Πάνω από 7 στους 10 Έλληνες δυσκολεύονται να διαχειριστούν τα οικονομικά τους, καθώς το κόστος ζωής εξακολουθεί να αυξάνεται και τα εισοδήματα δεν επαρκούν πάντα για να καλύψουν τις καθημερινές ανάγκες. Η οικονομική ανασφάλεια επηρεάζει άμεσα τις καταναλωτικές συνήθειες, οδηγώντας πολλά νοικοκυριά σε περιορισμό δαπανών για μη βασικά αγαθά, προσεκτικότερο προγραμματισμό αγορών και μεγαλύτερη αναζήτηση προσφορών.
Ο μέσος δείκτης οικονομικής ασφάλειας διαμορφώνεται μόλις στο 3,89 με άριστα το 10, καταγράφοντας το κλίμα αβεβαιότητας που επικρατεί. Οι πολίτες ανησυχούν κυρίως για τη σχέση ανάμεσα στους μισθούς και το κόστος ζωής, ενώ σημαντική πηγή πίεσης αποτελεί και το στεγαστικό κόστος.
Η οικονομική ασφάλεια παραμένει χαμηλή
Η πλειονότητα των καταναλωτών δηλώνει ότι «τα βγάζει πέρα με προσοχή». Συνολικά, το 74% αναφέρει ότι διαχειρίζεται τα οικονομικά του με δυσκολία ή ιδιαίτερη προσοχή, γεγονός που αποτυπώνει την ένταση των πιέσεων που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά.
Το 57% των πολιτών δηλώνει ότι προβληματίζεται από το ύψος των αμοιβών σε σχέση με το κόστος ζωής. Η αναντιστοιχία αυτή επηρεάζει τόσο τις καθημερινές αγορές όσο και τον μακροπρόθεσμο οικονομικό προγραμματισμό. Πολλοί καταναλωτές αναγκάζονται να επανεξετάσουν τις προτεραιότητές τους, περιορίζοντας δαπάνες για διασκέδαση, ένδυση, ταξίδια και άλλες κατηγορίες που δεν θεωρούν απολύτως απαραίτητες.
Παράλληλα, το κόστος στέγασης, οι λογαριασμοί και οι τιμές των τροφίμων εξακολουθούν να επιβαρύνουν σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Η αβεβαιότητα αυτή ενισχύει την ανάγκη για καλύτερο προγραμματισμό και προσεκτική σύγκριση τιμών πριν από κάθε αγορά.
Πόσο κοστίζει το μηνιαίο «καλάθι» στο σούπερ μάρκετ
Η μέση μηνιαία δαπάνη στα σούπερ μάρκετ ανέρχεται στα 347 ευρώ. Το ποσό αυτό αποτελεί σημαντικό μέρος των μηνιαίων εξόδων ενός νοικοκυριού, ειδικά όταν συνυπολογίζονται οι αυξήσεις σε βασικά τρόφιμα, προϊόντα καθαρισμού και είδη προσωπικής φροντίδας.
Οι καταναλωτές δείχνουν μεγαλύτερη ευαισθησία στις τιμές και συγκρίνουν συστηματικά τις διαθέσιμες επιλογές. Πριν από την αγορά, εξετάζουν κυρίως τις προσφορές, αλλά και την τιμή ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο, ώστε να μπορούν να αξιολογήσουν ποιο προϊόν προσφέρει πραγματικά καλύτερη σχέση αξίας και κόστους.
Η τιμή και οι προωθητικές ενέργειες αποτελούν, με διαφορά, τα σημαντικότερα κριτήρια επιλογής καταστήματος. Η εμπιστοσύνη προς τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ αξιολογείται κατά μέσο όρο με 4,48 στα 7, γεγονός που δείχνει ότι οι καταναλωτές παραμένουν επιφυλακτικοί και απαιτητικοί.
Ιδιαίτερη θέση στις αγορές έχει αποκτήσει και η ιδιωτική ετικέτα. Το 63% των καταναλωτών δηλώνει ότι αγοράζει συχνά προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, αν και η προτίμηση διαφέρει ανάλογα με την κατηγορία. Για αρκετά νοικοκυριά, τα προϊόντα αυτά αποτελούν έναν τρόπο περιορισμού του κόστους χωρίς πλήρη εγκατάλειψη συγκεκριμένων αγαθών.
