Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) έχει εκφράσει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με τη διαχείριση της ενεργειακής κρίσης από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, μια κατάσταση που έχει προκληθεί σε μεγάλο βαθμό από τον πόλεμο στο Ιράν. Ο Άλφρεντ Κάμερ, επικεφαλής του ευρωπαϊκού τμήματος του ΔΝΤ, επισημαίνει ότι οι περισσότερες χώρες της ΕΕ αποτυγχάνουν να περιορίσουν τις αρνητικές συνέπειες της κρίσης για τις οικονομικά ευάλωτες ομάδες. Σύμφωνα με τον Κάμερ, το νούμερο των κυβερνητικών μέτρων που σχεδιάστηκαν για την ανακούφιση των πολιτών μάλλον ακολουθεί τη λάθος κατεύθυνση.
Η Έλλειψη στοχοθέτησης στις πολιτικές
Η στατιστική είναι απογοητευτική: τα 2/3 των μέτρων που λήφθηκαν μέχρι σήμερα δεν έχουν τη σωστή στόχευση. Αν και οι κυβερνήσεις φαίνεται να έχουν καλή διάθεση, οι προσπάθειές τους δεν αποδίδουν. Ο Κάμερ σημειώνει ότι οι χώρες με περιορισμένους δημοσιονομικούς πόρους βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο.
«Ορισμένες δεν έχουν δημοσιονομικό χώρο για να αντέξουν τα νέα μέτρα αν δεν τα ισοσταθμίσουν με άλλες προσαρμογές», ανέφερε. Αυτό τους καθιστά ευάλωτους σε αντιδράσεις από τις αγορές.
Η αναγκαιότητα σωστών πολιτικών αποφάσεων
Η επιτυχία στη διαχείριση της ενεργειακής κρίσης εξαρτάται από τις πολιτικές αποφάσεις που θα ληφθούν σε κατάλληλο χρόνο. Ο Κάμερ, σε δηλώσεις του στους Financial Times, τόνισε ότι αν και οι πρώτες προσπάθειες υποστήριξης των καταναλωτών είναι περιορισμένες, η πολιτική συζήτηση και οι αποφάσεις θα καταλήξουν σε οικονομικά βάρη για τις κυβερνήσεις. Τα πολιτικά κόμματα πρέπει να προετοιμαστούν για τις μακροχρόνιες συνέπειες των αποφάσεών τους.
Μάθημα από την κρίση του 2022
Ο Κάμερ υπαινίχθηκε επίσης την επανάληψη λαθών από το παρελθόν, σημειώνοντας πως οι κυβερνήσεις της ΕΕ δεν φαίνεται να έχουν αντλήσει διδάγματα από την ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης, οι κυβερνήσεις είδαν τις ανάγκες των πολιτών τους να αυξάνονται, αλλά οι στρατηγικές δεν προσαρμόστηκαν εγκαίρως. «Οι κυβερνήσεις δεν λαμβάνουν υπόψη τα διδάγματα του 2022», τόνισε χαρακτηριστικά.
Η ανάλυση του ΔΝΤ για τις χρηματοοικονομικές παρεμβάσεις
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι κυβερνήσεις της ΕΕ έχουν δαπανήσει το 2,5% του ΑΕΠ τους σε παρεμβάσεις στην ενέργεια από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία. Αντίθετα, οι έως τώρα ανακοινωμένες κινήσεις της ΕΕ ανέρχονται μόλις στο 0,18% του ΑΕΠ.
Αυτό το σχετικά χαμηλό δημοσιονομικό βάρος, ωστόσο, πιθανότατα θα αυξηθεί αν οι περιορισμοί στην προσφορά ενέργειας διαρκέσουν και θα οδηγήσουν σε αυξανόμενα δημοσιονομικά βάρη.
Οι κίνδυνοι από τα λανθασμένα μέτρα
Ο Κάμερ προειδοποίησε για το ρίσκο εγκλωβισμού των κυβερνήσεων μέσω μέτρων όπως οι ανώτατες τιμές και οι φορολογικές μειώσεις, οι οποίες μπορεί να διαταράξουν την αγορά. Αυτές οι πολιτικές μπορεί να επηρεάσουν τη ζήτηση σε μια αγορά με περιορισμένη προσφορά και να αποδυναμώσουν τους οικονομικούς κινδύνους.
Περισσότερο από το 90% των χωρών της ΕΕ έχουν υιοθετήσει τουλάχιστον ένα μέτρο που στρεβλώνει τις τιμές, γεγονός που μπορεί να εμποδίσει τη στροφή προς πιο βιώσιμες πηγές ενέργειας, όπως οι ανανεώσιμες.
