Στην προώθηση ενός «κοινωνικού συμβολαίου» για εργαζόμενους και συνταξιούχους, με παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό σύστημα που θα τονώσουν σημαντικά τα εισοδήματα των χαμηλοσυνταξιούχων, αλλά θα δίνουν αυξήσεις και στις υψηλότερες συντάξεις, προωθούν μέσα στο καλοκαίρι τα συναρμόδια υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας.
Παράλληλα, σχεδιάζονται και τα μέτρα που θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ και θα εφαρμοστούν από το 2027. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζονται δύο σενάρια:
- Το πρώτο προβλέπει επιπλέον αύξηση κατά 50 ευρώ ή 100 ευρώ της ειδικής ενίσχυσης των 300 ευρώ που λαμβάνουν οι χαμηλοσυνταξιούχοι στο τέλος Νοεμβρίου κάθε χρόνου. Στους βασικούς δικαιούχους του επιδόματος αναμένεται να προστεθούν οι 376.553 δικαιούχοι συντάξεων χηρείας, οι 172.643 συνταξιούχοι αναπηρίας, αλλά και οι 33.444 ανασφάλιστοι υπερήλικοι.
- Το δεύτερο σενάριο σχετίζεται με τη μερική οριζόντια επαναφορά των Δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα και καλοκαιριού. Δηλαδή ποσά για όλους τους συνταξιούχους της τάξης των 250, 100 και 100 ευρώ. Στην περίπτωση επικράτησης αυτού του σεναρίου, δεν θα υπάρξει η αύξηση της ειδικής ενίσχυσης χαμηλοσυνταξιούχων, η οποία θα παραμείνει στα 300 ευρώ.
Στο νομοσχέδιο του Ιουλίου
Από κει και πέρα, το νομοσχέδιο που ετοιμάζεται από το υπουργείο Εργασίας, και θα κατατεθεί μέσα στον Ιούλιο, θα περιλαμβάνει:
1. Κοινωνικό συμβόλαιο μεταξύ κυβέρνησης και εργοδοτικών οργανώσεων για χαμηλότερες μη μισθολογικές επιβαρύνσεις (μειώσεις στις εισφορές), με αντάλλαγμα υψηλότερους μισθούς και περισσότερες προσλήψεις, ώστε να ισοσκελιστεί η απώλεια που θα έχει ο ΕΦΚΑ, αφού κάθε μείωση των εισφορών κατά 1% δημιουργεί δημοσιονομικό βάρος ύψους 420 εκατ. ευρώ. Ήδη, έχει ψηφιστεί και θα εφαρμοστεί από τον Ιανουάριο του 2027 μείωση κατά 0,50% και υπολείπεται άλλο 0,50%. Πάντως, παρά τη μείωση των εισφορών κατά 5,4 μονάδες από το 2019 (το συνολικό ποσοστό ασφαλιστικών κρατήσεων από 40,56% έχει περιοριστεί σήμερα στο 35,16%) δεν έχει επηρεαστεί αρνητικά η εισπραξιμότητα του συστήματος. Με τη νέα προγραμματισμένη μείωση του 2027 το ποσοστό αναμένεται να υποχωρήσει περαιτέρω στο 34,66%, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τους μισθούς και μειώνοντας το μη μισθολογικό κόστος για τις επιχειρήσεις.
2. Συντάξεις χηρείας. Σύμφωνα με το σχέδιο, η σύνταξη θα επανέλθει στο 70% στους συνταξιούχους λόγω χηρείας, αντί του 35% που λαμβάνουν τώρα οι επιζώντες σύζυγοι. Για τους 12.000 συνταξιούχους του Δημοσίου αναμένεται να υπάρξουν αναδρομικά από τις περικοπές που υπέστησαν είτε σε δόσεις είτε με συμψηφισμούς (μείωση) στον φόρο εισοδήματος. Στον ιδιωτικό τομέα δεν θα υπάρξουν επιστροφές και αναδρομικά, αφού δεν εφαρμόστηκε ο νόμος (για το 35%).