Οι καταναλωτές αλλάζουν αγοραστικές συνήθειες
Η οικονομική πίεση έχει οδηγήσει σε πιο προσεκτικές και οργανωμένες αγορές. Οι καταναλωτές καταρτίζουν συχνότερα λίστες, αναζητούν προσφορές, συγκρίνουν τιμές μεταξύ διαφορετικών καταστημάτων και αποφεύγουν τις αυθόρμητες αγορές.
Παράλληλα, η επιλογή προϊόντων δεν βασίζεται αποκλειστικά στη χαμηλότερη τιμή. Η ποιότητα, η ποσότητα, η προέλευση και η συνολική αξία του προϊόντος εξακολουθούν να διαδραματίζουν ρόλο. Ωστόσο, σε μια περίοδο περιορισμένων εισοδημάτων, η τιμή παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας για την πλειονότητα των νοικοκυριών.
Φαγητό εκτός σπιτιού και διακοπές παρά την πίεση
Παρά τις οικονομικές δυσκολίες, οι Έλληνες δεν εγκαταλείπουν πλήρως τις συνήθειες που συνδέονται με την ψυχαγωγία και την κοινωνική ζωή. Το φαγητό εκτός σπιτιού εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητας, ενώ πολλοί καταναλωτές επιδιώκουν να διατηρήσουν μικρές στιγμές απόλαυσης.
Κατά μέσο όρο, καταγράφονται 4,3 γεύματα εκτός σπιτιού και 2,6 επισκέψεις σε καταστήματα τροφίμων κάθε εβδομάδα. Παράλληλα, το 60% των καταναλωτών σχεδιάζει να κάνει διακοπές φέτος. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι, ακόμη και σε συνθήκες οικονομικής πίεσης, οι πολίτες προσπαθούν να διατηρήσουν εμπειρίες που θεωρούν σημαντικές για την ποιότητα ζωής τους.
Η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται εργαλείο για τις αγορές
Η εξοικείωση των καταναλωτών με την τεχνητή νοημοσύνη αυξάνεται, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες. Ο μέσος βαθμός εξοικείωσης διαμορφώνεται στο 3,63 με άριστα το 5, ενώ η συχνότερη χρήση της αφορά την αναζήτηση πληροφοριών, προσφορών και καλύτερων επιλογών αγοράς.
Η τεχνητή νοημοσύνη αξιοποιείται σταδιακά ως εργαλείο σύγκρισης και εξοικονόμησης χρόνου. Οι καταναλωτές αναζητούν προτάσεις προϊόντων, πληροφορίες για τιμές και τρόπους να οργανώσουν αποτελεσματικότερα τις αγορές τους.
Προτεραιότητα σε δράσεις με ουσιαστικό αποτέλεσμα
Οι καταναλωτές εμφανίζονται θετικότεροι απέναντι σε πρωτοβουλίες Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης όταν αυτές έχουν σαφές και μετρήσιμο κοινωνικό ή περιβαλλοντικό όφελος. Η μείωση της χρήσης πλαστικού, η ανακύκλωση και ο περιορισμός της σπατάλης τροφίμων θεωρούνται οι σημαντικότερες δράσεις.
Η στάση αυτή δείχνει ότι οι πολίτες δεν关注ούν μόνο το κόστος, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις ανταποκρίνονται στις κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις. Ωστόσο, σε μια περίοδο οικονομικής στενότητας, οι δράσεις αυτές αξιολογούνται θετικά κυρίως όταν συνδυάζονται με πρακτικά οφέλη για την καθημερινότητα.
Συνολικά, το μηνιαίο καλάθι των 347 ευρώ, η χαμηλή οικονομική ασφάλεια και η δυσκολία διαχείρισης των εισοδημάτων αποτυπώνουν την πίεση που βιώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά. Παρά τις περικοπές και τον αυστηρότερο προγραμματισμό, οι καταναλωτές προσπαθούν να διατηρήσουν βασικές συνήθειες, όπως το φαγητό εκτός σπιτιού και τις διακοπές. Το κόστος ζωής παραμένει η κυρίαρχη προτεραιότητα, ενώ η αναζήτηση προσφορών, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και η χρήση νέων εργαλείων, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, αποτελούν πλέον βασικούς τρόπους διαχείρισης του μηνιαίου προϋπολογισμού.
