Με ανησυχία παρακολουθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τις πληροφορίες σχετικά με σχέδια της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ για πιθανή απαγόρευση των εξαγωγών αμερικανικού ντίζελ, συμπεριλαμβανομένων των αποστολών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν και μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση από την Ουάσιγκτον, η προοπτική ενός τέτοιου μέτρου προκαλεί προβληματισμό στις Βρυξέλλες, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές καυσίμων της ευρωπαϊκής αγοράς.
Κατά την ενημέρωση των διαπιστευμένων ανταποκριτών στις Βρυξέλλες, η Κομισιόν επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη επαφές υψηλού επιπέδου με την αμερικανική διοίκηση. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι προς το παρόν δεν καταγράφεται συγκεκριμένη έλλειψη ντίζελ στην ευρωπαϊκή αγορά και ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
Πιθανή απαγόρευση εξαγωγών αμερικανικού ντίζελ
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέφερε ότι η Ένωση «βλέπει με ανησυχία» τα δημοσιεύματα για την πιθανή απαγόρευση εξαγωγών αμερικανικού ντίζελ. Τόνισε, παράλληλα, ότι η ενεργειακή συνεργασία μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ είναι «ισχυρή, σταθερή και αμοιβαία επωφελής» και προειδοποίησε πως οποιαδήποτε διαταραχή στις εμπορικές ροές θα μπορούσε να έχει αρνητικές συνέπειες και για τις δύο πλευρές.
Με σαφή αποδέκτη την Ουάσιγκτον, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι οι στενοί εταίροι οφείλουν να διαβουλεύονται μεταξύ τους πριν από τη λήψη μέτρων που επηρεάζουν κοινές αγορές και κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού. Η θέση των Βρυξελλών είναι ότι οι ενεργειακές αποφάσεις δεν μπορούν να εξετάζονται αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο, ιδιαίτερα όταν επηρεάζουν έναν τόσο σημαντικό εμπορικό εταίρο.
Ερωτηθείς σχετικά με το περιεχόμενο των διπλωματικών επαφών, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής απέφυγε να δώσει λεπτομέρειες για το ποιοι αξιωματούχοι συνομιλούν, καθώς και για το ακριβές χρονοδιάγραμμα των επαφών. Περιορίστηκε να επαναλάβει ότι οι συζητήσεις συνεχίζονται σε υψηλό επίπεδο. Σημείωσε, ωστόσο, ότι και στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν εκφραστεί ισχυρές αντιδράσεις, με ορισμένους παράγοντες να χαρακτηρίζουν μια ενδεχόμενη απαγόρευση «πολύ κακή ιδέα».
Η σημασία των αμερικανικών εισαγωγών για την Ευρώπη
Η εκπρόσωπος της Επιτροπής για θέματα ενέργειας, Άννα Κάισα Ίτκονεν, δήλωσε ότι οι υπηρεσίες της Κομισιόν παρακολουθούν «πολύ στενά» την αγορά και την ασφάλεια εφοδιασμού, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη. Για τον σκοπό αυτό, η Ομάδα Συντονισμού για το Πετρέλαιο αναμένεται να συνεδριάσει την ερχόμενη Τρίτη, προκειμένου να αξιολογηθεί η κατάσταση σε κάθε χώρα της Ένωσης.
