Η Δήμητρα Γαλάνη μίλησε στη Ζωή Λιάκα και στην εκπομπή «Πρόσωπα Weekend» των «Νέων» για την ελευθερία στην τέχνη, τη δύναμη της ζωντανής επικοινωνίας με το κοινό και τον ρόλο του καλλιτέχνη στη σύγχρονη εποχή. Με λόγο άμεσο και ουσιαστικό, η σπουδαία ερμηνεύτρια αναφέρθηκε στη βαθύτερη σχέση ανάμεσα στην καλλιτεχνική δημιουργία, την κοινωνία και την ίδια τη ζωή.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η πεποίθηση ότι η αληθινή τέχνη δεν μπορεί να υποταχθεί σε περιορισμούς, απαγορεύσεις ή σκοπιμότητες. Για τη Δήμητρα Γαλάνη, η ελευθερία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης και καλλιτεχνικής ύπαρξης. Ο δημιουργός μπορεί να αντιμετωπίσει δυσκολίες, πιέσεις και εμπόδια, όμως η ανάγκη του να εκφραστεί παραμένει ζωντανή.
Δήμητρα Γαλάνη: Η ελευθερία στην τέχνη δεν απαγορεύεται
«Η ελευθερία υπάρχει μέσα μας. Και αυτή την ελευθερία στον καλλιτέχνη δεν μπορεί να του την απαγορεύσει κανείς – μόνο ο θάνατος τον σταματάει», ανέφερε χαρακτηριστικά η Δήμητρα Γαλάνη, αποτυπώνοντας με σαφήνεια τη θέση της για τη δύναμη της καλλιτεχνικής έκφρασης.
Η ελευθερία, όπως την περιέγραψε, δεν είναι μόνο ένα εξωτερικό δικαίωμα που εξαρτάται από τις συνθήκες ή τις αποφάσεις της εκάστοτε εξουσίας. Είναι κυρίως μια εσωτερική δύναμη, η οποία επιτρέπει στον καλλιτέχνη να παραμένει αυθεντικός και να εκφράζει όσα αισθάνεται και σκέφτεται. Η δημιουργία, επομένως, δεν περιορίζεται εύκολα, όταν πηγάζει από μια βαθιά ανάγκη επικοινωνίας.
Η ίδια υπογράμμισε, παράλληλα, τη σημασία της ζωντανής επαφής με το κοινό. Η τέχνη δεν ολοκληρώνεται μόνο μέσα στο στούντιο, στη σκηνή ή σε ένα έργο. Ολοκληρώνεται όταν συναντά τους ανθρώπους και αποκτά νόημα μέσα από τη δική τους ανταπόκριση. Η σχέση αυτή, όπως φαίνεται και από τα λόγια της, είναι αμφίδρομη: ο καλλιτέχνης επικοινωνεί με το κοινό, αλλά ταυτόχρονα αφουγκράζεται την κοινωνία και τις ανάγκες της.
Το αισθητήριο του κοινού και η σχέση με την κοινωνία
Η Δήμητρα Γαλάνη στάθηκε ιδιαίτερα στο αισθητήριο του κόσμου, επισημαίνοντας πως δεν πρέπει να υποτιμάται. «Ο κόσμος ξέρει πάρα πολύ καλά, το αισθητήριο του κοινού δεν πρέπει να το υποτιμάμε καθόλου», σημείωσε, ασκώντας έμμεση κριτική σε όσους θεωρούν ότι το κοινό δεν μπορεί να διακρίνει την αλήθεια από την επιφάνεια.
Σύμφωνα με την ερμηνεύτρια, οι άνθρωποι διαθέτουν κρίση, εμπειρία και ευαισθησία. Μπορούν να αναγνωρίσουν ένα αυθεντικό έργο, ακόμη κι όταν αυτό δεν προβάλλεται ή δεν επιβάλλεται από τους μηχανισμούς δημοσιότητας. Η ουσιαστική τέχνη βρίσκει τον δρόμο της προς το κοινό, επειδή βασίζεται σε μια πραγματική ανάγκη και όχι σε τεχνητούς εντυπωσιασμούς.
Η ίδια σχολίασε επίσης τον τρόπο με τον οποίο η πολιτική αντιμετωπίζει την κοινωνία. «Οι πολιτικοί υποτιμούν βαθύτατα το αισθητήριο αυτού του λαού», ανέφερε, διευκρινίζοντας πως χρησιμοποιεί τη λέξη «λαός» χωρίς λαϊκίστικη διάθεση. Αντίθετα, θέλησε να αναδείξει την αξία και την αξιοπρέπεια μιας κοινωνίας που, όπως είπε, υποτιμάται διαρκώς μέσα από επαναλαμβανόμενα πλήγματα επί δεκαετίες.
Η τέχνη ως επαφή με την πραγματικότητα
Για τη Δήμητρα Γαλάνη, η πραγματική τέχνη δεν απομακρύνεται από την κοινωνία ούτε κλείνεται σε έναν αυτάρεσκο κόσμο. Αντίθετα, συνομιλεί οργανικά με τους ανθρώπους και φωτίζει πλευρές της πραγματικότητας που συχνά μένουν στο περιθώριο.
«Η τέχνη, όταν είναι πραγματική, αληθινή, επικοινωνεί οργανικά με τον λαό. Η τέχνη φωτίζει το σωστό, προσφέρει μια επαφή με την πραγματικότητα», δήλωσε. Με αυτή τη θέση, ανέδειξε τον ουσιαστικό ρόλο του καλλιτέχνη: να παρατηρεί, να αισθάνεται, να καταγράφει και να μετατρέπει την εμπειρία σε λόγο, μουσική και εικόνα.
Η πραγματικότητα, όπως τόνισε, δεν είναι εικονική ούτε μονοδιάστατη. Περιλαμβάνει αντιθέσεις, δυσκολίες, απώλειες και χαρές. «Έχει το μαύρο, έχει το άσπρο, έχει τον πόνο, αλλά πάνω απ’ όλα έχει ζωή. Γιατί όλα αυτά μαζί σημαίνουν ζωή», είπε χαρακτηριστικά.
Η δήλωση αυτή συμπυκνώνει τη συνολική της προσέγγιση για την τέχνη. Η δημιουργία δεν χρειάζεται να ωραιοποιεί την καθημερινότητα ούτε να κρύβει τις δύσκολες πλευρές της. Χρειάζεται να τις αναγνωρίζει και να τις μετατρέπει σε αφορμή για σκέψη, συγκίνηση και επικοινωνία.
Μέσα από τα λόγια της, η Δήμητρα Γαλάνη υπενθυμίζει ότι η τέχνη παραμένει ένας χώρος ελευθερίας, αλήθειας και ουσιαστικής σύνδεσης με την κοινωνία. Όσο υπάρχει η ανάγκη του ανθρώπου να εκφράζεται και να επικοινωνεί, η καλλιτεχνική δημιουργία δεν μπορεί να φιμωθεί. Η ελευθερία στην τέχνη, όπως τόνισε η Δήμητρα Γαλάνη, δεν χαρίζεται ούτε επιβάλλεται από άλλους· υπάρχει μέσα στον ίδιο τον καλλιτέχνη και συνεχίζει να ζει μέσα από το έργο και την επαφή του με το κοινό.
