Μετά τις κυβερνοεπιθέσεις που προκάλεσαν την καταστροφή μεγάλων ποσοτήτων τροφίμων σε ευρωπαϊκά σουπερμάρκετ, οι χάκερ στρέφουν την προσοχή τους και στις εγκαταστάσεις υγείας. Η γαλλική εταιρεία κυβερνοασφάλειας Thales αποκάλυψε ότι νοσοκομειακά συστήματα ψύξης, στα οποία φυλάσσονται εμβόλια και προϊόντα αίματος, έχουν αποτελέσει αντικείμενο ύποπτων προσπαθειών πρόσβασης. Η προειδοποίηση έρχεται λίγες ημέρες μετά την κυβερνοεπίθεση που επηρέασε τρεις εγκαταστάσεις της γαλλικής υπηρεσίας αιμοδοσίας.
Σύμφωνα με το γαλλικό τεχνολογικό ιστότοπο 01net, ο Κριστόφ Μπιανκό, επικεφαλής των υπηρεσιών κυβερνοασφάλειας της Thales, ανέφερε ότι πελάτες της εταιρείας στον χώρο της υγείας εντόπισαν απόπειρες επικοινωνίας με συνδεδεμένα συστήματα ψύξης. Οι επιτιθέμενοι φαίνεται ότι δοκίμαζαν αν οι συγκεκριμένες συσκευές ανταποκρίνονταν σε αιτήματα που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν κενά ασφαλείας.
Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι οι συγκεκριμένες απόπειρες οδήγησαν σε παραβίαση των εγκαταστάσεων ή σε μεταβολή της θερμοκρασίας τους. Ωστόσο, η Thales προειδοποιεί ότι πολλά συνδεδεμένα μηχανήματα δεν παρακολουθούνται συστηματικά από τις ομάδες κυβερνοασφάλειας, με αποτέλεσμα ενδεχόμενες απόπειρες παραβίασης να περνούν απαρατήρητες.
Στη Γαλλία, το πρώτο επιβεβαιωμένο περιστατικό στον τομέα της υγείας σημειώθηκε τη νύχτα της 1ης προς τη 2α Νοεμβρίου. Οι επιτιθέμενοι κατάφεραν να τροποποιήσουν εξ αποστάσεως τις ρυθμίσεις ψύξης σε τρεις εγκαταστάσεις του Établissement français du sang (EFS), του δημόσιου οργανισμού που διαχειρίζεται τη συλλογή και τη διάθεση προϊόντων αίματος.
Η επίθεση δεν είχε ως άμεσο στόχο τα πληροφοριακά συστήματα του EFS, αλλά εξωτερικό προμηθευτή εξοπλισμού ψύξης. Σύμφωνα με τα γαλλικά δημοσιεύματα, επρόκειτο για την εταιρεία Coolworld, η οποία επιβεβαίωσε περιστατικό κυβερνοασφάλειας σε περιορισμένο αριθμό μηχανημάτων της, συνδεδεμένο με λογισμικό τρίτου παρόχου.
Οι ψυκτικοί θάλαμοι, που λειτουργούν σε θερμοκρασίες έως και −30°C για τη συντήρηση ευαίσθητων προϊόντων, προγραμματίστηκαν να φτάσουν ακόμη και τους 110°C. Η θερμοκρασία αυτή αφορούσε τις κακόβουλες ρυθμίσεις και όχι την πραγματική θερμοκρασία που καταγράφηκε στο εσωτερικό τους.
Η παρέμβαση εντοπίστηκε χάρη στα ανεξάρτητα συστήματα παρακολούθησης και συναγερμού του οργανισμού. Το προσωπικό αποσύνδεσε τον επηρεασμένο εξοπλισμό και μετέφερε προληπτικά τις μονάδες πλάσματος σε ασφαλείς εγκαταστάσεις. Όπως επιβεβαίωσε στο RTL η αναπληρώτρια διευθύντρια του EFS, Σοφί Λε Καμ, δεν υπήρξε απώλεια προϊόντων αίματος, ενώ η αιμοδοσία και η διανομή προς τα νοσοκομεία συνεχίστηκαν κανονικά.
