Εγκρίθηκε η αναβάθμιση και επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου

Το έργο της αναβάθμισης και επέκτασης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου περνά στο επόμενο στάδιο, μετά την έγκριση των οριστικών μελετών από τα αρμόδια Κεντρικά Συμβούλια του υπουργείου Πολιτισμού. Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις στον πολιτιστικό χάρτη της Αθήνας, η οποία φιλοδοξεί να μεταμορφώσει το μεγαλύτερο αρχαιολογικό μουσείο της χώρας, χωρίς να αλλοιώσει τον ιστορικό και νεοκλασικό χαρακτήρα του.

Ο σχεδιασμός προβλέπει νέους εκθεσιακούς χώρους, νέα κεντρική είσοδο στην οδό Πατησίων, εκτεταμένο δημόσιο πάρκο και σύγχρονες υποδομές για τους επισκέπτες. Στόχος είναι η δημιουργία ενός μουσείου αντάξιου της παγκόσμιας σημασίας των συλλογών του, αλλά και ενός ανοιχτού, εξωστρεφούς πολιτιστικού προορισμού που θα συνδέεται ουσιαστικά με την καθημερινότητα της πόλης.

Η αναβάθμιση και επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου

Οι μελέτες αφορούν το σύνολο του οικοδομικού τετραγώνου και του μουσειακού συγκροτήματος, στο οποίο περιλαμβάνεται και το Επιγραφικό Μουσείο, μοναδικό διεθνώς στο είδος του. Τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό έχει αναλάβει η συνεργασία των γραφείων Chipperfield και Τομπάζη, με την πρόταση να αντιμετωπίζει το συγκρότημα ως ένα ενιαίο σύνολο, αποτελούμενο από διακριτές αρχιτεκτονικές φάσεις.

Η εκπόνηση των μελετών ξεκίνησε μετά την κύρωση, τον Απρίλιο του 2024, από το Ελληνικό Κοινοβούλιο της σύμβασης χορηγίας ύψους 40 εκατομμυρίων ευρώ. Η χορηγία προσφέρθηκε από τον Σπύρο και την Ντόροθυ Λάτση στη μνήμη του Ιωάννη και της Εριέττας Λάτση και αφορά τη χρηματοδότηση του συνόλου των απαιτούμενων μελετών.

Η έγκριση των οριστικών μελετών αποτελεί σημαντικό βήμα για την υλοποίηση του έργου, το οποίο εντάσσεται σε μια πολυετή διαδικασία σχεδιασμού, τεχνικών ελέγχων και θεσμικών εγκρίσεων. Ήδη έχει εγκριθεί το ειδικό πολεοδομικό σχέδιο, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, χαρακτήρισε το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο έναν από τους σημαντικότερους θεματοφύλακες της πολιτιστικής κληρονομιάς σε διεθνές επίπεδο. Όπως τόνισε, η αναβάθμιση και επέκτασή του αποτελεί στρατηγική επένδυση στον πολιτισμό, την επιστημονική έρευνα και την εξωστρέφεια της χώρας.

Σεβασμός στο ιστορικό κτίριο και σύγχρονες υποδομές

Η παρέμβαση δεν περιορίζεται στην αύξηση των εκθεσιακών χώρων. Περιλαμβάνει την τεχνική και στατική αναβάθμιση επιμέρους τμημάτων, τη βελτίωση των συνθηκών έκθεσης, την ενίσχυση της προσβασιμότητας και την αναδιοργάνωση των λειτουργιών του μουσείου. Όλες οι παρεμβάσεις σχεδιάζονται με βασική προτεραιότητα την προστασία του ιστορικού κτιρίου και των πολύτιμων συλλογών του.

Η νεοκλασική πρόσοψη του υφιστάμενου μουσείου θα διατηρήσει τον πρωταγωνιστικό της ρόλο. Η νέα αρχιτεκτονική πρόταση επιδιώκει να δημιουργήσει μια αρμονική σχέση ανάμεσα στο ιστορικό μνημείο, την επέκταση, το πράσινο και τον αστικό ιστό. Με τον τρόπο αυτό, το νέο συγκρότημα θα αναδεικνύει την ιστορική του διαδρομή, ενώ παράλληλα θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες ενός σύγχρονου μουσείου.

