Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ κατέγραψε νέα άνοδο τον Ιούλιο, επιβεβαιώνοντας ότι η αποκλιμάκωση των τιμών παραμένει μια δύσκολη και όχι γραμμική διαδικασία. Σύμφωνα με τα στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Εμπορίου, ο συνολικός δείκτης προσωπικών καταναλωτικών δαπανών (PCE) αυξήθηκε κατά 0,2% σε μηνιαία βάση, ενώ σε ετήσια βάση διαμορφώθηκε στο 3,7%.
Πρόκειται για επίπεδα που συνεχίζουν να βρίσκονται αισθητά πάνω από τον στόχο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) για πληθωρισμό 2%, διατηρώντας στο επίκεντρο το ερώτημα: πόσο κοντά –ή πόσο μακριά– βρίσκεται η οικονομία από τη σταθεροποίηση των τιμών χωρίς να πληγεί η ανάπτυξη;
Παράλληλα, ο δομικός πληθωρισμός –ο δείκτης που εξαιρεί τις πιο ευμετάβλητες τιμές τροφίμων και ενέργειας– παρέμεινε στο 3,3% σε ετήσια βάση. Και οι δύο μετρήσεις κινήθηκαν υψηλότερα από τις εκτιμήσεις των οικονομολόγων κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα, σύμφωνα με έρευνα του Dow Jones Newswires που επικαλείται το CNBC.
Η απόκλιση αυτή, έστω και μικρή, αρκεί για να ενισχύσει την αβεβαιότητα στις αγορές και να αναζωπυρώσει τη συζήτηση για το εάν τα επιτόκια θα παραμείνουν «υψηλότερα για περισσότερο» ή αν απαιτείται νέα αυστηροποίηση.
Γιατί η Fed εστιάζει στα «καθαρά» σήματα
Η Fed παρακολουθεί τόσο τον συνολικό PCE όσο και τον δομικό, ωστόσο οι αξιωματούχοι της δίνουν συνήθως μεγαλύτερο βάρος στον δομικό πληθωρισμό, καθώς θεωρείται καλύτερος οδηγός για τις πιο επίμονες, μακροπρόθεσμες τάσεις στις τιμές. Με απλά λόγια, οι τιμές της ενέργειας και των τροφίμων μπορεί να μεταβάλλονται έντονα από μήνα σε μήνα λόγω διεθνών εξελίξεων, καιρού ή γεωπολιτικών κινδύνων, χωρίς αυτό να αποτυπώνει απαραίτητα τη «θερμοκρασία» της εσωτερικής ζήτησης.
Το γεγονός ότι ο συνολικός PCE βρίσκεται στο 3,7% και ο δομικός στο 3,3% συντηρεί τον προβληματισμό: ακόμη κι αν οι μηνιαίες αυξήσεις εμφανίζονται σχετικά συγκρατημένες, η ετήσια εικόνα εξακολουθεί να απέχει από το επιθυμητό επίπεδο. Αυτό ακριβώς είναι που καθιστά κρίσιμες τις επόμενες κινήσεις νομισματικής πολιτικής.
Εισόδημα και δαπάνες: ανθεκτικός καταναλωτής, επίμονες πιέσεις
Τα ίδια στοιχεία έδειξαν ότι το προσωπικό εισόδημα αυξήθηκε κατά 0,4% τον Ιούλιο, ενώ οι καταναλωτικές δαπάνες ενισχύθηκαν κατά 0,2%.
Και οι δύο μετρήσεις ήταν ισχυρότερες από τις προβλέψεις, στοιχείο που υποδηλώνει ότι η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να στηρίζεται σε έναν σχετικά ανθεκτικό καταναλωτή.
Η εικόνα αυτή είναι διπλής ανάγνωσης για τη Fed. Από τη μία πλευρά, η αύξηση του εισοδήματος ενισχύει την αίσθηση ότι η οικονομία μπορεί να απορροφήσει το υψηλότερο κόστος δανεισμού. Από την άλλη, μια ζήτηση που παραμένει σταθερή ή ενισχύεται μπορεί να δυσκολέψει την ταχεία αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, ειδικά σε κατηγορίες υπηρεσιών που επηρεάζονται από μισθούς και ενοίκια.
