Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τα ναρκωτικά και το Σχέδιο Δράσης κατά της διακίνησης ναρκωτικών, που παρουσιάστηκε σήμερα, συνιστούν -σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή– μια ολοκληρωμένη απάντηση της ΕΕ σε μια αγορά που γίνεται πιο βίαιη, πιο συνθετική και πιο διαδικτυακή, με ιδιαίτερο πλήγμα για τους νέους.
Η Κομισιόν επιχειρεί να συνδέσει σε ενιαίο πλαίσιο ασφάλεια, δημόσια υγεία, πρόληψη και διεθνή συνεργασία, στέλνοντας μήνυμα ότι η Ένωση δεν θα ανεχθεί την «πλημμύρα» φθηνών ναρκωτικών στους ευρωπαϊκούς δρόμους. Με τις Βρυξέλλες, πλέον, σε πρώτο πλάνο.
Η διακίνηση ναρκωτικών περιγράφεται ως «παγκόσμια εγκληματική επιχείρηση» που τροφοδοτεί βία και διαφθορά, με δραματική αύξηση στην προσφορά πολύ ισχυρών ουσιών, όπως συνθετικά οπιοειδή, κοκαΐνη και διεγερτικά. Το 2023 οι κατασχέσεις κοκαΐνης έφτασαν τους 419 τόνους, ενώ κάθε χρόνο διαλύονται περίπου 500 εργαστήρια συνθετικών ναρκωτικών σε όλη την ΕΕ.
Στόχος τα δίκτυα και οι «φλέβες» διακίνησης
Ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, τόνισε πως η ΕΕ «δεν θα ανεχθεί εγκληματικά δίκτυα που πλημμυρίζουν τους δρόμους με φθηνά ναρκωτικά, τροφοδοτώντας τη βίαιη εγκληματικότητα και υπονομεύοντας την υγεία και την ασφάλεια». Σημείωσε ότι στο πλαίσιο της Στρατηγικής και του Σχεδίου Δράσης, η Ένωση «συμμαχεί με εταίρους παγκοσμίως» για να ανακόψει τις ροές ναρκωτικών προς την ΕΕ, σκληραίνει τους ελέγχους στην προσφορά και επενδύει στην πρόσβαση σε θεραπεία, με στόχο μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή απάντηση εστιασμένη στην ετοιμότητα και την πρόληψη.
Το Σχέδιο Δράσης προβλέπει ενίσχυση της δράσης κατά της παράνομης παραγωγής και διακίνησης, αξιολόγηση της υφιστάμενης ποινικής νομοθεσίας, νέα στρατηγική για τα λιμάνια, επέκταση του Κέντρου Ναυτιλιακής Ανάλυσης και Επιχειρήσεων – Ναρκωτικά (MAOC-N) και μεγαλύτερη χρήση της Frontex για την ανίχνευση διακίνησης στα εξωτερικά σύνορα.
Ειδική βαρύτητα δίνεται στη διακίνηση μέσω ταχυδρομικών και ταχυμεταφορικών υπηρεσιών και στις διαδικτυακές αγορές, με ενισχυμένες επιχειρησιακές δυνατότητες και συνεργασία με ιδιωτικούς φορείς.
Ασφάλεια, υγεία, ψηφιακή διάσταση
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος αρμόδια για Τεχνολογική Κυριαρχία, Ασφάλεια και Δημοκρατία, Henna Virkkunen, υπογράμμισε ότι η διάρρηξη των κυκλωμάτων διακίνησης είναι «ζήτημα ασφάλειας, προστασίας και δημόσιας υγείας», ιδίως καθώς οι νέοι πλήττονται δυσανάλογα και η ψηφιακή διάσταση της αγοράς ναρκωτικών ενισχύεται.
Η νέα στρατηγική υιοθετεί μια ισορροπημένη προσέγγιση, συνδυάζοντας υγεία, κοινωνική πολιτική και ασφάλεια. Δίνει έμφαση στην πρόληψη, τη μείωση της βλάβης, τη θεραπεία και την κοινωνική επανένταξη, ενώ παράλληλα προωθεί νέα νομοθετικά και επιχειρησιακά μέτρα κατά της παράνομης παραγωγής, διακίνησης και διείσδυσης του οργανωμένου εγκλήματος στην οικονομία.
