμίν Νετανιάχου «δεν έχει την εντολή, ούτε την εμπιστοσύνη του λαού». Να θυμάστε ότι δεν υπηρετείτε παρά μόνο το κράτος και τα συμφέροντα των ισραηλινών πολιτών», τόνισε ο άλλοτε αρχηγός των γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας.
Ο πίνακας που σχηματίζει το εκλογικό αποτέλεσμα όπως μοιάζει να διαμορφώνεται μέχρι στιγμής αντανακλά την πόλωση στη χώρα, που εντάθηκε μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023, το έναυσμα του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας.
Οι εκλογές διεξήχθησαν με φόντο εντεινόμενες διεθνείς επικρίσεις για τον τρόπο διεξαγωγής του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας, τη βία των εποίκων και την επέκταση των ισραηλινών οικισμών στη Δυτική Όχθη επί των ημερών της πιο δεξιάς κυβέρνησης στην ιστορία του Ισραήλ.
«Θέλω αλλαγή», είπε η Άσια Εγκμπάρια, φοιτήτρια νομικής, 23 ετών, αφού ψήφισε στην Ουμ αλ Φαμ, πόλη με κατά πλειονότητα αραβικό πληθυσμό στο βόρειο τμήμα της χώρας. «Δεν θέλω να αντιμετωπίζομαι σαν πολίτης δεύτερης ή τρίτης κατηγορίας. Θέλω να ζήσω με ειρήνη και ηρεμία».
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP
