Οι ιδιοκτήτες ακινήτων αποκτούν τη δυνατότητα να διορθώσουν λάθη και παραλείψεις στις δηλώσεις Ε9 χωρίς να επιβαρυνθούν με αναδρομικό ΕΝΦΙΑ, τόκους ή πρόστιμα. Η ρύθμιση αφορά στοιχεία της ακίνητης περιουσίας που δηλώθηκαν λανθασμένα ή δεν δηλώθηκαν καθόλου και καλύπτει την περίοδο από το 2014 έως και το 2026.
Στόχος της νέας διαδικασίας είναι να καταγραφεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η ακίνητη περιουσία κάθε φορολογουμένου στο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, γνωστό ως ΜΙΔΑ. Η λειτουργία του Μητρώου αναμένεται να προσφέρει στους πολίτες μια ενιαία και πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τα ακίνητά τους, επιτρέποντάς τους να εντοπίσουν και να διορθώσουν ανακρίβειες που ενδέχεται να δημιουργήσουν φορολογικές εκκρεμότητες στο μέλλον.
Τροποποιήσεις στο Ε9 χωρίς αναδρομικό ΕΝΦΙΑ
Με βάση το άρθρο 51 του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι φορολογούμενοι θα μπορούν, μετά την ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ, να εισέρχονται στην ψηφιακή πλατφόρμα και να ελέγχουν τον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνεται η ακίνητη περιουσία τους.
Εφόσον εντοπίσουν λάθη ή παραλείψεις, θα έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 για τα έτη από το 2014 έως και το 2026. Το σημαντικότερο στοιχείο της ρύθμισης είναι ότι, για τις δηλώσεις από τις οποίες προκύπτει επιπλέον φόρος, δεν θα επιβάλλεται ο αναδρομικός ΕΝΦΙΑ που θα προέκυπτε κανονικά για κάθε προηγούμενο έτος.
Παράλληλα, δεν θα καταλογίζονται τόκοι λόγω εκπρόθεσμης καταβολής του φόρου, ενώ οι ιδιοκτήτες δεν θα επιβαρύνονται με τα προβλεπόμενα πρόστιμα για την εκπρόθεσμη διόρθωση των στοιχείων τους. Με αυτόν τον τρόπο, δίνεται μια ευκαιρία συμμόρφωσης σε όσους είχαν δηλώσει ελλιπή ή λανθασμένα δεδομένα, χωρίς να αντιμετωπίσουν δυσανάλογη οικονομική επιβάρυνση.
Η ρύθμιση μπορεί να αφορά, μεταξύ άλλων, περιπτώσεις στις οποίες έχουν δηλωθεί:
– Λανθασμένα τετραγωνικά μέτρα.
– Μικρότερη ή μεγαλύτερη επιφάνεια ακινήτου.
– Εσφαλμένο ποσοστό συνιδιοκτησίας.
– Λανθασμένο είδος εμπράγματου δικαιώματος.
– Εσφαλμένο έτος κατασκευής ή όροφος.
– Ελλιπή στοιχεία για οικόπεδα και αγροτεμάχια.
– Παραλείψεις ακινήτων που θα έπρεπε να περιλαμβάνονται στο Ε9.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η διόρθωση μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της φορολογητέας περιουσίας. Κανονικά, μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να προκαλέσει επανυπολογισμό του ΕΝΦΙΑ για προηγούμενα έτη, μαζί με τόκους και πρόστιμα. Η συγκεκριμένη ρύθμιση, όμως, αποσκοπεί στο να διευκολύνει την ορθή δήλωση των ακινήτων χωρίς τις συγκεκριμένες επιβαρύνσεις.
Ποια είναι η προθεσμία για τις διορθώσεις
Η προθεσμία για την υποβολή των διορθώσεων θα εκτείνεται έως το τέλος του τέταρτου μήνα από την έναρξη λειτουργίας του ΜΙΔΑ. Εφόσον το Μητρώο ενεργοποιηθεί τον Δεκέμβριο, η προθεσμία αναμένεται να ολοκληρωθεί στο τέλος Απριλίου 2027.
Ωστόσο, προβλέπεται η δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας με απόφαση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ύστερα από εισήγηση του διοικητή της ΑΑΔΕ. Η παράταση δεν συνεπάγεται επιστροφή χρημάτων ούτε τροποποιεί τους κανόνες που ισχύουν για δηλώσεις οι οποίες οδηγούν σε μείωση του φόρου.
Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει, επομένως, να παρακολουθούν τις ανακοινώσεις της ΑΑΔΕ και να μην αφήσουν τη διαδικασία για την τελευταία στιγμή. Ιδιαίτερα όσοι διαθέτουν ακίνητα με σύνθετο ιδιοκτησιακό καθεστώς ή περιουσία σε περισσότερες περιοχές ενδέχεται να χρειαστούν χρόνο για τη συγκέντρωση των απαραίτητων δικαιολογητικών.
