Οι θερινές εκπτώσεις δεν έφεραν το αναμενόμενο «οξυγόνο» στην αγορά, με το 57,5% των επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου να καταγράφει χαμηλότερες πωλήσεις σε σχέση με πέρυσι και μόλις το 10,8% να δηλώνει υψηλότερο τζίρο, σύμφωνα με την πανελλαδική έρευνα του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ.
Αν και το 30,7% κινήθηκε στα ίδια επίπεδα με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, η συνολική εικόνα προστίθεται σε ένα ήδη ήπιο πρώτο εξάμηνο και αναδεικνύει τις έντονες πιέσεις που δέχεται η αγορά. Παρά τις πιο χαμηλές τιμές, οι καταναλωτές φαίνεται πως ιεραρχούν το διαθέσιμο εισόδημα στα απολύτως απαραίτητα, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα κατηγορίες προϊόντων που παραδοσιακά «κινούνται» στις εκπτώσεις.
Τι έδειξε η έρευνα για τις θερινές εκπτώσεις
Η έρευνα της ΕΣΕΕ καταγράφει ξεκάθαρη υποχώρηση της ζήτησης κατά τις θερινές εκπτώσεις. Περισσότερες από μία στις δύο επιχειρήσεις είδαν τζίρο χαμηλότερο από πέρυσι, ενώ μόνο μία στις δέκα σημείωσε αύξηση. Η τάση αυτή συνοδεύεται από αισθητά περιορισμένη ικανοποίηση: το 47,2% των επιχειρήσεων δηλώνει λίγο έως καθόλου ικανοποιημένο από τις επιδόσεις, το 42% εμφανίζεται μέτρια ικανοποιημένο και μόλις το 10,9% δηλώνει πολύ ή πάρα πολύ ικανοποιημένο.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το 37,7% των επιχειρηματιών σκοπεύει να διατηρήσει χαμηλές τιμές και προσφορές και μετά το επίσημο τέλος των εκπτώσεων, παρά τους περιορισμούς του θεσμικού πλαισίου. Πρόκειται για κίνηση άμυνας απέναντι σε μια υποτονική ζήτηση που δεν ανταποκρίθηκε όπως αναμενόταν στις μειώσεις τιμών.
Χαμηλός τζίρος και περιορισμένη κίνηση στις θερινές εκπτώσεις
Παρότι οι επιχειρήσεις προχώρησαν σε γενναίες μειώσεις τιμών, η επισκεψιμότητα στα καταστήματα παρέμεινε αποδυναμωμένη. Το 43,9% ανέφερε χαμηλότερη κίνηση σε σχέση με πέρυσι, το 42,5% κινήθηκε στα ίδια επίπεδα και μόλις το 12,3% είδε άνοδο. Μόνο το 16% των επιχειρηματιών δήλωσε πολύ ικανοποιημένο από την κίνηση στα φυσικά καταστήματα.
Στο ηλεκτρονικό εμπόριο, η εικόνα δεν ήταν ενθαρρυντική: στο 75% των επιχειρήσεων που διαθέτουν site ή e-shop, οι online πωλήσεις υπολείπονταν των πωλήσεων των φυσικών καταστημάτων. Η κατανεμημένη καταναλωτική δαπάνη και η προτεραιοποίηση των αναγκαίων ειδών φαίνεται να διαμόρφωσαν ένα περιβάλλον συγκρατημένης ζήτησης σε όλα τα κανάλια.
Εκπτώσεις άνω του 30% χωρίς ανάλογο αποτέλεσμα
Πάνω από τις μισές επιχειρήσεις (57,6%) υιοθέτησαν εκπτώσεις μεγαλύτερες του 30%. Το μεγαλύτερο μερίδιο, 34%, κινήθηκε μεταξύ 31%-40%, ενώ το 28,8% διαμόρφωσε εκπτώσεις 21%-30%. Παρ’ όλα αυτά, η στρατηγική των βαθιών μειώσεων δεν μετέφρασε αυτόματα σε αυξημένες πωλήσεις.
