Στην τελική ευθεία βρίσκεται η ανάπτυξη του ελληνικού Συστήματος Μη Επανδρωμένου Αεροσκάφους (ΣμηΕΑ) UAV, «ΑΡΧΥΤΑΣ», με το πρόγραμμα να εισέρχεται στη φάση των πτητικών δοκιμών.
Στο επίκεντρο, σύμφωνα με πηγές της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας, βρίσκεται η ΕΑΒ η οποία έχει αναλάβει τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη του αεροχήματος, δημιουργώντας παράλληλα σημαντική τεχνογνωσία στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροπορικών συστημάτων.
Ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική αμυντική βιομηχανία έχει η τεχνογνωσία που αναπτύσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος, σημειώνουν οι ίδιες πηγές.
Ο «ΑΡΧΥΤΑΣ» δεν αποτελεί πρόγραμμα εισαγωγής έτοιμων εξαρτημάτων και απλής συναρμολόγησης στην Ελλάδα.
Ο σχεδιασμός του έχει πραγματοποιηθεί από την ΕΑΒ, η οποία αποκτά και ενισχύει την ικανότητα να σχεδιάζει από την αρχή, να εξελίσσει και να παράγει αυτόνομα μη επανδρωμένα αεροπορικά συστήματα.
Η δυνατότητα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς, όπως επισημαίνεται, επιτρέπει στην ΕΑΒ να προσαρμόζει μελλοντικά τα συστήματα στις επιχειρησιακές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων και στις ιδιαίτερες απαιτήσεις του ελληνικού επιχειρησιακού περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένου του Αιγαίου.
Υπό αυτή την έννοια, ο «ΑΡΧΥΤΑΣ» δεν αποτελεί μόνο ένα συγκεκριμένο προϊόν, αλλά και μια πλατφόρμα ανάπτυξης τεχνογνωσίας. Η εμπειρία που αποκτάται από τον σχεδιασμό, την κατασκευή και τις δοκιμές δημιουργεί τη βάση για την ανάπτυξη της επόμενης γενιάς συστημάτων, με προοπτική έναν ακόμη πιο εξελιγμένο «ΑΡΧΥΤΑ ΙΙ».
Η τεχνογνωσία και ο σχεδιασμός που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του προγράμματος αποτελούν, παράλληλα, παρακαταθήκη για την ΕΑΒ και την ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Ακόμη και στην περίπτωση που κατά τη διάρκεια των δοκιμών προκύψουν τεχνικές απαιτήσεις, αστοχίες ή ανάγκη επανασχεδιασμού επιμέρους υποσυστημάτων, η εμπειρία και η γνώση που θα έχει αποκτηθεί παραμένουν ως εθνικό τεχνολογικό κεφάλαιο και μπορούν να αξιοποιηθούν σε επόμενα προγράμματα.
Οι πτητικές δοκιμές
Το πρόγραμμα βρίσκεται πλέον στο στάδιο που οδηγεί στις πτητικές δοκιμές, οι οποίες θα αποτελέσουν σημαντικό ορόσημο για την αξιολόγηση του σχεδιασμού και των επιμέρους συστημάτων του «ΑΡΧΥΤΑ».
Με βάση τον υφιστάμενο προγραμματισμό, οι δοκιμές κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL) τοποθετούνται χρονικά τον Δεκέμβριο του 2026, ενώ οι δοκιμές μετάβασης από την κάθετη στην οριζόντια πτήση αναμένονται την άνοιξη του 2027, όπως υπογραμμίζουν πηγές της ΕΑΒ.
Οι ημερομηνίες αυτές αποτελούν τεχνικούς στόχους του προγράμματος και ενδέχεται να προσαρμοστούν ανάλογα με την πορεία των δοκιμών καθώς η συγκεκριμένη φάση του προγράμματος αποτελεί ένα σημαντικό στάδιο ανάπτυξης ενός νέου αεροπορικού συστήματος και είναι πιθανό να προκύψουν τεχνικά ζητήματα που θα απαιτήσουν αλλαγές ή βελτιώσεις σε επιμέρους συστήματα.
