Το πρωί του Σαββάτου 26 Σεπτεμβρίου 2026, έφυγε από τη ζωή η χιώτισσα ηθοποιός και συγγραφέας Δέσποινα Τομαζάνη, μετά από διήμερη νοσηλεία σε Νοσοκομείο των Αθηνών, συνεπεία πνευμονικού οιδήματος,
Η Δέσποινα Τομαζάνη, η αγαπημένη της «Γλυκιάς συμμορίας», γεννήθηκε στη Χίο (την 1η Ιουνίου του 1945), με καταγωγή από το Αϊβαλί της Μικράς Ασίας και τα Κοτύωρα (Ορντού). Σπούδασε θέατρο στη Αθήνα, κινηματογράφο και θέατρο στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, χορό και παντομίμα στην Ακαδημία Μπαλέτου της Στοκχόλμης.
Από δεκαοχτώ χρονών υπήρξε ηθοποιός. Έπαιξε στο ελληνικό και γαλλικό θέατρο, στον ελληνικό, σουηδικό, αμερικανικό και γαλλικό κινηματογράφο. Έχει γράψει ποίηση, θέατρο, διήγημα, μυθιστόρημα.
Το τελευταίο της βιβλίο, ένα ιστορικό αφήγημα όπως αναφέρεται, «Το βιβλίο που δεν γράφτηκε» για τον Χιώτη ήρωα της επανάστασης Αντώνη Μπουρνιά, που τα λόγια από τα «προλεγόμενα» του βιβλίου της θαρρείς και μας περιγράφουν και την ίδια: «Μόνο γιατί ονειρεύτηκες ελευθερία, μόνο γιατί πολέμησες και έχασες τη μάχη, μόνο γι’ αυτό, Αντώνη από τη Χίο, σε καλώ, μόνο γιατί μέσα μου υπάρχεις».
Τα έργα της έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, γερμανικά, τουρκικά, αγγλικά και ιταλικά.
Στο 1ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Μεσογειακών χωρών βραβεύτηκε με το βραβείο ερμηνείας πρώτου γυναικείου ρόλου για την ταινία “L’ ombre de la terre” του Tajeb Louichi.
Ταινίες που έπαιξε:
Μουντστώντ (Αντίσταση) του Πέτερ Βέστερ
Aμαλα-Κάμαλα του Μπενκτ Λάγκερκβιστ
Ντον Ζουάν του Ροζέ Βαντίμ
Περιπλάνηση του Χρ. Χριστοφή
Γλυκιά Συμμορία του Νικ. Νικολαΐδη
Φωτογραφία του Νικ. Παπατάκη
Τέλος Εποχής του Αντ. Κόκκινου κ.ά.
Έγραψε τους διαλόγους, έπαιξε και συνεργάστηκε στο σενάριο της σουηδικής ταινίας «Με λένε Στέλιο», βραβείο Κριτικών Φεστιβάλ Βενετίας 1973.
Βοηθός του σκηνοθέτη Johan Bergestrole.
Συνεργάστηκε με τον Αλέξη Δαμιανό στον Ηνίοχο.
Συν-σεναριογράφος στην ταινία του Γ. Πανουσόπουλου Ελεύθερη Κατάδυση, Σεναριογράφος της ταινίας Το φως που σβήνει του Β. Ντούρου.
Για την τηλεόραση έγραψε τα σενάρια: Μέντιουμ και Το Φύλλο, το Πηγάδι και τ’ Αγγέλιασμα από το βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού.
Έπαιξε για την τηλεόραση: Φάκελος Αμαζών, Γκασταρμπάιντερ, Ομίχλη, Μέντιουμ, Το φύλλο κ.ά.
Θέατρο:
Έπαιξε Ηλέκτρα στο Ηρώδειο, στο Τάουν Χολ της Νέας Υόρκης, στο Τόκιο και αλλού.
Στο Γαλλικό Θέατρο Η Αρραβωνιαστικιά του Νερού του Ταχάρ Μπεν Ζελλούν. Την Περσεφόνη του Ρίτσου σε σκηνοθεσία Ζακ Λακαριέρ κ.ά.
Σκηνοθέτησε τα έργα: O Μπαμπάς ο Πόλεμος του Ιακ. Καμπανέλλη, Χιώτικο Παραμύθι της Δ. Τομαζάνη, Χιροσσίμα Αγάπη μου της Ντυράς, Ίντα της Δ. Τομαζάνη κ.α.
Έγραψε:
Το Αμίλητο Νερό, Καστανιώτης 1985
Χιώτικο Παραμύθι (θέατρο), 1987
Το Καφενείο των Ψεμάτων, Καστανιώτης 1989
Φωτιά μέσα στο Νερό, Καστανιώτης 1989
Ιντα, Δωδώνη 1991
Εξ αιτίας του αινίγματος, Καστανιώτης 2000
Θηλυκό Νόμισμα, Καστανιώτης 2001
Εκτός, Δικτύου, Εκδ. Άλφα Πι 2004
Το βιβλίο που δεν γράφτηκε, Απόπειρα, 2025.
Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά της.
