Ο Αύγουστος εξελίσσεται σε μήνα-κλειδί για τη στεγαστική πολιτική, καθώς πλησιάζει η ολοκλήρωση δύο από τα σημαντικότερα προγράμματα που «τρέχουν» με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση: το «Σπίτι μου ΙΙ» και το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας». Σε μια περίοδο που η στεγαστική κρίση συνεχίζει να πιέζει χιλιάδες νοικοκυριά, οι τελευταίες εβδομάδες λειτουργούν σαν αντίστροφη μέτρηση: άλλοι σπεύδουν να προλάβουν ευνοϊκούς όρους δανειοδότησης για αγορά κατοικίας και άλλοι να εξασφαλίσουν επιδότηση για την αναβάθμιση ή την επαναφορά «κλειστών» ακινήτων στην αγορά.
Η εικόνα που προκύπτει από τα μέχρι τώρα στοιχεία είναι σαφής: η ζήτηση παραμένει υψηλή, η απορρόφηση των κονδυλίων κινείται ήδη κοντά σε επίπεδα εξάντλησης και οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να κινηθούν γρήγορα, με σωστή προετοιμασία και πλήρη φάκελο.
«Σπίτι μου ΙΙ»: Πάνω από 15.000 εγκρίσεις δανείων και σχεδόν πλήρης απορρόφηση
Το «Σπίτι μου ΙΙ» καταγράφει έντονη δυναμική μέχρι και λίγο πριν τη λήξη του. Έχουν ήδη εγκριθεί πάνω από 15.000 στεγαστικά δάνεια, συνολικού ύψους που υπερβαίνει τα 1,8 δισ. ευρώ, ενώ η απορρόφηση του προϋπολογισμού κινείται κοντά στο 95%. Με απλά λόγια, το πρόγραμμα φαίνεται να οδηγείται σε πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, πιθανότατα πριν ακόμη φτάσει στην τυπική του καταληκτική ημερομηνία.
Η μεγάλη συμμετοχή επιβεβαιώνει δύο πράγματα: αφενός ότι οι όροι χρηματοδότησης θεωρήθηκαν ελκυστικοί από σημαντικό μέρος της αγοράς, αφετέρου ότι η ανάγκη για πρόσβαση σε προσιτή κατοικία παραμένει έντονη, ειδικά για όσους προσπαθούν να περάσουν από το ενοίκιο στην ιδιοκατοίκηση.
Ποιοι ωφελήθηκαν περισσότερο από το «Σπίτι μου ΙΙ»
Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν πως το πρόγραμμα «άγγιξε» κυρίως τα μεσαία εισοδήματα. Σχεδόν το 99% των δανείων κατευθύνθηκε σε νοικοκυριά με δηλωθέν ετήσιο εισόδημα έως 44.000 ευρώ. Παράλληλα, περίπου ένας στους τρεις δικαιούχους δήλωνε εισόδημα άνω των 24.000 ευρώ, ενώ μόλις ένας στους δέκα βρισκόταν κάτω από τις 12.000 ευρώ.
Το προφίλ αυτό υποδηλώνει ότι το μεγαλύτερο ενδιαφέρον προήλθε από νοικοκυριά με σχετική δυνατότητα σταθερής αποπληρωμής, δηλαδή με μηνιαίες αποδοχές που προσεγγίζουν –κατά μέσο όρο– τα επίπεδα των 2.000 έως 3.650 ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, οι αριθμοί αποτυπώνουν πως το «Σπίτι μου ΙΙ» λειτούργησε ως «γέφυρα» για όσους βρίσκονται στο μεταίχμιο: δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε αγορά κατοικίας με καθαρά εμπορικούς όρους, αλλά μπορούν να ανταποκριθούν σε ένα δάνειο όταν οι προϋποθέσεις είναι ευνοϊκότερες.
«Ανακαίνιση Κατοικίας»: Μαζική συμμετοχή, επιλέξιμα δεκάδες χιλιάδες ακίνητα
Εξίσου έντονη είναι η κινητικότητα στο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», που στοχεύει όχι μόνο στη βελτίωση του κτιριακού αποθέματος, αλλά και στην αύξηση της διαθέσιμης προσφοράς κατοικιών. Μέχρι τα τέλη Ιουλίου είχαν υποβληθεί πάνω από 150.000 αιτήσεις, ενώ περισσότερα από 77.000 ακίνητα είχαν ήδη κριθεί επιλέξιμα. Η απορρόφηση προσεγγίζει το 98% του διαθέσιμου προϋπολογισμού, στοιχείο που δείχνει ότι το ενδιαφέρον ξεπέρασε τις αρχικές εκτιμήσεις.
Ένα βασικό πλεονέκτημα του προγράμματος είναι ότι δεν περιορίζεται μόνο σε ενεργειακές παρεμβάσεις. Επιδοτεί και ένα ευρύτερο «πακέτο» εργασιών ανακαίνισης, όπως αλλαγές σε δάπεδα, ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου, βαφές και άλλες παρεμβάσεις που μπορούν να μετατρέψουν ένα παλιό ή παραμελημένο ακίνητο σε λειτουργική κατοικία.
