Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πρόταση για την αναστολή, κατά ένα έτος, της εφαρμογής συγκεκριμένων διατάξεων του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το μεθάνιο. Οι διατάξεις αφορούν κυρίως υποχρεώσεις των εισαγωγέων και η προσωρινή αναβολή τους έχει ως στόχο να μειώσει την πίεση που δέχονται τόσο η ευρωπαϊκή βιομηχανία όσο και οι εθνικές διοικήσεις.
Η απόφαση για την αναστολή εφαρμογής των διατάξεων του κανονισμού για το μεθάνιο έρχεται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Η Κομισιόν επιδιώκει να αποφύγει την επιβολή πρόσθετων υποχρεώσεων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ασφάλεια του εφοδιασμού με εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δεν μεταβάλλει τους βασικούς στόχους, την ακεραιότητα ή το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού.
Γιατί αναστέλλονται οι διατάξεις του κανονισμού για το μεθάνιο
Η προσωρινή αναστολή αφορά επιμέρους υποχρεώσεις που συνδέονται με τους εισαγωγείς φυσικού αερίου και άλλων ορυκτών καυσίμων. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η παράταση του χρόνου προσαρμογής θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις και στις αρμόδιες αρχές να οργανώσουν αποτελεσματικότερα τις διαδικασίες συμμόρφωσης, χωρίς να δημιουργηθούν απότομες επιβαρύνσεις στην αγορά.
Το μέτρο δεν ισοδυναμεί με κατάργηση των κανόνων ούτε με αλλαγή της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου. Αντίθετα, παρουσιάζεται ως μια στοχευμένη και προσωρινή παρέμβαση, σχεδιασμένη ώστε να ληφθούν υπόψη οι ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν σήμερα στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Η εκπρόσωπος Τύπου της Κομισιόν για θέματα ενέργειας, Άννα-Κάισα Ικτόνεν, δήλωσε ότι «δεν αντιμετωπίζουμε προς το παρόν πρόβλημα ασφάλειας εφοδιασμού». Ωστόσο, σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργεί σε ένα «εξαιρετικά ασταθές και απρόβλεπτο παγκόσμιο περιβάλλον».
Όπως ανέφερε, παραμένουν ανοιχτά σημαντικά γεωπολιτικά ζητήματα, μεταξύ άλλων η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ. Η συγκεκριμένη θαλάσσια οδός έχει κρίσιμη σημασία για τις διεθνείς μεταφορές ενέργειας, καθώς σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου φυσικού αερίου και πετρελαίου διέρχεται από την περιοχή. Η αβεβαιότητα σχετικά με την ασφάλεια και τη λειτουργία της μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις τιμές, τις μεταφορές και τη διαθεσιμότητα των ενεργειακών προϊόντων.
Προσωρινή διευκόλυνση για επιχειρήσεις και διοικήσεις
Η Κομισιόν υποστηρίζει ότι η απόφαση ανταποκρίνεται σε σαφές αίτημα των κρατών μελών. «Τα κράτη μέλη έχουν ζητήσει με πολύ σαφή τρόπο να εξετάσουμε πώς θα μπορούσε να μειωθεί μέρος της πίεσης που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή ο κλάδος», ανέφερε η κ. Ικτόνεν.
Η αναβολή ενός έτους αναμένεται να προσφέρει περισσότερο χρόνο για την προετοιμασία των απαιτούμενων συστημάτων παρακολούθησης, αναφοράς και ελέγχου. Παράλληλα, θα επιτρέψει στις εθνικές διοικήσεις να ολοκληρώσουν τις αναγκαίες διαδικασίες και να διασφαλίσουν ότι οι νέες απαιτήσεις θα εφαρμοστούν με ομοιόμορφο και αποτελεσματικό τρόπο σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η εκπρόσωπος υπερασπίστηκε την απόφαση, απορρίπτοντας τις αιτιάσεις ότι η αναστολή εξυπηρετεί τα συμφέροντα των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών. Όπως τόνισε, «είναι απολύτως λανθασμένο να υποστηρίζεται ότι αυτό συνιστά με κάποιον τρόπο υποχώρηση στα συμφέροντα των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών».
Παρά την αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων, οι εταιρείες και οι εισαγωγείς θα πρέπει να συνεχίσουν την προετοιμασία τους. Σύμφωνα με την Επιτροπή, ο σχεδιασμός προβλέπει ότι θα πρέπει να είναι έτοιμοι έως τις 28 Ιανουαρίου. Επομένως, η αναστολή δεν απαλλάσσει την αγορά από την ανάγκη συμμόρφωσης, αλλά μεταθέτει χρονικά την εφαρμογή συγκεκριμένων απαιτήσεων.
Η αναφορά στην Ελλάδα και το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας
Κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων έγινε επίσης αναφορά στο αίτημα της Ιταλίας για τη μείωση της επίδρασης του κόστους ηλεκτροπαραγωγής από μονάδες φυσικού αερίου στη συνολική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται κοντά σε συμφωνία για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε ερώτηση σχετικά με το αν υπάρχει αντίστοιχη συμφωνία για την Ελλάδα και για το αίτημα που έχει διατυπώσει ο Έλληνας πρωθυπουργός. Η εκπρόσωπος της Επιτροπής διευκρίνισε ότι πρόκειται για διαφορετικό θέμα από την αναστολή εφαρμογής των διατάξεων του κανονισμού για το μεθάνιο.
Η επικεφαλής Τύπου της Κομισιόν, Πάολα Πινό, δήλωσε ότι τα μέτρα που έχει προτείνει ο Έλληνας πρωθυπουργός αναμένεται να συζητηθούν στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Με τον τρόπο αυτό, η Επιτροπή διαχωρίζει τις δύο διαδικασίες: από τη μία πλευρά βρίσκεται η προσωρινή προσαρμογή των υποχρεώσεων για το μεθάνιο και από την άλλη οι ευρύτερες συζητήσεις για το ενεργειακό κόστος και την ηλεκτρική ενέργεια.
Η αναστολή εφαρμογής των διατάξεων του κανονισμού για το μεθάνιο, επομένως, αποτελεί περιορισμένη χρονικά κίνηση που αποσκοπεί στη στήριξη της αγοράς σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον, χωρίς να αλλάζει η ευρωπαϊκή δέσμευση για τον περιορισμό των εκπομπών και τη μετάβαση σε καθαρότερο ενεργειακό σύστημα.
