Στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews μίλησε ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου, θέτοντας στο επίκεντρο τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, τις τελευταίες εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά, το δικαίωμα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, αλλά και το αυξημένο ενεργειακό κόστος ενόψει του χειμώνα.
Η επίσκεψη της Ρούμπιο στην Αθήνα και ο στρατηγικός διάλογος Ελλάδας – ΗΠΑ
Αναφερόμενος στην επικείμενη επίσκεψη της αμερικανικής πλευράς και του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, ο κ. Χατζηβασιλείου τη χαρακτήρισε «σημαντική», επισημαίνοντας ότι αποτελεί ευκαιρία για την περαιτέρω εμβάθυνση των σχέσεων Ελλάδας και ΗΠΑ.
«Πέρα από το γεγονός ότι θα επιβεβαιώσει για άλλη μια φορά την πολύ στενή και καλή σχέση που συνδέει την Αθήνα με την Ουάσινγκτον, έρχεται η ώρα για τον νέο γύρο στον στρατηγικό διάλογο ανάμεσα στις δύο χώρες», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, η ατζέντα των συζητήσεων είναι ευρεία, καθώς «τα θέματα τα οποία μας ενώνουν είναι πολλά». Στο επίκεντρο, σύμφωνα με τον υφυπουργό, βρίσκονται ζητήματα ασφάλειας, σταθερότητας και ειρήνης στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και η ασφαλής ναυσιπλοΐα.
«Μιλάμε μαζί για ασφάλεια, για σταθερότητα, για ειρήνη. Μιλάμε για ασφαλή ναυσιπλοΐα που για την Ελλάδα, όπως αντιλαμβάνεστε, είναι υψηλής προτεραιότητας ζήτημα», σημείωσε.
Ο ίδιος έκανε λόγο για «συνταύτιση συμφερόντων» Ελλάδας και ΗΠΑ σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων στην περιοχή, χαρακτηρίζοντας την αμερικανική παρουσία στην Αθήνα «μόνο θετική».
«Η Ελλάδα ενημερώνει τους εταίρους και συμμάχους της»
Στο ερώτημα εάν οι τελευταίες εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις θα αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης με την αμερικανική πλευρά, ο κ. Χατζηβασιλείου υπογράμμισε ότι η Αθήνα βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τους εταίρους και συμμάχους της.
Έφερε ως παράδειγμα την αντίδραση της Αθήνας στις τουρκικές ανακοινώσεις για θαλάσσια πάρκα, λέγοντας ότι ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης «συνομίλησε με όλους τους εταίρους και συμμάχους μας και τους ενημέρωσε τι ακριβώς συμβαίνει», τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ.
«Πάνω στο τραπέζι είναι η συζήτηση και η ενημέρωση που κάνει η Αθήνα σε φίλους και συμμάχους για κάθε τι που συμβαίνει στην περιοχή και προκαλεί εν δυνάμει αστάθεια», ανέφερε.
«Η Τουρκία απαντά σε νόμιμες ελληνικές πρωτοβουλίες με τρόπο παράνομο»
Ο υφυπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε εκτενώς στις τουρκικές αντιδράσεις, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα απαντά στις ελληνικές πρωτοβουλίες με ενέργειες που, κατά την ελληνική κυβέρνηση, δεν συνάδουν με το διεθνές δίκαιο.
«Η Τουρκία έρχεται δυστυχώς και απαντά σε νόμιμες ελληνικές πρωτοβουλίες με τρόπο παράνομο και πέρα ως πέρα αίολο», είπε χαρακτηριστικά.
Όπως υποστήριξε, ο ελληνικός θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός έγινε «με βάση το διεθνές δίκαιο», ενώ η Ελλάδα προχώρησε και στη δημιουργία εθνικών θαλάσσιων πάρκων «εντός αιγιαλίτιδας ζώνης, όπως ορίζει το δίκαιο».
Αντίθετα, αναφερόμενος στις τουρκικές κινήσεις, τόνισε: «Δεν μπορείς να χαράξεις εθνικά θαλάσσια πάρκα σε διεθνή ύδατα».
Και πρόσθεσε: «Κατά το διεθνές δίκαιο, ο οποιοσδήποτε καθορισμός καθεστώτος σε διεθνή ύδατα πρέπει να έρθει μόνον ύστερα από συμφωνίες μεταξύ των γειτονικών παράκτιων χωρών».
Κατά τον κ. Χατζηβασιλείου, «η Τουρκία ουσιαστικά αυτή τη στιγμή παρανομεί για άλλη μια φορά, διότι προβάλλει εθνικά θαλάσσια πάρκα που μόνον εθνικά δεν είναι».
«Να είμαστε ψύχραιμοι» – Τι είπε για το ενδεχόμενο νέας κρίσης
Ερωτηθείς για την ελληνική απάντηση στην τουρκική ρητορική και στις δηλώσεις περί ετοιμότητας για πόλεμο, ο υφυπουργός ζήτησε ψυχραιμία.
