Λίγο πάνω από τη ζώνη των 1,3 δισ. ευρώ αναμένεται να διαμορφωθεί ο διαθέσιμος «κουμπαράς» για τα νέα μέτρα του 2027 που βρίσκονται υπό επεξεργασία ενόψει της ΔΕΘ. Σύμφωνα με πληροφορίες από το οικονομικό επιτελείο, το τελικό ύψος του πακέτου δεν έχει ακόμη «κλειδώσει», καθώς η τελευταία συζήτηση δεν έχει ολοκληρωθεί και η τελική απόφαση θα ληφθεί στο ανώτατο επίπεδο, με το «μπαλάκι» να βρίσκεται στα χέρια του πρωθυπουργού.
Οι νεότερες εκτιμήσεις δείχνουν μια ήπια ενίσχυση σε σχέση με τις μέχρι τώρα προβλέψεις που τοποθετούσαν τον δημοσιονομικό χώρο κοντά στο 1,2–1,3 δισ. ευρώ. Η μεταβολή φαίνεται να αφορά ένα πρόσθετο περιθώριο της τάξης των 100–200 εκατ. ευρώ, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ακόμη οριστική αποτίμηση. Σε κάθε περίπτωση, το βασικό μήνυμα παραμένει σαφές: στη ΔΕΘ θα παρουσιαστεί ένα πακέτο που πρέπει να χωρέσει σε συγκεκριμένα, μετρήσιμα όρια, με προτεραιότητα σε παρεμβάσεις που έχουν πραγματικό αποτύπωμα στην οικονομία και την καθημερινότητα.
ΔΕΘ: τι σημαίνει ο «κουμπαράς» πάνω από 1,3 δισ. ευρώ για τα νέα μέτρα
Το καθαρό ποσό που συζητείται αφορά αποκλειστικά τα νέα μέτρα που θα αποφασιστούν για το 2027. Δεν περιλαμβάνει δύο κρίσιμες κατηγορίες, οι οποίες συχνά οδηγούν σε σύγχυση όταν αναφέρονται συνολικά «πακέτα» με διαφορετικές πηγές και χρήσεις:
1) Τις επενδύσεις που σχεδιάζεται να χρηματοδοτηθούν μέσω της ενεργειακής ρήτρας, δηλαδή ειδικά χρηματοδοτικά κανάλια που δεν ταυτίζονται με άμεσες παροχές ή φοροελαφρύνσεις.
2) Τις παρεμβάσεις που έχουν ήδη νομοθετηθεί, αλλά θα εμφανίσουν πρόσθετη δημοσιονομική επίπτωση την επόμενη χρονιά.
Αυτός ο διαχωρισμός είναι καθοριστικός. Όταν στον δημόσιο διάλογο ακούγονται μεγαλύτερα ποσά, συχνά πρόκειται για «αθροίσματα» που περιλαμβάνουν διαφορετικά εργαλεία πολιτικής: από μόνιμες μειώσεις φόρων και εισφορών, μέχρι εγγυήσεις, επενδυτικά προγράμματα ή μεταβατικές ρυθμίσεις. Αντίθετα, το καθαρό πακέτο της ΔΕΘ για το 2027 παραμένει συγκεκριμένο και οι επιλογές θα πρέπει να χωρέσουν μέσα σε αυτό.
Στην ίδια λογική, ενδεχόμενες εφάπαξ ενισχύσεις που μπορεί να καταβληθούν εντός του 2026 δεν πρέπει να προστίθενται μηχανικά στο «καθαρό» πακέτο του 2027. Πρόκειται για διαφορετικό σχεδιασμό, με άλλους χρονικούς περιορισμούς και άλλο δημοσιονομικό αποτύπωμα.
Στο τραπέζι και μέτρα που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί
Παρά τα γνωστά σενάρια που ήδη απασχολούν τη δημόσια συζήτηση, πηγές με γνώση των διαβουλεύσεων αναφέρουν ότι εξετάζονται και παρεμβάσεις που δεν έχουν βγει ακόμη στο προσκήνιο. Οι «άγνωστες» αυτές επιλογές μπορεί να αφορούν:
– ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις,
– συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες,
– ή ευρύτερα πεδία πολιτικής που δεν έχουν συνδεθεί μέχρι τώρα με το πακέτο της ΔΕΘ.
Ωστόσο, τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο. Η τελική σύνθεση των μέτρων μπορεί να αλλάξει έως την τελική συνάντηση του οικονομικού επιτελείου με τον πρωθυπουργό, καθώς στόχος είναι να υπάρξει ισορροπία ανάμεσα σε ανάπτυξη, φορολογική δικαιοσύνη και κοινωνική στόχευση.