Η επέκταση προς την οδό Πατησίων θα συνοδεύεται από νέα κεντρική είσοδο και ευρύχωρη πλατεία υποδοχής. Εσωτερικές συνδέσεις θα ενώνουν το νέο τμήμα με το ιστορικό κτίριο, επιτρέποντας τη λειτουργία ολόκληρου του συγκροτήματος ως ενός ενιαίου μουσείου.

Ένα νέο δημόσιο πάρκο στην καρδιά της Αθήνας

Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η δημιουργία ενός εκτεταμένου δημόσιου πάρκου με πλούσια βλάστηση, χώρους συνάντησης, αναψυχής και εστίασης. Ο αναβαθμισμένος κήπος θα είναι ανοιχτός στους κατοίκους και στους επισκέπτες, προσφέροντας έναν χώρο ξεκούρασης και επαφής με το πολιτιστικό απόθεμα της πόλης.

Η δημιουργία του πάρκου ενισχύει τη σχέση του μουσείου με την Αθήνα. Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο δεν θα λειτουργεί μόνο ως χώρος έκθεσης αρχαιοτήτων, αλλά και ως δημόσιος προορισμός, όπου ο πολιτισμός, το πράσινο και η κοινωνική ζωή θα συνυπάρχουν. Η νέα διαμόρφωση επιδιώκει να αναβαθμίσει συνολικά την περιοχή, δημιουργώντας έναν προσβάσιμο και φιλόξενο χώρο για όλους.

Νέα μουσειολογική εμπειρία για τους επισκέπτες

Η διαδρομή των επισκεπτών οργανώνεται σύμφωνα με σύγχρονες μουσειολογικές προδιαγραφές. Το συγκρότημα θα διαθέτει κεντρικό φουαγιέ με εκδοτήρια εισιτηρίων και σημεία πληροφόρησης, χώρους φύλαξης προσωπικών αντικειμένων, εγκαταστάσεις υγιεινής, εστιατόριο, πωλητήριο, πολυλειτουργικό αμφιθέατρο και χώρους περιοδικών εκθέσεων.

Η κεντρική μουσειολογική ιδέα αναπτύσσει μια συνεκτική αφήγηση της εξέλιξης του ελληνικού πολιτισμού, από τη Νεολιθική Εποχή έως την Ύστερη Αρχαιότητα. Η αφήγηση θα ξεδιπλώνεται σε τέσσερα επίπεδα, δύο στην επέκταση και δύο στο ιστορικό κτίριο.

Ο κεντρικός άξονας θα λειτουργεί ως βασικό στοιχείο προσανατολισμού, συνδέοντας τις διαφορετικές ιστορικές περιόδους και αναδεικνύοντας τη διαχρονική εξέλιξη της ελληνικής τέχνης, με ιδιαίτερη έμφαση στη γλυπτική. Στην επέκταση προβλέπονται δύο διαφορετικές χωρικές ποιότητες: ευέλικτες αίθουσες ελεύθερης ροής, με πολλαπλές οπτικές φυγές και αξιοποίηση του φυσικού φωτισμού, καθώς και μικρότεροι, πιο ελεγχόμενοι χώροι για μια εστιασμένη και στοχαστική εμπειρία θέασης.

Ιδιαίτερη θέση στον σχεδιασμό κατέχει το κεντρικό αίθριο με το υδάτινο στοιχείο στο υπόγειο επίπεδο. Το αίθριο θα συμβάλλει στον φυσικό φωτισμό, στον προσανατολισμό των επισκεπτών και στη δημιουργία μιας ιδιαίτερης ατμόσφαιρας μέσα στο νέο μουσείο.

Η αναβάθμιση και επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου αποτελεί ένα εμβληματικό έργο πολιτισμού, το οποίο συνδυάζει την προστασία της ιστορικής κληρονομιάς με τη λειτουργική και τεχνολογική ανανέωση. Με νέους εκθεσιακούς χώρους, σύγχρονες υπηρεσίες, ένα ανοιχτό δημόσιο πάρκο και μια ενιαία μουσειολογική αφήγηση, το νέο μουσείο φιλοδοξεί να προσφέρει καλύτερες συνθήκες προστασίας, μελέτης και ανάδειξης των αρχαιοτήτων, αλλά και μια ολοκληρωμένη εμπειρία πολιτισμού για τις επόμενες γενιές.