«Εγώ θα έλεγα να είμαστε ψύχραιμοι. Δεν εκτιμώ ότι στην περιοχή κανένας επιθυμεί να δημιουργηθεί μια νέα κρίση. Ούτε η Τουρκία», δήλωσε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα θα συνεχίσει να κινείται στη βάση δύο αρχών: του διεθνούς δικαίου και της καλής γειτονίας.
«Εμείς δεν συμπεριφερόμαστε εδώ στην περιοχή ως, ας πούμε, νταήδες, για να το πω εντός εισαγωγικών. Είμαστε μια δύναμη δικαίου, μια δύναμη σταθερότητας και προχωρούμε στη θωράκιση των εθνικών μας συμφερόντων και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων με τρόπο όπως προβλέπει το διεθνές δίκαιο», ανέφερε.
«Αναφαίρετο δικαίωμα» τα 12 ναυτικά μίλια
Σε ερώτηση για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια, ο κ. Χατζηβασιλείου επανέλαβε τη θέση της κυβέρνησης ότι πρόκειται για δικαίωμα της Ελλάδας.
«12 ναυτικά μίλια που αποτελούν ένα αναφαίρετο δικαίωμα της Ελληνικής Δημοκρατίας», είπε, διευκρινίζοντας ότι η κυβέρνηση θα αποφασίσει πότε θα το ασκήσει.
«Η κυβέρνηση θα το ασκήσει όταν θεωρήσει ότι είναι εθνικά σκόπιμο και ωφέλιμο», σημείωσε.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τέτοιες αποφάσεις δεν προαναγγέλλονται: «Η άποψή μου είναι ότι αυτές οι αποφάσεις δεν προαναγγέλλονται».
Κατέληξε, πάντως, επαναλαμβάνοντας ότι «το δικαίωμά μας για επέκταση έως 12 μίλια οπουδήποτε στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο παραμένει αναφαίρετο δικαίωμα, το οποίο θα ασκηθεί εάν η χώρα το κρίνει εθνικά σκόπιμο».
Στο επίκεντρο και το ενεργειακό κόστος
Ο υφυπουργός Εξωτερικών ρωτήθηκε και για την ανησυχία των πολιτών, ιδιαίτερα στην περιφέρεια και στη Βόρεια Ελλάδα, ενόψει του χειμώνα και της επιβάρυνσης από το κόστος θέρμανσης και ενέργειας.
Ο κ. Χατζηβασιλείου αναγνώρισε ότι πρόκειται για ζήτημα που απασχολεί την κυβέρνηση, αποδίδοντας τις αυξήσεις κυρίως στις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις.
«Είναι γεγονός ότι το πρόβλημα αυτό απασχολεί την κυβέρνηση σταθερά το τελευταίο διάστημα», είπε, σημειώνοντας ότι «οι παράγοντες είναι εξωγενείς» και ότι «δυστυχώς οι διεθνείς εξελίξεις γεωπολιτικά είναι εκείνες που προκαλούν άνοδο στις τιμές των ενεργειακών πόρων».
Παράλληλα, προανήγγειλε την εξέταση νέων μέτρων στήριξης.
«Επόμενος στόχος μας είναι να εξετάσουμε νέα μέτρα για να στηριχθεί η ελληνική κοινωνία», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση προετοιμάζει συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Ελληνική πρωτοβουλία στην ΕΕ για τις ενεργειακές τιμές
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος. Όπως είπε, η Ελλάδα θα θέσει το θέμα στην επόμενη Σύνοδο της ΕΕ στις Βρυξέλλες, στις 15 και 16 Οκτωβρίου.
«Η Ελλάδα θα θέσει μετ’ επιτάσεως την ανάγκη να πάρουμε κοινή ευρωπαϊκή στάση απέναντι στις ενεργειακές τιμές, να συζητήσουμε για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και να δούμε πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε κοινούς μηχανισμούς και κοινά εργαλεία που θα συγκρατούν τις ενεργειακές τιμές», ανέφερε.
Ο κ. Χατζηβασιλείου υπενθύμισε, μάλιστα, την ελληνική πρωτοβουλία κατά την ενεργειακή κρίση που ακολούθησε την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, λέγοντας ότι τότε η Αθήνα είχε ζητήσει «να μπει πλαφόν και να μπει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο στις τιμές φυσικού αερίου».
«Θα επιχειρήσουμε λοιπόν και τώρα να κάνουμε το ίδιο», είπε.
Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι η σχετική ευρωπαϊκή συζήτηση δεν θα είναι εύκολη, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το πετρέλαιο. «Η ελληνική κυβέρνηση και ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι διατεθειμένοι να ξεκινήσουν την κουβέντα αυτή με επιχειρήματα, με τεκμηριωμένες θέσεις, προσπαθώντας να εξασφαλίσουμε τη μεγαλύτερη δυνατή στήριξη εταίρων μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον επόμενο μήνα», κατέληξε.
