Οι διαπραγματευτές της ΕΕ απέτυχαν την Πέμπτη (21/5) να συμφωνήσουν σε έναν κοινό τρόπο για τη θέσπιση κανόνων που θα διευκολύνουν την αύξηση των απελάσεων μεταναστών από το μπλοκ. Οι εντάσεις είναι αυξημένες, καθώς διαφωνούν και σχετικά με την ημερομηνία έναρξης των νέων μέτρων.
Ο Επίτροπος Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ δήλωσε πως ο κανονισμός για τις επιστροφές αποτελεί το «κομμάτι που λείπει» από τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις της Ένωσης, στοχεύοντας να ενισχύσει την ασφάλεια στα εξωτερικά της σύνορα και να υποστηρίξει τις χώρες που δέχονται τους περισσότερους μετανάστες.
Το νομικό πλαίσιο για τις επιστροφές μεταναστών
Αν η νομοθεσία εγκριθεί, οι χώρες μέλη της ΕΕ θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν άτομα που επισημαίνονται για απέλαση σε «κέντρα επιστροφής» εκτός του μπλοκ.
Αυτή η προοπτική ήδη εξετάζεται από αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, προκαλώντας μεγάλη ανησυχία σε οργανώσεις και ομάδες της κοινωνίας των πολιτών. Οι φορείς αυτοί προειδοποιούν για την πιθανότητα κακοποίησης και παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η προτεινόμενη νομοθεσία περιλαμβάνει αυστηρότερους κανόνες για άτομα που θεωρούνται απειλή για την ασφάλεια, δυνατότητες έρευνας στα σπίτια τους, καθώς και επιβολή μακροχρόνιων κρατήσεων και απαγορεύσεων εισόδου. Επιπλέον, προβλέπει ποινές για όσους δεν συνεργάζονται με τις αρχές.
Η διαφωνία για την εφαρμογή των κανόνων
Μια σοβαρή πηγή διαφωνίας ανάμεσα στα θεσμικά όργανα της ΕΕ είναι το χρονοδιάγραμμα της εφαρμογής των νέων μέτρων. Το Ευρωκοινοβούλιο υποστηρίζει την άμεση εφαρμογή, ενώ το Συμβούλιο ζητά δύο χρόνια προετοιμασίας για όλα τα μέτρα εκτός από τη διάταξη για τα κέντρα επιστροφής, η οποία θα εφαρμοστεί αμέσως.
Οι συνομιλίες ξεκίνησαν την Τετάρτη και συνεχίστηκαν την Πέμπτη, με τις αντιπροσωπίες των κρατών μελών να μην καταφέρνουν να συμφωνήσουν στο συγκεκριμένο σημείο.
Παρά τις διαπραγματεύσεις που ήταν σε εξέλιξη, οι εκπρόσωποι των κρατών μένουν σε αδιέξοδο, ακόμη και αν έχουν καταλήξει σε κάποιο συμβιβασμό για τις περισσότερες πτυχές της συμφωνίας. Οι διαπραγματευτές αναμένεται να συναντηθούν ξανά την 1η Ιουνίου, με ελπίδες ότι θα υπάρξει πρόοδος.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις
Στο Ευρωκοινοβούλιο, η θέση για την άμεση εφαρμογή του νόμου προέρχεται κυρίως από το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, τους δεξιούς Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές, καθώς και από τις ακροδεξιές ομάδες Πατριώτες και Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών. Αντίθετα, οι φιλελεύθεροι και οι αριστερές ομάδες εκφράζουν την αντίθεσή τους.
Ο Φρανσουά-Ξαβιέ Μπελάμι, διαπραγματευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, υποστήριξε ότι η νέα νομοθεσία θα δώσει στα κράτη μέλη τα απαραίτητα εργαλεία για να τηρήσουν μία βασική αρχή: κανείς δεν πρέπει να παραμένει στην Ευρώπη αν έχει εισέλθει παράνομα. Υπογράμμισε, ωστόσο, πόσο «αδικαιολόγητη» θα ήταν η καθυστέρηση στην εφαρμογή του κανονισμού, δεδομένων των επείγοντων περιστατικών που αντιμετωπίζει η μεταναστευτική κατάσταση.
Αντίθετα, η ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Μελίσα Καμάρα, χαρακτήρισε τις συνομιλίες «παρωδία διαπραγματεύσεων». Υποστήριξε ότι, αντί να αγωνιστούν για ένα νόμο που θα διασφαλίσει την αξιοπρέπεια και τα ανθρώπινα δικαιώματα των μεταναστών, οι διαπραγματευτές εστιάζουν σε ένα άσκοπο παιχνιδάκι για το πότε θα αρχίσουν να ισχύουν οι κανόνες.
