Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, οι ειδικοί απεσταλμένοι του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, επισκέφθηκαν αιφνιδιαστικά την Πέμπτη το Όουκ Ριτζ του Τενεσί, όπου συναντήθηκαν με κορυφαίους Αμερικανούς πυρηνικούς επιστήμονες που ενδέχεται να αναλάβουν καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή μιας μελλοντικής συμφωνίας.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση ενός μνημονίου κατανόησης, το οποίο θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για πιο εκτεταμένες διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Παρότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες σε επιμέρους ζητήματα, πηγές που συμμετέχουν στη διαμεσολάβηση χαρακτηρίζουν διαχειρίσιμα τα εναπομείναντα κενά.
«Η συνάντηση στο Όουκ Ριτζ δεν σημαίνει ότι η συμφωνία είναι δεδομένη, αλλά δείχνει ότι οι συνομιλίες έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη σοβαρότητα και ότι η αμερικανική πλευρά θέλει να είναι έτοιμη για κάθε ενδεχόμενο», ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος.
Ο ρόλος των πυρηνικών επιστημόνων
Το Όουκ Ριτζ φιλοξενεί μερικούς από τους σημαντικότερους ειδικούς των ΗΠΑ σε θέματα εμπλουτισμού ουρανίου, τεχνολογίας φυγοκέντρησης και διαχείρισης πυρηνικών υλικών. Στην περιοχή βρίσκονται το Εθνικό Εργαστήριο και το συγκρότημα πυρηνικής ασφάλειας Y-12, εγκαταστάσεις με μακρά εμπειρία σε ευαίσθητες πυρηνικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η αμερικανική κυβέρνηση έχει ήδη συγκροτήσει ομάδα περίπου 100 ειδικών, η οποία θα ενεργοποιηθεί εφόσον επιτευχθεί προκαταρκτική συμφωνία με το Ιράν. Οι συζητήσεις στο Τενεσί επικεντρώθηκαν στις τεχνικές προετοιμασίες για την εφαρμογή ενός πιθανού πλαισίου συμφωνίας.
Μέλη της ομάδας αυτής συμμετείχαν στο παρελθόν σε αποστολές ανάκτησης και διαχείρισης πυρηνικών υλικών από χώρες όπως η Λιβύη και το Καζακστάν, ενώ πρόσφατα ενεπλάκησαν και στη μεταφορά εμπλουτισμένου ουρανίου από τη Βενεζουέλα στις Ηνωμένες Πολιτείες για επεξεργασία.
Οι εκκρεμότητες μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης
Οι δύο πλευρές φέρονται να έχουν συμφωνήσει σε ένα 60ήμερο πλαίσιο που θα προβλέπει παράταση της εκεχειρίας, διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, δυνατότητα εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου και έναρξη συνομιλιών για το μέλλον του εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει η Τεχεράνη.
Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε δύο τροποποιήσεις στο προσχέδιο της συμφωνίας, ενώ η ιρανική πλευρά αναμένεται να καταθέσει τις δικές της παρατηρήσεις.
Ένα από τα βασικά σημεία διαφωνίας αφορά το χρονοδιάγραμμα διαχείρισης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου. Η Ουάσινγκτον επιθυμεί η διαδικασία να ολοκληρωθεί εντός 60 ημερών, ενώ η Τεχεράνη ζητεί προθεσμία 90 ημερών.
Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό. Οι ΗΠΑ επιμένουν ότι η αποδέσμευση των χρημάτων θα γίνει σταδιακά και μόνο μετά την εφαρμογή συγκεκριμένων δεσμεύσεων από το Ιράν, ενώ η Τεχεράνη ζητά άμεση πρόσβαση σε μέρος των κεφαλαίων.
Σχέδιο για τον έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος
Εφόσον οι συνομιλίες περάσουν στη δεύτερη φάση, οι τεχνικές ομάδες θα κληθούν να εκπονήσουν αναλυτικό σχέδιο για τη διαχείριση και απομάκρυνση πυρηνικού υλικού, τον περιορισμό του εμπλουτισμού ουρανίου και τους μηχανισμούς επαλήθευσης της συμμόρφωσης της ιρανικής πλευράς.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξοι για την πορεία των διαπραγματεύσεων, εκτιμώντας ότι λαμβάνουν θετικά μηνύματα από τους Ιρανούς συνομιλητές τους. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, θεωρούν ότι στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες σχετικά με την κατεύθυνση που θα πρέπει να ακολουθηθεί στις συνομιλίες με την Ουάσινγκτον.
Πηγή: Axios