Τι θα εμφανίζεται στο ΜΙΔΑ
Με την ενεργοποίηση του Μητρώου, οι φορολογούμενοι θα μπορούν να βλέπουν συγκεντρωμένα στοιχεία για την ακίνητη περιουσία τους. Η πλατφόρμα αναμένεται να περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με:
– Την ταυτότητα κάθε ακινήτου.
– Την επιφάνεια και τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά.
– Το ποσοστό και το είδος του δικαιώματος.
– Τη θέση και την περιγραφή του ακινήτου.
– Τη χρήση του ακινήτου, όπως ιδιοκατοίκηση, μίσθωση ή δωρεάν παραχώρηση.
Οι πολίτες θα καλούνται να ελέγξουν την ορθότητα των στοιχείων και να επιβεβαιώσουν ότι η εικόνα που εμφανίζεται στην πλατφόρμα ανταποκρίνεται στην πραγματική περιουσιακή τους κατάσταση. Εάν διαπιστωθούν αποκλίσεις, θα πρέπει να υποβληθούν οι απαραίτητες τροποποιήσεις στο Ε9.
Για παράδειγμα, εάν ένα ακίνητο εμφανίζεται με επιφάνεια 80 τετραγωνικών μέτρων, ενώ στην πραγματικότητα είναι 100 τετραγωνικά μέτρα, ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να διορθώσει το στοιχείο χωρίς να του καταλογιστεί ο πρόσθετος ΕΝΦΙΑ των προηγούμενων ετών, μαζί με πρόστιμα και τόκους, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι όροι της ρύθμισης.
Τι ισχύει όταν προκύπτει μείωση του φόρου
Η ρύθμιση αφορά κυρίως τις χρεωστικές δηλώσεις, δηλαδή εκείνες από τις οποίες προκύπτει πρόσθετος φόρος. Δεν προβλέπει αυτόματη επιστροφή χρημάτων για περιπτώσεις στις οποίες ο φορολογούμενος είχε καταβάλει μεγαλύτερο ΕΝΦΙΑ εξαιτίας λανθασμένων στοιχείων στο Ε9.
Για δηλώσεις που οδηγούν σε μείωση του ΕΝΦΙΑ ή σε επιστροφή φόρου εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι γενικοί κανόνες της φορολογικής νομοθεσίας. Αυτό σημαίνει ότι ισχύουν οι προβλεπόμενες προθεσμίες, οι κανόνες παραγραφής και οι ειδικές διαδικασίες για την αναγνώριση και την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
Οι φορολογούμενοι που θεωρούν ότι έχουν πληρώσει μεγαλύτερο φόρο θα πρέπει να εξετάσουν ξεχωριστά την υπόθεσή τους και, όπου απαιτείται, να απευθυνθούν σε λογιστή ή φοροτεχνικό.
Προβλήματα και εκκρεμότητες στην εφαρμογή
Παρά τα οφέλη της ρύθμισης, η λειτουργία του ΜΙΔΑ συνοδεύεται από ορισμένες προκλήσεις. Οι επανειλημμένες καθυστερήσεις στην ενεργοποίηση του συστήματος δημιουργούν αβεβαιότητα σχετικά με το ακριβές χρονοδιάγραμμα. Παράλληλα, η αξιόπιστη εικόνα κάθε ακινήτου προϋποθέτει την ορθή διασύνδεση και αντιστοίχιση δεδομένων από διαφορετικά ηλεκτρονικά μητρώα.
Ιδιαίτερες δυσκολίες αναμένεται να προκύψουν στα αγροτεμάχια, όπου συχνά δεν είναι σαφή τα όρια των ιδιοκτησιών, υπάρχουν παλαιοί τίτλοι ή αμφισβητούνται δικαιώματα κυριότητας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απλή ηλεκτρονική διόρθωση μπορεί να μην επαρκεί και ενδέχεται να απαιτηθούν πρόσθετα έγγραφα ή συμβουλές ειδικού.
Σε κάθε περίπτωση, οι τροποποιήσεις στο Ε9 προσφέρουν στους ιδιοκτήτες μια σημαντική ευκαιρία να τακτοποιήσουν την περιουσιακή τους εικόνα. Μετά την ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ, ο έλεγχος των στοιχείων και η έγκαιρη υποβολή διορθώσεων μπορούν να περιορίσουν μελλοντικές φορολογικές εκκρεμότητες και να διασφαλίσουν ότι τα ακίνητα καταγράφονται με ακρίβεια, χωρίς αναδρομικό ΕΝΦΙΑ και πρόστιμα όπου προβλέπεται από τη ρύθμιση.