Παράταση αποκλειστικά για τα «κλειστά» ακίνητα
Οι αιτήσεις για κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ολοκληρώθηκαν στις 31 Ιουλίου. Ωστόσο, δόθηκε παράταση έως τις 31 Αυγούστου αποκλειστικά για ακίνητα που παρέμεναν κλειστά για χρόνια. Η στόχευση είναι σαφής: να «επιστρέψουν» στην αγορά κατοικίες που σήμερα είναι ανενεργές, συμβάλλοντας στην αύξηση της προσφοράς, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε –κυρίως– για μακροχρόνια μίσθωση.
Οι βασικοί όροι για την επιδότηση στα κλειστά ακίνητα
Για να ενταχθεί ένα κλειστό ακίνητο στο πρόγραμμα, οι ιδιοκτήτες οφείλουν να τηρήσουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις:
– Υποχρέωση διάθεσης του ακινήτου αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση διάρκειας πέντε ετών.
– Σταθερό ενοίκιο για τα τρία πρώτα χρόνια της μίσθωσης.
– Ρητή απαγόρευση αξιοποίησης μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης (π.χ. πλατφόρμες τύπου Airbnb).
Η επιδότηση μπορεί να φτάσει έως 36.000 ευρώ ανά ακίνητο ή έως και 95% του κόστους ανακαίνισης, ειδικά όταν συνδυάζεται με τα φορολογικά κίνητρα που προβλέπονται. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τα στοιχεία, μόλις ένα στα δέκα επιλέξιμα ακίνητα αφορά κατοικία που ήταν πραγματικά «κλειστή», κάτι που εξηγεί γιατί το υπουργείο προχώρησε σε αλλαγές για να διευρυνθεί η «δεξαμενή» των δυνητικών δικαιούχων.
Διεύρυνση κριτηρίων: πιο εύκολη ένταξη, περισσότερα ακίνητα
Με στόχο να αυξηθεί ο αριθμός των κλειστών κατοικιών που μπορούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα, έγιναν τροποποιήσεις σε βασικά κριτήρια. Το ελάχιστο ποσοστό κυριότητας ή επικαρπίας μειώθηκε από 50% σε 20%, διευκολύνοντας περιπτώσεις συνιδιοκτησίας. Παράλληλα, αυξήθηκαν τα επιτρεπόμενα όρια κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιούνται για να τεκμηριωθεί ότι ένα ακίνητο είναι ανενεργό, ώστε να μην αποκλείονται περιπτώσεις με μικρή αλλά υπαρκτή κατανάλωση.
Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας εκδίδεται μέσω της πλατφόρμας anakainisi.gov.gr και, για τα κλειστά ακίνητα, η διαδικασία παραμένει ανοιχτή έως τις 31 Αυγούστου 2026.
Καταληκτικές ημερομηνίες και το «τελικό σπριντ» των δικαιούχων
Για το «Σπίτι μου ΙΙ», ο Αύγουστος δεν είναι μόνο μήνας ολοκλήρωσης αλλά και μήνας υποχρεώσεων για όσους έχουν ήδη προχωρήσει. Οι εγκεκριμένοι δικαιούχοι καλούνται έως τις 31 Αυγούστου να έχουν ολοκληρώσει την υπογραφή των δανειακών συμβάσεων. Αν οι διαδικασίες προχωρήσουν ομαλά, η απορρόφηση μπορεί να αγγίξει ή και να ξεπεράσει το 98% του συνολικού προϋπολογισμού, επιβεβαιώνοντας την έντονη απήχηση του προγράμματος.
Στόχος: ανακούφιση της στεγαστικής πίεσης, με δύο συμπληρωματικά «εργαλεία»
Τα δύο προγράμματα λειτουργούν συμπληρωματικά: το «Σπίτι μου ΙΙ» ενισχύει την πρόσβαση στην αγορά πρώτης κατοικίας μέσω χρηματοδότησης, ενώ η «Ανακαίνιση Κατοικίας» επιχειρεί να ενεργοποιήσει το απόθεμα ακινήτων που μένει αναξιοποίητο, βελτιώνοντας παράλληλα την ποιότητα των κατοικιών. Δεν είναι τυχαίο ότι το πρόγραμμα ανακαίνισης εντάχθηκε εκ των υστέρων στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς μετά το 2023 η στεγαστική κρίση σε Ελλάδα και Ευρώπη ανέδειξε την ανάγκη για πιο άμεσες και στοχευμένες παρεμβάσεις.
Καθώς η αντίστροφη μέτρηση για τη λήξη των προθεσμιών συνεχίζεται, το βασικό μήνυμα προς τους ενδιαφερόμενους είναι ένα: όποιος θέλει να αξιοποιήσει το «Σπίτι μου ΙΙ» ή να ενταχθεί στην «Ανακαίνιση Κατοικίας» πρέπει να κινηθεί άμεσα, με πλήρη εικόνα των όρων και των δεσμεύσεων. Οι αριθμοί –πάνω από 15.000 εγκρίσεις δανείων και δεκάδες χιλιάδες επιλέξιμα ακίνητα– δείχνουν ότι η ζήτηση είναι ισχυρή και τα περιθώρια στενεύουν όσο πλησιάζει το τέλος του Αυγούστου.