Στο χρονικό σκέλος, ο Ιούλιος ανέδειξε την υψηλότερη αγοραστική κίνηση για το 44,3% των επιχειρήσεων. Το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου ακολούθησε με 20,3%, ενώ το 31,1% δεν διέκρινε σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις επιμέρους περιόδους των θερινών εκπτώσεων. Ενδεικτικό της ήπιας δυναμικής είναι ότι, από όσες επιχειρήσεις κατέγραψαν πτώση πωλήσεων, το 53,3% είδε μείωση έως 10%· αντίστοιχα, από όσες δήλωσαν άνοδο, το 52,2% περιορίστηκε σε αύξηση έως 10%.
Σε επίπεδο πολιτικής τιμολόγησης, το 66% διατήρησε παρόμοια ποσοστά εκπτώσεων με την περσινή περίοδο, ενώ το 26,4% προχώρησε σε ακόμη μεγαλύτερες μειώσεις. Όσον αφορά το εύρος των προϊόντων, το 41,5% των επιχειρήσεων εφάρμοσε εκπτώσεις σε όλο το κατάστημα, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει τη ζήτηση οριζόντια.
Θερινές εκπτώσεις και συμπεριφορά καταναλωτών
Η έρευνα σκιαγραφεί έναν καταναλωτή που κινείται προσεκτικά, με σαφή προτεραιότητα στις βασικές ανάγκες. Οι χαμηλότερες τιμές των θερινών εκπτώσεων δεν στάθηκαν αρκετές για να αντισταθμίσουν την πίεση στα πορτοφόλια, με αποτέλεσμα τα μη απολύτως αναγκαία αγαθά να υποαποδίδουν. Η συμπεριφορά αυτή αντανακλάται και στις κλαδικές διαφοροποιήσεις.
Κλάδοι με μεγαλύτερη πίεση
Οι ισχυρότερες πιέσεις καταγράφονται στα επιμορφωτικά, ψυχαγωγικά και αθλητικά είδη, όπου η δαπάνη μπορεί να αναβληθεί ευκολότερα.
Ακολουθούν οι κλάδοι της ένδυσης και της υπόδησης, οι οποίοι παραδοσιακά επωφελούνται από τις θερινές εκπτώσεις αλλά φέτος βρέθηκαν αντιμέτωποι με διστακτικό κοινό και αυξημένο λειτουργικό κόστος.
Ακρίβεια, ενέργεια και λειτουργικό κόστος στο προσκήνιο
Οι επιχειρηματίες αξιολογούν ως σημαντικότερα εμπόδια την ακρίβεια, το μειωμένο διαθέσιμο εισόδημα, την άνοδο του λειτουργικού κόστους και τις αυξήσεις στις τιμές των προμηθευτών. Για το 81,2% των επιχειρήσεων, το λειτουργικό κόστος έχει αυξηθεί έως 20% από τις αρχές του έτους, κυρίως λόγω ενέργειας.
Παράλληλα, το 57,6% εκτιμά ότι τα πρόσφατα μέτρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις πλατφόρμες Temu και Shein δεν θα περιορίσουν καθόλου ή θα περιορίσουν ελάχιστα τις πωλήσεις τους, γεγονός που υποδηλώνει πως ο εγχώριος ανταγωνισμός με διεθνείς παίκτες παραμένει μια σταθερή πρόκληση.
Προσδοκίες για μέτρα ελάφρυνσης και σήμα κινδύνου
Η χαμηλή απόδοση των θερινών εκπτώσεων εντείνει τον προβληματισμό για τη βιωσιμότητα χιλιάδων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Πολλές στρέφουν το βλέμμα στα μέτρα ελάφρυνσης που αναμένεται να ανακοινωθούν στη ΔΕΘ, ελπίζοντας σε παρεμβάσεις στο ενεργειακό κόστος και στο φορολογικό και ασφαλιστικό βάρος.
Όπως τόνισε ο Διοικητικός Διευθυντής του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, Χαράλαμπος Αράχωβας, απαιτούνται άμεσες κινήσεις για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων, των θέσεων εργασίας και της κοινωνικής συνοχής. «Το εμπόριο και η επιχειρηματικότητα δεν ζητούν μέτρα στήριξης για την περαιτέρω επέκτασή τους αλλά για την ίδια τους την επιβίωση», υπογράμμισε.