Στην περίπτωση αυτή, υπογραμμίζουν, ενδέχεται να υπάρξουν αντίστοιχες προσαρμογές στο χρονοδιάγραμμα καθώς προτεραιότητα για την ΕΑΒ παραμένει η ασφαλής ολοκλήρωση των δοκιμών όπως επίσης και η επιβεβαίωση της αξιοπιστίας και των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του συστήματος.
Τα χαρακτηριστικά του «ΑΡΧΥΤΑ»
Ο «ΑΡΧΥΤΑΣ» είναι μη επανδρωμένο αεροπορικό σύστημα κατηγορίας Class II UAS και αποτελεί το μεγαλύτερο αερόχημα που έχει σχεδιαστεί και κατασκευαστεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα.
Το μέγιστο βάρος του ανέρχεται σε περίπου 180 κιλά, ενώ προβλέπεται δυνατότητα μεταφοράς ωφέλιμου φορτίου έως 30 κιλά και αυτονομία περίπου εννέα ωρών.
Η υφιστάμενη διαμόρφωση του συστήματος αφορά κυρίως αποστολές ISR (Intelligence, Surveillance and Reconnaissance), δηλαδή συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης.
Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό αποτελεί η δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL), η οποία επιτρέπει τη λειτουργία του συστήματος χωρίς την ανάγκη συμβατικού διαδρόμου.
Η δυνατότητα αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το ελληνικό επιχειρησιακό περιβάλλον και, ειδικότερα, για την αξιοποίηση του συστήματος σε περιοχές με περιορισμένες υποδομές.
Η προοπτική ναυτικής αξιοποίησης
Παράλληλα, σημειώνουν οι ίδιες πηγές, υπάρχει προοπτική μελλοντικής προσαρμογής του «ΑΡΧΥΤΑ» για ναυτικές επιχειρήσεις.
Μέσω των απαραίτητων τεχνολογικών προσαρμογών, η λεγόμενη «navalization» θα μπορούσε να επιτρέψει στο σύστημα να επιχειρεί και από κύριες μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού.
Ταυτόχρονα, θα μπορούσε να ενισχύσει τις δυνατότητες επιτήρησης των ναυτικών μονάδων, καθώς ένα UAV αυτού του τύπου θα μπορούσε, εφόσον ολοκληρωθεί κατάλληλα με τα συστήματα επικοινωνιών και διαχείρισης μάχης των πλοίων, να λειτουργεί ως πρόσθετος αισθητήρας και να διευρύνει την τακτική εικόνα πέρα από τα όρια των οργανικών αισθητήρων μιας ναυτικής μονάδας.
Το επόμενο βήμα για την ΕΑΒ
Για την ΕΑΒ, σημαντικό επόμενο βήμα μετά την ολοκλήρωση της ανάπτυξης και των δοκιμών αποτελεί η μετάβαση από το πρωτότυπο στη βιομηχανική παραγωγή.
Η δημιουργία παραγωγικής δυνατότητας θα επιτρέψει την κατασκευή επιχειρησιακών συστημάτων σε αριθμούς που μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει την εγχώρια παραγωγική βάση στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Η επιχειρησιακή ένταξη του «ΑΡΧΥΤΑ» στις Ένοπλες Δυνάμεις, υπογραμμίζουν πηγές της ΕΑΒ, αποτελεί επίσης βασικό στόχο του προγράμματος, καθώς η αξιοποίηση του συστήματος σε πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες θα αποτελέσει το τελικό στάδιο της προσπάθειας ανάπτυξης.
Υπό αυτή την έννοια, τα βασικά κριτήρια επιτυχίας του προγράμματος είναι η ασφαλής ολοκλήρωση των πτητικών δοκιμών, η μετάβαση στη βιομηχανική παραγωγή και, τελικά, η επιχειρησιακή αξιοποίηση του συστήματος από τις Ένοπλες Δυνάμεις.
