Σαρανταετίες εκμετάλλευσης των πηγών πετρελαίου στο νότιο Δέλτα του ποταμού Νίγηρα στη Νιγηρία έχουν αφήσει σοβαρές πληγές στο περιβάλλον. Οι εκτενείς πετρελαιοκηλίδες έχουν αλλοιώσει την περιοχή, με τους παρακείμενους υγροτόπους να καλύπτονται από μολυσμένα ιζήματα.
Η βρετανική πολυεθνική Shell, παρά την επίγνωση των συνεπειών των δραστηριοτήτων της, διατηρούσε έναν μακρύ πετρελαιαγωγό στην περιοχή, γνωρίζοντας ότι προκαλούσε σοβαρή ρύπανση και παρέβαινε τους εσωτερικούς της κανονισμούς, όπως αποκαλύπτουν εσωτερικά έγγραφα που αποκτήθηκαν από το BBC.
Η απίστευτη ατολμία της Shell
Τα έγγραφα, που περιλαμβάνουν ηλεκτρονικά μηνύματα και παρουσιάσεις, δείχνουν ότι από το 2008, υπεύθυνοι της Shell προειδοποιούσαν για τους κινδύνους που συνεπαγόταν η άντληση ακατέργαστου πετρελαίου μέσω του αγωγού Νέμπρ Κρικ.
Παρά την υπεράσπιση της εταιρείας ότι διαχειριζόταν τις συνθήκες με εξαιρετική προσοχή, τα έγγραφα αποδεικνύουν τις σημαντικές παραλείψεις και την απροθυμία να επιλυθούν τα προβλήματα.
Αυτές οι ανησυχίες για τη λειτουργία του αγωγού έγιναν ακόμη πιο επιτακτικές μετά τις παρατηρήσεις των τοπικών κοινοτήτων, οι οποίες έχουν ήδη προσφύγεις νομικά κατά της Shell. Οι κάτοικοι ζητούν ευθύνες για τουλάχιστον 100 περιπτώσεις διαρροών που προκάλεσαν εκτενή ζημία στην υγεία τους και το περιβάλλον τους μεταξύ 2011 και 2013.
Η εταιρεία αναγνωρίζει ότι η πλειονότητα της ρύπανσης προήλθε από κλοπές πετρελαίου και παράνομες διαδικασίες διύλισης, ωστόσο η κατάσταση αυτή εγείρει ηθικά ζητήματα σχετικά με την ευθύνη.
Ο αγωγός Νέμπρ Κρικ και η καταστροφή που προκάλεσε
Ο πετρελαιαγωγός Νέμπρ Κρικ, μήκους 100 χιλιομέτρων, διασχίζει τις παραποτάμιες κοινότητες της περιοχής Μπίλε, που αποτελούνται από 45 νησιά.
Από τη στιγμή που τέθηκε σε λειτουργία, ο αγωγός είχε τη δυνατότητα να μεταφέρει έως και 150,000 βαρέλια αργού ημερησίως. Όμως, συχνά υπήρξαν διαρροές, με αποτέλεσμα οι τοπικές κοινότητες να βλέπουν τις αλιευτικές τους περιοχές να μετατρέπονται σε τοξικά περιβάλλοντα.
Ο 64χρονος ψαράς Μπαλαφάμα Ογκάστους Μπρους περιγράφει πως οι εικόνες του παρελθόντος, όταν τα νερά του ποταμού ήταν γεμάτα ζωή, έχουν πλέον μετατραπεί σε εφιάλτη.
«Πριν από το 2011 ήταν μια όμορφη περιοχή», αναφέρει, προσθέτοντας ότι η κατάσταση σήμερα έχει αναγκάσει πολλούς από τους κατοίκους να αναζητήσουν άλλες πηγές εισοδήματος.
Νομική δράση και η ανάγκη ευθύνης
Οι τοπικές κοινότητες έχουν κινηθεί νομικά με την απαίτηση αποζημίωσης ύψους 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων για την αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημίας και των επιπτώσεων από τη ρύπανση. Επικαλούμενοι στοιχεία του ΟΗΕ, μέχρι σήμερα, τουλάχιστον 13 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου έχουν χυθεί στο Δέλτα του Νίγηρα, προκαλώντας σοβαρό κίνδυνο για την υγεία και την ευημερία των κατοίκων.
Κλοπές πετρελαίου και οι συνέπειές τους
Η κλοπή πετρελαίου έχει γίνει μείζον πρόβλημα στην περιοχή, με συμμορίες να παραβιάζουν τους αγωγούς και να μεταφέρουν ακατέργαστο πετρέλαιο σε παράνομα διυλιστήρια. Η κατάσταση συνθέτει έναν κύκλο καταστροφής που πλήττει καθημερινά τις κοινότητες, ενώ γεμίζει τις τσέπες των παράνομων δραστών.
Οι προειδοποιήσεις του 2008: Σημαντικές αποφάσεις από το Λονδίνο
Το 2008, ο τεχνικός αντιπρόεδρος της Shell, Μάρκους Ντρολ, εξέφρασε ανησυχίες για την ασφάλεια του αγωγού Νέμπρ Κρικ, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε εκρηκτική επίθεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρές συνέπειες. Παρά την προειδοποίηση, ανώτερα στελέχη αποφάσισαν να συνεχίσουν με τις δραστηριότητες, εκτιμώντας ότι οι χρηματοοικονομικές επιπτώσεις θα ήταν λιγότερο επικίνδυνες από την πλήρη αναστολή της παραγωγής.
Η ανικανότητα της Shell να αντιμετωπίσει τη ρύπανση και τους κινδύνους αποτυπώνει την τραγική κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει οι κοινότητες του Δέλτα του Νίγηρα. Οι δηλώσεις της Shell σύμφωνα με τις οποίες οι αποφάσεις ελήφθησαν στο Λονδίνο, υπογραμμίζουν την ανάγκη να αποδοθούν ευθύνες και να συνεργαστούν οι αρχές για την αποτροπή νέων περιστατικών.
