Εν αναμονή της απόφασης της Fed βρίσκονται οικονομικοί αναλυτές, επιχειρήσεις και δανειολήπτες στις ΗΠΑ, καθώς η Ομοσπονδιακή Τράπεζα καλείται να αποφασίσει αν θα διατηρήσει σταθερά ή θα μεταβάλει τα επιτόκια του δολαρίου. Η συνεδρίαση πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονων πληθωριστικών πιέσεων, αυξημένων αποδόσεων στα ομόλογα και υψηλού κόστους χρηματοδότησης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των μεγαλύτερων διεθνών πρακτορείων, η Fed αναμένεται σήμερα, 28 Οκτωβρίου 2026, να διατηρήσει το βασικό επιτόκιο στο εύρος 3,75%-4,00%, μετά τη μετριοπαθή αύξηση του Σεπτεμβρίου. Ωστόσο, η σημερινή απόφαση δεν αποτελεί παρά μόνο το πρώτο μέρος της εξίσωσης. Το κρίσιμο ερώτημα για τις αγορές είναι αν η κεντρική τράπεζα θα ανοίξει τον δρόμο για νέα αύξηση των επιτοκίων μέχρι το τέλος του έτους.
Η Fed και τα επιτόκια του δολαρίου στο επίκεντρο των αγορών
Οι διεθνείς αγορές έχουν ήδη προεξοφλήσει σε μεγάλο βαθμό τη διατήρηση των επιτοκίων στα σημερινά επίπεδα. Παράλληλα, όμως, ενισχύονται οι εκτιμήσεις ότι η Fed ενδέχεται να προχωρήσει σε νέα αύξηση στη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου, εφόσον τα στοιχεία για τον πληθωρισμό εξακολουθήσουν να προκαλούν ανησυχία.
Η στάση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας θα εξαρτηθεί κυρίως από την πορεία των τιμών, την ανθεκτικότητα της αμερικανικής οικονομίας και τις συνθήκες στην αγορά εργασίας. Παρότι η νομισματική πολιτική έχει ήδη γίνει αυστηρότερη, οι πληθωριστικές πιέσεις δεν έχουν υποχωρήσει με τον ρυθμό που θα επιθυμούσαν οι αξιωματούχοι της Fed.
Για τις αγορές, επομένως, ιδιαίτερη σημασία δεν θα έχει μόνο το ύψος του βασικού επιτοκίου, αλλά και το μήνυμα που θα συνοδεύσει την απόφαση. Οποιαδήποτε ένδειξη ότι η Fed εξετάζει νέα παρέμβαση τους επόμενους μήνες μπορεί να προκαλέσει σημαντικές μεταβολές στις αποδόσεις των ομολόγων, στην ισοτιμία του δολαρίου και στις τιμές των μετοχών.
Νέα ανησυχία από την ενέργεια και τις τιμές παραγωγού
Ο προβληματισμός στις διεθνείς αγορές εντείνεται από τις νέες αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος. Η τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ εκτινάχθηκε κατά 9,1% μέσα σε έναν μήνα, ενώ ο δείκτης ενέργειας συνολικά σημείωσε άνοδο 5,2%. Η εξέλιξη αυτή αυξάνει το κόστος μετακίνησης και παραγωγής, επηρεάζοντας άμεσα τόσο τους καταναλωτές όσο και τις επιχειρήσεις.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στις τιμές παραγωγού. Ο δείκτης PPI αυξήθηκε κατά 1,3% τον Σεπτέμβριο και κατά 6,3% σε ετήσια βάση, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ετήσια άνοδο από τον Δεκέμβριο του 2022, σύμφωνα με τα στοιχεία του Bureau of Labor Statistics.
Η άνοδος των τιμών παραγωγού θεωρείται σημαντική ένδειξη για την πορεία του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες. Όταν αυξάνεται το κόστος των πρώτων υλών, της ενέργειας και των ενδιάμεσων προϊόντων, οι επιχειρήσεις συχνά μετακυλίουν μέρος της επιβάρυνσης στις τελικές τιμές. Αυτό μπορεί να διατηρήσει τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα και να περιορίσει τα περιθώρια ελιγμών της Fed.
Υψηλές αποδόσεις ομολόγων και ακριβότερος δανεισμός
Ο κίνδυνος από μια νέα αύξηση των επιτοκίων του δολαρίου συνδέεται άμεσα με την ήδη αυξημένη επιβάρυνση της αμερικανικής οικονομίας. Τα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν υψηλότερες δόσεις σε στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια, ενώ οι επιχειρήσεις καλούνται να χρηματοδοτήσουν τις επενδύσεις και τις λειτουργικές τους ανάγκες με αυξημένο κόστος.
Την ίδια στιγμή, οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου κινείται γύρω στο 5%, γεγονός που από μόνο του εντείνει τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες και λειτουργεί σαν πρόσθετη μορφή νομισματικής σύσφιγξης.
Ακόμη και αν η Fed αποφασίσει να μην αυξήσει άμεσα το βασικό επιτόκιο, οι υψηλές αποδόσεις των ομολόγων μπορούν να περιορίσουν τη ζήτηση στην οικονομία. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα σύνθετο δίλημμα: από τη μία πλευρά, η κεντρική τράπεζα πρέπει να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό και, από την άλλη, οφείλει να αποφύγει την υπερβολική επιβάρυνση της οικονομικής δραστηριότητας.
Το δύσκολο δίλημμα της κεντρικής τράπεζας
Η Fed βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια ιδιαίτερα δύσκολη ισορροπία. Μια νέα αύξηση των επιτοκίων θα μπορούσε να ενισχύσει την προσπάθεια περιορισμού του πληθωρισμού, αλλά ταυτόχρονα θα επιβάρυνε περαιτέρω την αγορά ακινήτων, την κατανάλωση και τις επιχειρηματικές επενδύσεις.
Αντίθετα, η διατήρηση των επιτοκίων στα σημερινά επίπεδα θα έδινε χρόνο στην οικονομία να απορροφήσει τις προηγούμενες αυξήσεις. Ωστόσο, θα μπορούσε να θεωρηθεί ανεπαρκής αντίδραση απέναντι στις νέες πληθωριστικές πιέσεις, ειδικά αν οι τιμές ενέργειας και παραγωγού συνεχίσουν να αυξάνονται.
Η σημερινή απόφαση της Fed για τα επιτόκια του δολαρίου αναμένεται, επομένως, να αποτελέσει βασικό οδηγό για τις αγορές μέχρι το τέλος του έτους. Το ενδιαφέρον θα στραφεί κυρίως στις δηλώσεις των αξιωματούχων και στις ενδείξεις για την επόμενη συνεδρίαση. Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι μόνο τι θα αποφασίσει η Fed σήμερα, αλλά αν θα χρειαστεί να προχωρήσει σε νέα αύξηση τον Δεκέμβριο για να ανακόψει τον πληθωρισμό, χωρίς να προκαλέσει μεγαλύτερη πίεση στην αμερικανική οικονομία.