Νέοι κανόνες για χημικούς «προδρόμους»
Κεντρικό σκέλος της δέσμης αποτελούν οι επικαιροποιημένοι κανόνες για τους πρόδρομους ουσιών, κρίσιμους για τη βιομηχανία αλλά και για την παράνομη παραγωγή συνθετικών ναρκωτικών. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι τα εγκληματικά δίκτυα στράφηκαν σε «σχεδιασμένους» προδρόμους – χημικά χωρίς νόμιμη χρήση – για να παρακάμπτουν τους ελέγχους.
Ο Αντιπρόεδρος και Επίτροπος για το Εμπόριο και την Οικονομική Ασφάλεια, Μάρος Σέφτσοβιτς, ανέδειξε τη «σταθερή δέσμευση» της ΕΕ να ελέγχει τις ουσίες αυτές, «σταματώντας τους εγκληματίες προτού αποκτήσουν ορμή». Εξήγησε ότι με ισχυρότερους ελέγχους για τελωνεία και αρμόδιες αρχές, απαγόρευση στους σχεδιασμένους προδρόμους και απλούστερες, ψηφιοποιημένες διαδικασίες για τον νόμιμο εμπορικό κύκλο, μειώνονται τα περιθώρια για παράνομη παραγωγή και προστατεύονται ταυτόχρονα οι κοινότητες και οι νομοταγείς επιχειρήσεις.
Δημόσια υγεία, παιδιά και διεθνείς εταίροι
Στο σκέλος της δημόσιας υγείας, η στρατηγική προβλέπει κλιμάκωση δράσεων πρόληψης, αξιοποίηση της πρωτοβουλίας “Healthier Together”, ενίσχυση της ενημέρωσης για τους κινδύνους, καθώς και μέτρα κοινωνικής επανένταξης και ένταξης στην εργασία. Δημιουργείται αναβαθμισμένο ευρωπαϊκό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για νέες ψυχοδραστικές ουσίες και σύστημα ταχείας ειδοποίησης για απειλές υγείας και ασφάλειας, με ιδιαίτερη έμφαση στις υπερ-ισχυρές συνθετικές ουσίες και τον κίνδυνο δηλητηριάσεων και υπερδοσολογιών σε παιδιά και νέους.
Η ΕΕ επενδύει επίσης σε ένα νέο Κέντρο Ασφάλειας και Καινοτομίας έως το 2026, καθώς και σε μια πλατφόρμα πανευρωπαϊκής συνεργασίας ειδικών για την καταπολέμηση της στρατολόγησης ανηλίκων από εγκληματικά δίκτυα και την αντιμετώπιση των online μορφών στρατολόγησης.
Παράλληλα, ενισχύεται η διεθνής συνεργασία με βασικές χώρες-εταίρους και περιοχές, με κοινές αξιολογήσεις σε τρίτες χώρες για την ανθεκτικότητα των λιμανιών τους, κοινές έρευνες και στενότερο διάλογο για τους προδρόμους και τις νέες συνθετικές ουσίες.
Ο ρόλος των ευρωπαϊκών οργανισμών
Κομβικό ρόλο στην εφαρμογή της στρατηγικής αναλαμβάνουν η Europol, η νέα Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για τα Ναρκωτικά (EUDA) και η Frontex. Η Europol λειτουργεί ως επιχειρησιακό και πληροφοριακό κέντρο για τη διάλυση δικτύων διακίνησης, με ενισχυμένη παρακολούθηση των ψηφιακών αγορών ναρκωτικών και διασυνοριακές έρευνες.
Η EUDA θα αποτελεί τον επιστημονικό και εργαστηριακό πυλώνα, με αρμοδιότητα την ταχεία αναγνώριση νέων ουσιών, την έκδοση προειδοποιήσεων, την αξιολόγηση κινδύνων και τη στήριξη των κρατών μελών στην πρόληψη. Ο Frontex, από την πλευρά του, θα αυξήσει τη συνδρομή της στα εξωτερικά σύνορα με προηγμένα εργαλεία επιτήρησης και ανάλυσης κατάστασης, βελτιώνοντας την έγκαιρη ανίχνευση και αποτροπή διασυνοριακής διακίνησης.
Πηγή: ertnews.gr