Πού κινήθηκαν οι τιμές: πτώση στα αγαθά, άνοδος στις υπηρεσίες
Στις επιμέρους συνιστώσες, οι τιμές των αγαθών υποχώρησαν κατά 0,1% τον Ιούλιο. Η πτώση αυτή συνδέεται, μεταξύ άλλων, με μείωση κατά 2,7% στις τιμές της βενζίνης και άλλων ενεργειακών προϊόντων, καθώς και με πτώση κατά 0,9% στις τιμές επίπλων και διαρκών οικιακών αγαθών. Πρόκειται για μια εξέλιξη που λειτουργεί ως «ανάχωμα» στις συνολικές πληθωριστικές πιέσεις, επιβεβαιώνοντας ότι ορισμένες κατηγορίες αγαθών συνεχίζουν να ομαλοποιούνται.
Ωστόσο, η εικόνα στις υπηρεσίες παραμένει πιο απαιτητική: οι τιμές των υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 0,3%. Ξεχώρισαν οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και οι ασφαλίσεις, με άνοδο 1,2%, ενώ το κόστος στέγασης αυξήθηκε επίσης κατά 0,3%. Η επιμονή των υπηρεσιών είναι ακριβώς ο λόγος που ο δομικός πληθωρισμός δεν υποχωρεί πιο γρήγορα: οι υπηρεσίες «κολλάνε» περισσότερο, ειδικά όταν η αγορά εργασίας και η καταναλωτική ζήτηση δεν παρουσιάζουν έντονη κάμψη.
Προβληματισμός στη Fed και κρίσιμες ημερομηνίες
Η πορεία του πληθωρισμού συνεχίζει να δημιουργεί προβληματισμό στη Fed, καθώς οι δείκτες παραμένουν σημαντικά υψηλότεροι από το 2%. Ταυτόχρονα, οι σχετικά περιορισμένες μηνιαίες αυξήσεις τροφοδοτούν την προσδοκία ότι ίσως δεν απαιτείται άμεση επιθετική κίνηση.
Όλα αυτά αποκτούν ιδιαίτερο βάρος ενόψει της επόμενης συνεδρίασης της Fed στις 15-16 Σεπτεμβρίου, αλλά και του ετήσιου συμποσίου στο Wyoming, όπου η προσοχή αναμένεται να στραφεί στην ομιλία του προέδρου της Fed, Kevin Warsh, την Παρασκευή (28.8.2026).
Οι αγορές εκτιμούν ότι μια αλλαγή επιτοκίων στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου έχει πιθανότητες περίπου 1 στις 3, ενώ η μεγαλύτερη πιθανότητα για αύξηση επιτοκίων μετατίθεται στη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου. Σε αυτό το περιβάλλον, κάθε νέα ένδειξη για τον πληθωρισμό, ειδικά για τις υπηρεσίες και τη στέγαση, μπορεί να αλλάξει γρήγορα τις ισορροπίες.
Ομόλογα, αποδόσεις και δημοσιονομικοί φόβοι
Την ίδια στιγμή, οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί αισθητά το τελευταίο διάστημα. Οι αποδόσεις τόσο των 10ετών όσο και των 30ετών τίτλων έφτασαν πρόσφατα στα υψηλότερα επίπεδα από το 2007, λίγο πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Η άνοδος αυτή αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων: ανησυχίες για το κατά πόσο η Fed θα επιμείνει αποφασιστικά στον στόχο του πληθωρισμού, αλλά και προβληματισμό για το χρέος και τα δημοσιονομικά ελλείμματα των ΗΠΑ.
Υπενθυμίζεται ότι ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ανακοίνωσε πρωτοβουλία για την ενίσχυση των επαναγορών κρατικού χρέους από το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών. Παρότι η κίνηση αυτή στοχεύει στη βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς και, δυνητικά, στην εξομάλυνση των αποδόσεων, παράγοντες της αγοράς αμφισβητούν το κατά πόσο θα έχει ουσιαστικό και άμεσο αποτύπωμα, ειδικά αν οι πληθωριστικές πιέσεις και οι δημοσιονομικές ανησυχίες παραμείνουν.