Από τις οικονομικές απώλειες στον κίνδυνο για την υγεία
Οι επιθέσεις στα συστήματα ψύξης είχαν ξεκινήσει να προκαλούν προβλήματα στη Γαλλία ήδη από τα μέσα Οκτωβρίου, όταν εκατοντάδες καταστήματα λιανικής αντιμετώπισαν βλάβες στους ψυκτικούς θαλάμους τους. Οι χάκερ άλλαζαν εξ αποστάσεως τις θερμοκρασίες και ενεργοποιούσαν τη λειτουργία απόψυξης, αναγκάζοντας τις επιχειρήσεις να αποσύρουν μεγάλες ποσότητες τροφίμων.
Στις 2 Νοεμβρίου ακολούθησε νέα σειρά περιστατικών σε ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων το Βέλγιο, η Σουηδία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, η Ολλανδία και η Εσθονία. Στο Βέλγιο επηρεάστηκαν καταστήματα της Delhaize, ενώ στην Ιρλανδία καταγράφηκαν απώλειες νωπών και κατεψυγμένων προϊόντων σε σουπερμάρκετ της SuperValu.
Το κοινό χαρακτηριστικό αυτών των περιστατικών είναι η δυνατότητα απομακρυσμένου ελέγχου των εγκαταστάσεων. Τα συστήματα βιομηχανικού ελέγχου επιτρέπουν στους τεχνικούς να παρακολουθούν τις θερμοκρασίες, να αλλάζουν ρυθμίσεις και να πραγματοποιούν συντήρηση μέσω Διαδικτύου. Όταν όμως η πρόσβαση δεν προστατεύεται επαρκώς, μπορεί να αξιοποιηθεί και από χάκερς.
Ήδη από τις 12 Οκτωβρίου, η γαλλική αρχή αντιμετώπισης περιστατικών κυβερνοασφάλειας CERT-FR είχε εκδώσει προειδοποίηση για παραβιάσεις συστημάτων ψύξης των κατασκευαστών Danfoss, Copeland και Dixell. Η αρχή συνέστησε να διακοπεί η απευθείας πρόσβαση των μηχανημάτων από το Διαδίκτυο, να ελεγχθούν οι ρυθμίσεις τους και να χρησιμοποιούνται προστατευμένες συνδέσεις για την απομακρυσμένη διαχείρισή τους.
Η αμερικανική οργάνωση ανταλλαγής πληροφοριών κυβερνοασφάλειας στον τομέα της υγείας Health-ISAC προειδοποίησε επίσης, στις 6 Νοεμβρίου, ότι τέτοιες επιθέσεις μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο ιατρικά προϊόντα που απαιτούν αυστηρά ελεγχόμενες θερμοκρασίες. Σύμφωνα με το NPR, κάλεσε τα νοσοκομεία να απομονώσουν τα συστήματα ψύξης από τα υπόλοιπα δίκτυά τους, να διαθέτουν ανεξάρτητους συναγερμούς θερμοκρασίας και να εκπαιδεύσουν το προσωπικό στην ανάληψη χειροκίνητου ελέγχου σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Η Thales επισημαίνει ότι παρόμοια προβλήματα ασφάλειας ενδέχεται να υπάρχουν και σε άλλες συνδεδεμένες ιατρικές συσκευές, όπως τα συστήματα αυτόματης παροχής οξυγόνου και οι αντλίες χορήγησης φαρμάκων. Η εταιρεία αναφέρει ότι έχει ήδη έρθει σε επαφή με γαλλικά νοσοκομεία για ελέγχους του εξοπλισμού τους.
Οι έρευνες για την ταυτότητα των δραστών συνεχίζονται. Δύο φιλορωσικές ομάδες χάκερ, οι NoName057(16) και Z-Pentest Alliance, έχουν αναλάβει την ευθύνη για επιθέσεις σε ευρωπαϊκά συστήματα ψύξης, χωρίς όμως να έχουν παρουσιάσει επαρκή στοιχεία που να επιβεβαιώνουν τους ισχυρισμούς τους. Παραμένει επίσης άγνωστο αν τα περιστατικά συνδέονται μεταξύ τους.
Στο μεταξύ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την ετοιμότητα των μεγάλων αλυσίδων λιανικής απέναντι σε κυβερνοεπιθέσεις. Ο επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων Κριστόφ Χάνσεν δήλωσε ότι το ζήτημα θα τεθεί στο Κολέγιο Ασφάλειας της Επιτροπής, προκειμένου να αξιολογηθούν τα σχέδια έκτακτης ανάγκης των επιχειρήσεων και η προστασία της ευρωπαϊκής αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων.