3. Ταμεία επιστημόνων. Θα αλλάξει ο τρόπος επανυπολογισμού των συντάξεων για ειδικές κατηγορίες, όπως οι συμβολαιογράφοι και οι ασφαλισμένοι των πρώην ΕΤΑΑ και ΤΣΜΕΔΕ, έπειτα από αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας. Οι αποφάσεις «γκρεμίζουν» τον νόμο Κατρούγκαλου, καθώς οι συνταξιούχοι λάμβαναν, μέχρι τη δημοσίευση της απόφασης, ανταποδοτική σύνταξη εκ της ειδικής προσαύξησης με κριτήριο την ιδιότητά τους -οι ασκούντες επάγγελμα ελεύθερου επαγγελματία και οι ασφαλισμένοι στο τέως ΕΤΑΑ-ΤΣΜΕΔΕ ως μισθωτοί μηχανικοί απασχολούμενοι στο Δημόσιο-, με αποτέλεσμα τεράστια απόκλιση στο καταβαλλόμενο ποσόν της ανταποδοτικής σύνταξης και φυσικά τη δημιουργία τεράστιων ανισοτήτων και αδικιών μεταξύ ασφαλισμένων του ίδιου ασφαλιστικού φορέα.
4. Πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς. Με την κατάργηση του συμψηφισμού αυξήσεων και προσωπικής διαφοράς οι συνταξιούχοι που έχουν μεγάλη προσωπική διαφορά (150 ευρώ και άνω) θα παίρνουν αυξήσεις κάθε χρόνο, ενώ αν παρέμενε ο συμψηφισμός θα έβλεπαν αυξήσεις ύστερα από 5 ή και 10 χρόνια.
5. Κατάργηση της προσωρινής σύνταξης σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Η έκδοση σε ένα μήνα συντάξεων από το ερχόμενο φθινόπωρο οδηγεί σε κατάργηση του προσυνταξιοδοτικού καθεστώτος και στον ιδιωτικό τομέα. Οι ασφαλισμένοι θα παίρνουν απ’ ευθείας την οριστική κύρια σύνταξη εφόσον έχουν διανύσει όλα τα έτη ασφάλισης, χωρίς διαδοχική ή παράλληλη ασφάλιση.
6. Μεγαλύτερα κίνητρα για την απασχόληση συνταξιούχων. Βρίσκεται υπό αναθεώρηση η μικρή ανταπόδοση που δίνουν στη σύνταξη οι εισφορές που πληρώνουν οι συνταξιούχοι οι οποίοι συνεχίζουν να απασχολούνται, όπου για κάθε έτος ασφάλισης αντιστοιχεί προσαύξηση 0,77% του μισθού ως έξτρα ποσόν στη σύνταξη και εξετάζεται το ενδεχόμενο το ποσοστό αναπλήρωσης να φτάσει το 0,90%.
7. Επανασύνδεση των συντάξεων του Δημοσίου με τους μισθούς των εν ενεργεία. Η ρύθμιση μπήκε στο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών και προβλέπει σύνδεση του εν ενεργεία μισθού με τις συντάξεις στο Δημόσιο σε ποσοστό 60%. Η αύξηση εκτιμάται ότι θα ανέρχεται κατά μέσον όρο στα 100 ευρώ μηνιαίως, ενώ οι ήδη συνταξιοδοτημένοι δικαιούχοι θα λάβουν και τα αναδρομικά ποσά που προκύπτουν από τον νέο υπολογισμό.
8. Αλλαγές στην παρακράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης. Το νέο μοντέλο προβλέπει τον υπολογισμό της εισφοράς μόνο επί του ποσού που υπερβαίνει τη συγκεκριμένη κλίμακα (όπως λειτουργεί η φορολογία) και όχι σε ολόκληρο το ποσόν της σύνταξης.
*Με πληροφορίες από την εφημερίδα «Απογευματινή»