Οι βασικές παρεμβάσεις που συζητούνται για το 2027
Στα μέχρι σήμερα γνωστά σενάρια περιλαμβάνονται αλλαγές που κινούνται σε δύο άξονες: αφενός ελαφρύνσεις/διορθώσεις για παραγωγικές ομάδες, αφετέρου ενισχύσεις με κοινωνικό πρόσημο.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: διορθώσεις στο τεκμαρτό και φορολογική «ανάσα»
Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται είναι οι διορθώσεις στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, ώστε να περιοριστούν αδικίες και στρεβλώσεις. Η συζήτηση δεν αφορά μόνο μια οριζόντια μείωση, αλλά πιο στοχευμένες αλλαγές, όπως:
– αποσύνδεση του τεκμαρτού από τον κατώτατο μισθό,
– μικρότερη βαρύτητα του μισθολογικού κόστους,
– περισσότερες κοινωνικές ή γεωγραφικές εξαιρέσεις,
– απλούστευση της διαδικασίας αμφισβήτησης.
Παράλληλα, εξετάζεται η αξιοποίηση πραγματικών δεδομένων από myDATA, POS και ηλεκτρονική τιμολόγηση, ώστε μια συνεπής ψηφιακή εικόνα επιχείρησης να μειώνει την ανάγκη τεκμαρτού προσδιορισμού εισοδήματος. Πρόκειται για προσέγγιση που, αν υλοποιηθεί σωστά, θα μπορούσε να συνδέσει πιο καθαρά την φορολόγηση με την πραγματική δραστηριότητα.
Επιχειρήσεις: τέλος επιτηδεύματος, ζημιές και χρηματοδοτικά εργαλεία
Για τις επιχειρήσεις, στο τραπέζι βρίσκονται:
– μείωση της προκαταβολής φόρου, που θα ενίσχυε τη ρευστότητα,
– πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα,
– μεγαλύτερη περίοδος μεταφοράς φορολογικών ζημιών,
– νέα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Κεντρικό ερώτημα είναι τι από αυτά μπορεί να εφαρμοστεί πλήρως από το 2027 και τι θα χρειαστεί να «απλώσει» σε βάθος χρόνου, ώστε να μη δεσμευτεί από την πρώτη χρονιά το μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου χώρου της ΔΕΘ.
Ασφαλιστικές εισφορές: τι είναι ήδη στον σχεδιασμό και τι εξετάζεται επιπλέον
Η μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από 1/1/2027 έχει ενσωματωθεί στον πολυετή σχεδιασμό και αφορά την εργοδοτική πλευρά. Με άλλα λόγια, δεν αντιμετωπίζεται ως «νέο» μέτρο, παρότι παραμένει σημαντική παρέμβαση. Ταυτόχρονα, εξετάζεται το ενδεχόμενο η συνολική μείωση να φτάσει τη μία μονάδα, με το επιπλέον 0,5 να κατευθύνεται στους εργαζομένους.
Κοινωνικές παρεμβάσεις: επίδομα παιδιού και στέγαση
Στο κοινωνικό σκέλος, ένα από τα σενάρια με μόνιμο δημοσιονομικό κόστος αφορά την ενίσχυση του επιδόματος παιδιού (Α21). Οι συζητήσεις περιλαμβάνουν αύξηση έως 30% στα βασικά ποσά χωρίς αλλαγή στα ισχύοντα εισοδηματικά όρια, με εκτιμώμενη ετήσια επιβάρυνση κοντά στα 200 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, το τελικό ποσοστό αύξησης και η ακριβής περίμετρος των δικαιούχων παραμένουν ανοιχτά.
Στη στέγαση εξετάζονται επιλογές που δεν μεταφράζονται πάντα σε άμεση κρατική δαπάνη, όπως ένα νέο πρόγραμμα τύπου «Σπίτι μου», σχήματα εγγυήσεων για στεγαστικά δάνεια ή άλλες μορφές στήριξης που κινητοποιούν κεφάλαια με διαφορετικό δημοσιονομικό αποτύπωμα.
Τι θα κρίνει τελικά το πακέτο της ΔΕΘ
Το τελικό ύψος και η κατανομή των παρεμβάσεων της ΔΕΘ θα καθοριστούν στις τελευταίες διαβουλεύσεις, όπου θα ζυγιστούν οι ανάγκες επαγγελματιών, επιχειρήσεων και κοινωνικών ομάδων απέναντι στα όρια του διαθέσιμου χώρου. Με δεδομένο ότι ο «κουμπαράς» κινείται λίγο πάνω από τα 1,3 δισ. ευρώ και ότι υπάρχουν και «άγνωστες» προτάσεις που εξετάζονται, το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από το ποια μέτρα θεωρούνται πιο ώριμα, πιο στοχευμένα και πιο αποτελεσματικά για να παρουσιαστούν στη ΔΕΘ και να εφαρμοστούν από το 2027.
