Η ατζέντα της αγοράς για τη ΔΕΘ 2026 ξεκαθαρίζει: με αιχμή τον ΕΝΦΙΑ στα επαγγελματικά ακίνητα και το συνολικό φορολογικό βάρος που «στεγνώνει» τη ρευστότητα, οι επιχειρήσεις πιέζουν για παρεμβάσεις που θα μειώσουν το κόστος λειτουργίας και θα ενισχύσουν την επενδυτική δυναμική. Στο υπόμνημα που κατέθεσε το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ) στον πρωθυπουργό, αποτυπώνονται συγκεκριμένες προτάσεις για φορολογία, ενέργεια, χρηματοδότηση και αγορά εργασίας, οι οποίες εξετάζονται προτού «κλειδώσει» το πακέτο μέτρων της φετινής διοργάνωσης.
ΔΕΘ 2026: Τα αιτήματα που φέρνει στο τραπέζι η αγορά
Κομβική προτεραιότητα αποτελεί η αναμόρφωση του ΕΝΦΙΑ για τα επαγγελματικά ακίνητα. Το ΕΒΕΘ εισηγείται απαλλαγή ή ουσιαστική έκπτωση για ακίνητα που παραμένουν αποδεδειγμένα ανενεργά, καθώς και πρόσθετο κίνητρο για τα ακίνητα που είναι ασφαλισμένα έναντι φυσικών καταστροφών. Η λογική είναι σαφής: ένας χώρος χωρίς έσοδα –κλειστό κατάστημα, αχρησιμοποίητη αποθήκη ή ανενεργό επαγγελματικό ακίνητο– συνεχίζει να επιβαρύνεται σαν να παρήγαγε εισόδημα. Παράλληλα, η ασφάλιση υποδομών και εξοπλισμού θα πρέπει να επιβραβεύεται με φορολογική ελάφρυνση, ώστε να καλλιεργηθεί κουλτούρα πρόληψης και ανθεκτικότητας.
ΕΝΦΙΑ και εταιρικοί φόροι: Μείωση επιβαρύνσεων, αύξηση ρευστότητας
Στο φορολογικό σκέλος, οι προτάσεις στοχεύουν κατευθείαν στον πυρήνα της ρευστότητας. Το ΕΒΕΘ ζητά:
– Μείωση της προκαταβολής φόρου των εταιρειών στο 55% από τα σημερινά επίπεδα.
– Υποχώρηση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή στο 20%.
– Οριστική κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα.
– Επαναφορά του αφορολόγητου αποθεματικού για επιχειρήσεις που διοχετεύουν άμεσα κεφάλαια σε νέες επενδύσεις.
Η προκαταβολή φόρου θεωρείται από τα σοβαρότερα αγκάθια: αφαιρεί κεφάλαια σήμερα για κέρδη που θα πραγματοποιηθούν αύριο, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα όσες εταιρείες λειτουργούν με οριακά περιθώρια. Σε περιβάλλον υψηλού κόστους ενέργειας, πρώτων υλών και χρηματοδότησης, η αποσυμπίεση της προκαταβολής θα άφηνε ζωτικό χώρο για μισθούς, επενδύσεις και τρέχουσες υποχρεώσεις. Η μείωση του εταιρικού φόρου και η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, σε συνδυασμό με κίνητρα επανεπένδυσης, συγκροτούν ένα συνεκτικό σήμα σταθερότητας που –όπως τονίζει το Επιμελητήριο– είναι εξίσου σημαντικό με το ύψος των συντελεστών.
Ενέργεια: αποθήκευση, σταθερές τιμές και ταχύτερες αδειοδοτήσεις
Η αβεβαιότητα στο ενεργειακό κόστος συνεχίζει να διαβρώνει την ανταγωνιστικότητα. Το ΕΒΕΘ ζητά ενίσχυση των δικτύων αποθήκευσης ώστε να «μαζεύεται» φθηνή ενέργεια όταν υπάρχει και να διατίθεται στις αιχμές, καθώς και μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας με σταθερές τιμές που θα περιορίζουν το ρίσκο για τις επιχειρήσεις. Εξίσου κρίσιμη θεωρείται η άρση των καθυστερήσεων στις αδειοδοτήσεις έργων, που συχνά καθυστερούν μήνες ή χρόνια, δεσμεύοντας κεφάλαια χωρίς απόδοση.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αξιοποίηση της περίσσειας ανανεώσιμης ενέργειας για έργα αφαλάτωσης, με έμφαση στη Χαλκιδική και στα νησιά όπου η λειψυδρία επηρεάζει ήδη την επιχειρηματική δραστηριότητα, από τον τουρισμό μέχρι την αγροδιατροφή. Για περιοχές με κορεσμένα δίκτυα, προτείνεται προσωρινό μορατόριουμ τουλάχιστον τριών ετών στην έκδοση νέων όρων σύνδεσης για φωτοβολταϊκά, ώστε να προηγηθεί ο αναγκαίος σχεδιασμός και να αποφευχθούν επενδύσεις που «σκοντάφτουν» στην έλλειψη ηλεκτρικού χώρου.