Η κ. Ίτκονεν επιβεβαίωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μεγάλος εισαγωγέας αμερικανικού ντίζελ. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το μερίδιο των Ηνωμένων Πολιτειών στις ευρωπαϊκές εισαγωγές ντίζελ έφτασε περίπου στο 50% τον Αύγουστο. Το ποσοστό αυτό καταδεικνύει τη σημασία των αμερικανικών φορτίων για την κάλυψη της ευρωπαϊκής ζήτησης, χωρίς όμως να σημαίνει ότι η Ευρώπη εξαρτάται αποκλειστικά από έναν προμηθευτή.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανέλαβε ότι η Ένωση παραμένει «σταθερή και ελκυστική αγορά» για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η διατήρηση ανοιχτών εμπορικών διαύλων θεωρείται κρίσιμη, καθώς οι εισαγωγές καυσίμων συνδέονται άμεσα με τη λειτουργία των μεταφορών, της βιομηχανίας, της γεωργίας και άλλων βασικών τομέων της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Στρατηγική διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών
Σε ερώτηση για το αν η πιθανή απαγόρευση εξαγωγών αμερικανικού ντίζελ θα οδηγήσει σε επανεξέταση της αυξανόμενης εξάρτησης από αμερικανικά καύσιμα, η Επιτροπή παρέπεμψε στη στρατηγική διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών που εφαρμόζει από το 2022, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η στρατηγική αυτή έχει ως στόχο τη μείωση των κινδύνων που προκύπτουν από την υπερβολική εξάρτηση από έναν περιορισμένο αριθμό προμηθευτών. Η ΕΕ έχει έκτοτε ενισχύσει τις εισαγωγές από διαφορετικές αγορές, αναζητώντας μεγαλύτερη ευελιξία και ασφάλεια στον ενεργειακό εφοδιασμό.
Η κ. Ίτκονεν χαρακτήρισε τις Ηνωμένες Πολιτείες σημαντικό προμηθευτή τόσο ντίζελ όσο και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι σχετικές αγορές πραγματοποιούνται συνήθως μέσω συμβολαίων μεταξύ ιδιωτικών εταιρειών και ότι η Επιτροπή δεν διαθέτει πλήρη εικόνα όλων των επιμέρους συμφωνιών.
Παράλληλα, η εκπρόσωπος ανακοίνωσε ότι συνεδριάζει η Ομάδα Συντονισμού για το Φυσικό Αέριο, πιθανότατα μέσω διαδικτύου, με τη συμμετοχή όλων των κρατών μελών. Η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας αναμένεται να δημοσιοποιήσει ενημέρωση για τα συμπεράσματα της συνεδρίασης μετά την ολοκλήρωση των εργασιών.
Επιπτώσεις στις ευρωαμερικανικές ενεργειακές σχέσεις
Η πιθανή απαγόρευση εγείρει ερωτήματα και για τη συμφωνία του Τέρνμπερι, η οποία προβλέπει αγορές αμερικανικών ενεργειακών προϊόντων συνολικής αξίας 750 δισ. δολαρίων, βάσει της συμφωνίας μεταξύ της προέδρου της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και του Αμερικανού προέδρου.
Όταν ζητήθηκε από την Κομισιόν να σχολιάσει αν ένα περιοριστικό μέτρο θα έθετε σε κίνδυνο τη συγκεκριμένη δέσμευση, η Επιτροπή απέφυγε να τοποθετηθεί οριστικά. Χαρακτήρισε το σενάριο υποθετικό, υπογραμμίζοντας ότι «τίποτα δεν έχει αποφασιστεί ακόμη». Παράλληλα, επανέλαβε ότι η ΕΕ μεταφέρει στους Αμερικανούς εταίρους της, στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο, την εκτίμηση ότι μια απαγόρευση θα έβλαπτε όχι μόνο την Ευρώπη, αλλά και την ίδια την αμερικανική οικονομία.
Προς το παρόν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να διατηρήσει χαμηλούς τόνους, ενώ εντείνει την παρακολούθηση της αγοράς και των διαθέσιμων αποθεμάτων. Η πιθανή απαγόρευση εξαγωγών αμερικανικού ντίζελ δεν έχει υλοποιηθεί, όμως οι Βρυξέλλες προετοιμάζονται για κάθε ενδεχόμενο, επιδιώκοντας παράλληλα να αποτρέψουν μια απόφαση που θα μπορούσε να διαταράξει την ενεργειακή ασφάλεια και να επιβαρύνει τις σχέσεις ΕΕ και ΗΠΑ.
