Οι σκληρές διαπραγματεύσεις στην διήμερη σύνοδο κορυφής, για τα θέματα-καρφιά που διχάζουν την ΕΕ, κατέληξαν με την ανακοίνωση πέντε βραχυχρόνιων μέτρων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.
Στην κοινή συνέντευξη Τύπου, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισαν την ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων.
Τα μέτρα περιλαμβάνουν την αποδέσμευση 100 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου και ντίζελ μέσα στους επόμενους τέσσερις μήνες, την παράταση και διεύρυνση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, την αναβολή κατά ένα έτος της εφαρμογής του κανονισμού για το μεθάνιο και στρατηγικό διάλογο για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια, με στόχο την αύξηση του αριθμού τους και τη μείωση των τιμών.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η Φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να επιμείνει στην ενεργειακή μετάβαση, με στόχο την πρόσβαση σε οικονομικά προσιτές, καθαρές και εγχώριες πηγές ενέργειας, όπως οι ανανεώσιμες πηγές και η πυρηνική ενέργεια. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη αντικατάστασης των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων με ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στην Ευρώπη, καθώς και τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση των ευρωπαϊκών δικτύων, ώστε η φθηνότερη ενέργεια να φτάνει εκεί όπου υπάρχει ανάγκη.
Αναφερόμενη στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, ETS, σημείωσε ότι η Επιτροπή κατέθεσε ήδη τον Ιούλιο πρόταση εκσυγχρονισμού του ETS1. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως είπε, έδωσαν σαφές πολιτικό μήνυμα στους αρμόδιους υπουργούς για την επείγουσα ολοκλήρωση της σχετικής νομοθετικής διαδικασίας.
Για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ο Αντόνιο Κόστα επέμεινε στην ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων έως το τέλος του έτους, ώστε τα νέα κονδύλια να είναι διαθέσιμα από την 1η Ιανουαρίου 2028. Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Κομισιόν άσκησε κριτική στο σχέδιο διαπραγματευτικού πλαισίου που πρότεινε η ιρλανδική προεδρία.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη διατήρησης επαρκούς ευελιξίας στον προϋπολογισμό, προκειμένου η ΕΕ να μπορεί να αντιδρά σε απρόβλεπτες κρίσεις. Επικαλέστηκε την εμπειρία της πανδημίας, των φυσικών καταστροφών, της ενεργειακής κρίσης και του πολέμου στην Ουκρανία, επισημαίνοντας ότι οι δυνατότητες ευελιξίας επέτρεψαν στην Ευρώπη να παρέμβει, χωρίς ωστόσο να αποδειχθούν επαρκείς, καθώς χρειάστηκε αναθεώρηση του σημερινού προϋπολογισμού στο μέσο της περιόδου.
Στο μεταναστευτικό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει την ενίσχυση της Frontex, καθώς και νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων στα εξωτερικά σύνορα έως το τέλος του έτους.
Η Δανή πρωθυπουργός, Μέτε Φρέντρικσεν, ζήτησε να εξεταστεί τι γίνεται όταν μια χώρα κάνει «σχεδόν το ακριβώς αντίθετο», εννοώντας το σχέδιο του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ για νομιμοποίηση 600.000 μεταναστών. Η πρόταση Ιταλίας, Δανίας και Πολωνίας για τα κίνητρα παράτυπης μετανάστευσης δεν πέρασε. Εκφράστηκε, όμως, αλληλεγγύη στην Ισπανία για τη Θέουτα.
Στη Σύνοδο συμμετείχε και ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζήτησαν από την Κομισιόν ολοκληρωμένη πρόταση για τις πρόσθετες χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας το 2027. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν διευκρίνισε ότι το δάνειο στήριξης των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ καλύπτει το 2026, ενώ για το 2027 καταγράφεται χρηματοδοτικό κενό 70 δισεκατομμυρίων ευρώ, μέρος του οποίου θα πρέπει να καλυφθεί από διεθνείς εταίρους.
