Τις σοβαρές επιπτώσεις των δασικών πυρκαγιών τόσο στο περιβάλλον όσο και στη δημόσια υγεία ανέδειξε ο καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Δημοσθένης Σαρηγιάννης, μιλώντας στο ΕΡΤNews και την εκπομπή «Συνδέσεις».
Όπως ανέφερε, οι επιπτώσεις είναι δραματικές τόσο για τα οικοσυστήματα όσο και για τον άνθρωπο, καθώς η απώλεια της βιωσιμότητας των οικοσυστημάτων επηρεάζει άμεσα και την ανθρώπινη ζωή.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη βιοποικιλότητα, σημειώνοντας ότι οι συνεχόμενες πυρκαγιές στα μεσογειακά οικοσυστήματα δημιουργούν σοβαρά προβλήματα ανθεκτικότητας. Εξήγησε ότι η χαλέπιος πεύκη χρειάζεται 15 έως 20 χρόνια για να δημιουργήσει μια βιώσιμη τράπεζα σπερμάτων στους κώνους της. Αν καεί νωρίτερα από αυτό το διάστημα, η φυσική αναγέννηση αποτυγχάνει και το πευκοδάσος μετατρέπεται μόνιμα σε θαμνώδη ή φρυγανική βλάστηση. Όπως είπε, το φαινόμενο αυτό παρατηρείται ήδη στην Αττική και την Πελοπόννησο.
Αναφέρθηκε επίσης στην κεφαλληνιακή ελάτη, επισημαίνοντας ότι δεν αναβλαστάνει μετά από πυρκαγιά και δεν διαθέτει στρατηγικούς κώνους, με αποτέλεσμα η απώλειά της να είναι πρακτικά μη αναστρέψιμη σε χρονικό ορίζοντα αιώνα.
Ο κ. Σαρηγιάννης τόνισε ακόμη ότι οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στα φυτά αλλά αφορούν και την πανίδα. Όπως είπε, ο κατακερματισμός των βιοτόπων απομονώνει πληθυσμούς ζώων, όπως ερπετά και ασπόνδυλα, με αποτέλεσμα να χάνεται η γενετική τους ροή. Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι μετά την πυρκαγιά στη Δαδιά το 2023 χάθηκαν σημαντικές θέσεις φωλιάσματος του μαυρόγυπα.
Αναφερόμενος στην ατμοσφαιρική ρύπανση, σημείωσε ότι οι συγκεντρώσεις των αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5 έφτασαν τα 190 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, όταν το όριο ασφαλείας είναι τα 10 μικρογραμμάρια. Όπως εξήγησε, τα σωματίδια από την καύση βιομάζας έχουν μεγαλύτερο οξειδωτικό δυναμικό σε σχέση με εκείνα που προέρχονται από την κυκλοφορία των οχημάτων, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο για προβλήματα στο αναπνευστικό σύστημα.
Παράλληλα, επισήμανε ότι στις πυρκαγιές δεν καίγεται μόνο η βλάστηση, αλλά και κατοικίες και τεχνητά υλικά, όπως μονώσεις, ελαστικά, ηλεκτρονικές συσκευές και φωτοβολταϊκά, με αποτέλεσμα να παράγονται διοξίνες, υδρογονάνθρακες και βαρέα μέταλλα.
Όπως είπε, η στάχτη που παραμένει μετά το τέλος της πυρκαγιάς μπορεί να είναι επικίνδυνη και πρέπει να απομακρύνεται με μεγάλη προσοχή, χρησιμοποιώντας μάσκα, γάντια και νερό χαμηλής πίεσης.
Τέλος, υπογράμμισε ότι οι επιπτώσεις μιας πυρκαγιάς δεν σταματούν όταν σβήσουν οι φλόγες, καθώς η έκθεση του ανθρώπου στα προϊόντα της συνεχίζεται για μήνες μέσω της επαναιώρησης της τέφρας, του νερού που μπορεί να έχει μολυνθεί και της τροφικής αλυσίδας.