Χρηματοδότηση και πράσινες επενδύσεις: επιτάχυνση χωρίς γραφειοκρατία
Στο μέτωπο της χρηματοδότησης, προκρίνεται η ταχύτερη απορρόφηση των υπολοίπων πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και η εφαρμογή διαδικασιών fast track για ώριμα πράσινα έργα. Οι επιχειρήσεις ζητούν να μειωθούν οι κύκλοι εγκρίσεων και να αξιοποιηθούν πρότυπα τεχνικών φακέλων, ώστε τα κεφάλαια να φτάνουν γρήγορα στην πραγματική οικονομία. Η επιτάχυνση αυτή συνδέεται και με την ανάγκη μετάβασης σε πιο αποδοτικά, ψηφιακά και χαμηλών εκπομπών μοντέλα παραγωγής.
Αγορά εργασίας: στοχευμένα κίνητρα για υπερωρίες και επιβραβεύσεις
Για το κόστος εργασίας, οι προτάσεις εστιάζουν σε δύο παρεμβάσεις: μείωση εργοδοτικών εισφορών στις υπερωρίες και χαμηλότερη φορολογία στα bonus. Σύμφωνα με την επιχειρηματική κοινότητα, τα μέτρα αυτά θα ενθαρρύνουν την ευελιξία όταν αυξάνεται η ζήτηση και θα επιτρέψουν πιο ανταγωνιστικές αμοιβές βάσει απόδοσης, χωρίς να εκτοξεύεται το μη μισθολογικό κόστος. Ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που έχουν περιορισμένα περιθώρια απορρόφησης επιβαρύνσεων, τέτοιες στοχευμένες ρυθμίσεις μπορούν να κάνουν μετρήσιμη διαφορά.
Τι θα κριθεί στο τελικό πακέτο της ΔΕΘ 2026
Το ερώτημα είναι πόσα από αυτά τα αιτήματα θα περάσουν από το υπόμνημα στο τελικό πακέτο της ΔΕΘ 2026. Οι φορείς της αγοράς πιέζουν για σταθερές και μόνιμες παρεμβάσεις, ωστόσο η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας και τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο. Στο τραπέζι βρίσκονται σενάρια κλιμακωτής εφαρμογής μέτρων, πιλοτικών κινήτρων με σαφείς όρους επιλεξιμότητας, καθώς και αντισταθμιστικών αλλαγών που θα διασφαλίσουν την δημοσιονομική ουδετερότητα.
Η ουσία, όπως την περιγράφει η επιχειρηματική κοινότητα, είναι ότι δεν ζητείται απλώς μείωση φόρων αλλά ένα σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο. Η φορολογική αβεβαιότητα επιβαρύνει το επενδυτικό ρίσκο, ενώ οι αστοχίες στον ενεργειακό σχεδιασμό μεταφέρουν αδικαιολόγητη μεταβλητότητα στα κόστη. Ένα συνεκτικό πακέτο στη ΔΕΘ 2026, που θα αγγίζει τον ΕΝΦΙΑ, τους εταιρικούς φόρους, την ενέργεια και τη χρηματοδότηση, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για αναβάθμιση της ανταγωνιστικότητας.
Συμπέρασμα: η ΔΕΘ 2026 δεν είναι απλώς ένα βήμα εξαγγελιών, αλλά ευκαιρία να σταλεί ξεκάθαρο μήνυμα σταθερότητας και προοπτικής. Με στοχευμένες αλλαγές σε ΕΝΦΙΑ και εταιρικούς φόρους, συνδυασμένες με αξιόπιστες λύσεις στην ενέργεια, τη χρηματοδότηση και την αγορά εργασίας, το οικονομικό περιβάλλον μπορεί να γίνει πιο φιλικό για επενδύσεις και βιώσιμη ανάπτυξη. Οι επόμενες ανακοινώσεις θα δείξουν αν το πρέσινγκ της αγοράς θα μετατραπεί σε εφαρμόσιμες πολιτικές που θα αποδώσουν γρήγορα και μετρήσιμα αποτελέσματα.
