Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις, ένα από τα πιο καθοριστικά στάδια στη ζωή των μαθητών, πλησιάζουν, με την έναρξή τους να έχει προγραμματιστεί για την επόμενη Παρασκευή.
Ο εκπαιδευτικός αναλυτής Στράτος Στρατηγάκης τονίζει ότι ο θόρυβος γύρω από αυτή την περίοδο είναι υπερβολικός και αναφέρεται σε ένα φαινόμενο που ανήκει σε «άλλη εποχή».
Το 70% των μαθητών μπορούν να σπουδάσουν αυτό που θέλουν
Σύμφωνα με τον Στρατηγάκη, η εικόνα έχει αλλάξει δραστικά – σήμερα, το 70% των μαθητών έχει την ευκαιρία να εισαχθεί στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, σε σύγκριση με μόλις το 30% στο παρελθόν. Αυτό σημαίνει ότι οι πιθανότητες επιτυχίας έχουν αυξηθεί ουσιαστικά.
Η δυνατότητα σπουδών σε διάφορες σχολές με ευρύ φάσμα βάσεων δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να επιλέξουν το αντικείμενο που πραγματικά επιθυμούν, αν και η πίεση παραμένει έντονη, ιδιαίτερα για περιζήτητες σχολές όπως οι ιατρικές και νομικές.
«Ένας μαθητής που θα γράψει πάνω από 12 μπορεί να σπουδάσει αυτό που θέλει, αρκεί να ξέρει τι θέλει», υπογραμμίζει ο εκπαιδευτικός αναλυτής. Έτσι, ο σωστός καθορισμός στόχων και ενδιαφερόντων είναι κρίσιμος προκειμένου να μην περιορίζονται οι επιλογές τους.
Ανατρέποντας τις προκαταλήψεις
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε μια διαχρονική νοοτροπία που επικεντρώνεται σε στερεότυπα επαγγελμάτων. Το τρίπτυχο «γιατρός, μηχανικός, δικηγόρος» παραμένει ισχυρό από τη δεκαετία του ’60, αγνοώντας την αξία και την οικονομική προοπτική των τεχνικών επαγγελμάτων.
Η εκτίμηση ότι οι σπουδές θα οδηγήσουν αυτομάτως σε εργασιακή αποκατάσταση, σήμερα χρειάζεται να αναθεωρηθεί, καθώς οι μαθητές καλούνται όχι μόνο να επιλέξουν σπουδές, αλλά και να αναρωτηθούν για τις πραγματικές τους επιθυμίες και τις προοπτικές τους.
Η ψυχολογική προετοιμασία
Πέρα από τις ακαδημαϊκές απαιτήσεις, η ψυχολογική προετοιμασία των υποψηφίων είναι εξίσου σημαντική. Ο Στρατηγάκης προτείνει στους μαθητές να κρατούν ισορροπία μέσω ξεκούρασης και προγραμματισμού. «Ένα κουρασμένο μυαλό δεν μπορεί να αποδώσει», προειδοποιεί, και συμβουλεύει να αποφεύγουν την υπερβολική αγωνία για τις εξετάσεις.
Ο χειρισμός της πίεσης είναι ζωτικής σημασίας και η αποφυγή συγκρίσεων μεταξύ των απαντήσεων των μαθητών μπορεί να συμβάλει στη μείωση του άγχους.
Από την πλευρά της, η ψυχολόγος Δήμητρα Κωνσταντινίδου αναδεικνύει τη σημαντική ψυχολογική πίεση που βιώνουν οι έφηβοι. Η ανάγκη να πάρουν αποφάσεις για το μέλλον τους σε τόσο νεαρή ηλικία μπορεί να λειτουργήσει αρνητικά, προσφέροντας μία «θηλιά στον λαιμό» τους.
Οι γονείς και η στήριξη
Η στάση των γονέων απέναντι στις εξετάσεις είναι επίσης κρίσιμη. Ο κ. Στρατηγάκης προτείνει στους γονείς να διατηρήσουν μια υποστηρικτική στάση και να αποφύγουν την υπερβολική πίεση.
Η υπερβολική φροντίδα μπορεί να δημιουργήσει ένα αρνητικό κλίμα γύρω από τις εξετάσεις, ενώ η κ. Κωνσταντινίδου υπογραμμίζει ότι οι μαθητές συχνά κουβαλούν τις προσδοκίες ολόκληρης της οικογένειας, εντείνοντας την πίεση να επιτύχουν.
Μια κοινή αντίληψη που ισχύει είναι ότι η επιτυχία ταυτίζεται αποκλειστικά με τις Πανελλαδικές, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση ότι η αποτυχία ισοδυναμεί με καταστροφή. Οι μαθητές πρέπει να γνωρίζουν ότι υπάρχουν πολλές εναλλακτικές διαδρομές προς την επιτυχία και η αποτυχία στο εξεταστικό σύστημα δεν είναι το τέλος του κόσμου.
Το πρόγραμμα των εξετάσεων
Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις για τους υποψηφίους των ΓΕΛ αρχίζουν στις 29 Μαΐου με τη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία, ακολουθούμενες από τα Αρχαία Ελληνικά, Μαθηματικά και Βιολογία. Η διαδικασία ολοκληρώνεται στις 8 Ιουνίου. Για τους υποψηφίους των ΕΠΑΛ, οι εξετάσεις ξεκινούν στις 30 Μαΐου και διαρκούν έως και 15 Ιουνίου.
